دیوار دفاعی: قصه مردمی‌که تسلیم نشدند

کاوری بازسازی فضای روزهای پس از ملی شدن صنعت نفت، به‌ویژه شرایط زندگی کارگران و حضور انگلیسی‌ها را از بخش‌های حساس تولید این مجموعه دانست و اظهار کرد: مسئله فقط بازسازی ظاهر یک دوره تاریخی نبود؛ باید فضایی خلق می‌کردیم که مخاطب بتواند شرایط اجتماعی آن دوران، تفاوت‌های طبقاتی، مناسبات کاری و تأثیر تحولات تاریخی بر زندگی مردم را باور کند.

وی افزود: در طراحی صحنه و لباس، جزئیاتی مانند محیط‌های کار و زندگی، پوشش شخصیت‌ها، وسایل روزمره و تفاوت فضاهای متعلق به گروه‌های اجتماعی مختلف اهمیت زیادی داشت. همچنین تلاش کردیم حضور انگلیسی‌ها و مناسبات حاکم بر صنعت نفت، نه صرفاً ازطریق نشانه‌های ظاهری، بلکه در متن روابط و موقعیت‌های داستانی دیده شود. هماهنگی میان طراحی صحنه، لباس، فیلم‌برداری، بازیگری و میزانسن نیز برای حفظ باورپذیری فضای تاریخی ضروری بود.

کارگردان «دیوار دفاعی» با اشاره به نقش فوتبال در پیشبرد داستان تصریح کرد: سرنوشت کارگران به این رقابت گره‌خورده و مسابقه به نقطه تلاقی خواسته‌ها، نگرانی‌ها، غرور و همبستگی شخصیت‌ها تبدیل می‌شود. تلاش کردم این پیوند در ترکیب‌بندی قاب‌ها، حرکت شخصیت‌ها، واکنش تماشاگران و ریتم صحنه‌های مسابقه نیز دیده شود؛ به‌گونه‌ای که تنش‌های بیرون از زمین در جریان بازی احساس شوند و اتفاقات داخل زمین نیز بر روابط و سرنوشت شخصیت‌ها تأثیر بگذارند.

وی مسابقه میان تیم ایرانی، دو تیم انگلیسی و یک تیم هندی را از محورهای اصلی داستان دانست و گفت: هر تیم در این رقابت، علاوه‌بر هدف ورزشی، نماینده بخشی از روابط و شرایط اجتماعی آن دوران است. برای کارگران ایرانی، مسابقه فرصتی برای دفاع از عزت، حق و هویت جمعی‌شان به شمار می‌رود؛ بنابراین نتیجه بازی فراتر از بردوباخت، معنایی انسانی و اجتماعی پیدا می‌کند.

کاوری ادامه داد: در چنین روایتی، مخاطب نباید فقط نگران برنده و بازنده باشد، بلکه باید بداند پیروزی یا شکست برای شخصیت‌ها چه معنایی دارد. در «دیوار دفاعی» تلاش کردم فوتبال را به زبانی تصویری برای روایت کرامت انسانی، همبستگی و ایستادگی تبدیل کنم؛ زبانی که بدون توضیح مستقیم و شعار، احساس و مفهوم داستان را به مخاطب منتقل کند.

این کارگردان درباره نزدیک کردن بازیگران به شخصیت‌ها و فضای تاریخی سریال نیز اظهار کرد: هدف ما این بود که بازیگران صرفاً لباس و ظاهر آدم‌های آن دوره را به خود نگیرند، بلکه تا جای ممکن به شیوه زندگی، مناسبات اجتماعی، روحیات و دغدغه‌های مردم آن زمان نزدیک شوند.

وی افزود: از حرکات بدن و نوع رفتار بازیگران تا روابط میان شخصیت‌ها و واکنش‌هایشان به اتفاقات، همه در باورپذیری نقش‌ها مؤثرند. در صحنه‌های فوتبال نیز هماهنگی میان بازیگران، میزانسن، حرکت دوربین و ریتم تدوین اهمیت ویژه‌ای داشت تا مسابقه هم ازنظر ورزشی باورپذیر باشد و هم هیجان و فشار روانی حاکم بر بازیکنان را منتقل کند.

کاوری با تأکید بر ضرورت حفظ زمینه تاریخی در کنار روایت دراماتیک گفت: مسئله نفت، مطالبات کارگران و نفوذ انگلیسی‌ها در صنعت نفت، بخشی از واقعیت‌های مهم اجتماعی و سیاسی آن دوران بود. برای من اهمیت داشت این زمینه تاریخی در رفتار شخصیت‌ها، روابط میان آن‌ها و موقعیت‌هایی که با آن مواجه می‌شوند، حضور داشته باشد، نه اینکه صرفاً ازطریق توضیحات مستقیم و دیالوگ‌ها به مخاطب منتقل شود.

وی اضافه کرد: درام زمانی تأثیرگذار می‌شود که شخصیت‌ها از حالت تیپ‌های از پیش تعیین‌شده خارج شوند. تقابل ایرانی‌ها و انگلیسی‌ها باید در کنش‌ها، تصمیم‌ها، مناسبات قدرت و پیامدهای آن‌ها دیده شود. به همین دلیل، تلاش کردیم تاریخ را در سطح زندگی آدم‌هایی روایت کنیم که هرکدام خواسته‌ها، نگرانی‌ها و منافع خود را دارند و در موقعیت‌هایی قرار می‌گیرند که ناچار به انتخاب می‌شوند.