افزایش آمار سرطان روده بزرگ و کاهش سن ابتلا

به نقل از روابط عمومی بیمارستان سردار سلیمانی شهر قدس، دکتر هادی رضایی اظهار کرد: تغییر سبک زندگی، الگوی تغذیه ناسالم، کم‌تحرکی و برخی عوامل محیطی و عفونی را از مهم‌ترین محرک‌های این «بحران خاموش» نظام سلامت بوده و ارتقای آگاهی عمومی نسبت به پیشگیری و تشخیص زودهنگام ضروری است.

تغییر الگوی تغذیه؛ از غذا‌های سنتی تا فست‌فود‌های پرخطر

این فوق‌تخصص بیماری‌های گوارش و کبد با اشاره به تغییرات الگوی غذایی در سال‌های اخیر گفت: متأسفانه رژیم‌های غذایی سنتی و پرفیبر جای خود را به مصرف فست‌فودها، گوشت‌های فرآوری‌شده (سوسیس و کالباس)، غذا‌های پرچرب و کاهش مصرف سبزیجات، میوه‌ها و غلات کامل داده‌اند که این چرخش تغذیه‌ای، خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ را به شدت افزایش داده است.

وی افزود: چاقی شکمی و کم‌تحرکی نیز با ایجاد تغییرات متابولیک و التهاب مزمن در بدن، زمینه را برای بروز تغییرات در میکروبیوم روده و در نهایت ابتلا به سرطان‌های کولورکتال فراهم می‌کنند.

عفونت «هلیکوباکتر پیلوری» و نقش مخرب دخانیات

رضایی «هلیکوباکتر پیلوری» را عامل شناخته‌شده و مهم در ایجاد سرطان معده دانست و گفت: تداوم این عفونت باکتریایی در درازمدت موجب التهاب و تغییرات مخاط معده و افزایش خطر بدخیمی می‌شود؛ بنابراین درمان به‌موقع آن حیاتی است.

این متخصص یادآور شد: مصرف نمک زیاد، غذا‌های دودی و شور و نوشیدن مایعات «بسیار داغ» را عامل تشدید سرطان‌های گوارشی، به‌ویژه سرطان مری بوده و از مردم می‌خواهیم از مصرف چای و نوشیدنی‌ها در دمای بالا خودداری کنند.

وی با تأکید بر اینکه عوارض دخانیات محدود به ریه نیست، تصریح کرد: مصرف سیگار و قلیان با افزایش خطر ابتلا به انواع سرطان‌های دستگاه گوارش ارتباط مستقیم دارد. همچنین باید نسبت به خطرات کمتر شناخته‌شده از جمله مصرف تریاک و فرآورده‌های حاصل از آن که ارتباط معناداری با سرطان‌های مری، معده و لوزالمعده دارد، آگاهی‌بخشی بیشتری صورت گیرد.

تأکید بر غربالگری و هوشیاری نسبت به علائم هشداردهنده

رضایی خاطرنشان کرد: در افراد با خطر متوسط، برنامه‌های غربالگری معمولاً از ۴۵ سالگی آغاز می‌شود و بسته به نظر پزشک، شامل آزمایش خون مخفی در مدفوع (FIT) یا کولونوسکوپی است. در ضمن افرادی که سابقه خانوادگی دارند باید زودتر از این سن غربالگری را شروع کنند.

وی افزود: عواملی نظیر الگوی غذایی نامناسب، اضافه‌وزن و سابقه خانوادگی از دلایل اصلی ابتلای جوانان به این بیماری است. همچنین مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها می‌تواند با برهم زدن تعادل میکروبیوم روده، زمینه‌ساز مشکلات گوارشی شود و لذا باید تنها با تجویز پزشک مصرف شود.

این فوق‌تخصص گوارش در پایان با تأکید بر اینکه «آگاهی، پیشگیری و مراجعه به‌موقع» سه گام کلیدی در حفظ سلامت دستگاه گوارش هستند، گفت: افراد در صورت مشاهده علائمی همچون تغییر پایدار در عادات دفع، وجود خون در مدفوع، کاهش وزن بدون علت مشخص، کم‌خونی و درد‌های شکمی مداوم، نباید بررسی‌های تخصصی را به تأخیر بیندازند.