رد آلاینده‌ها در کریدور باد شیراز

قرار گرفتن برخی معادن و واحدهای صنعتی در مسیر کریدور باد شیراز، این پرسش را مطرح می‌کند که آلاینده‌های ناشی از فعالیت این واحدها تا چه اندازه می‌توانند بر کیفیت هوای شهر اثرگذار باشند و سازوکارهای موجود تا چه حد امکان شناسایی و کنترل این منابع را فراهم می‌کنند.

در چنین شرایطی، نظارت‌های مقطعی و بازدیدهای دوره‌ای به‌تنهایی پاسخگوی ضرورت پایش مستمر نیست و استقرار تجهیزات سنجش آنلاین کیفیت هوا، در کنار نظارت میدانی و اجرای الزامات قانونی، می‌تواند به شناسایی دقیق‌تر تغییرات کیفیت هوا و بررسی منشأ آلایندگی‌ها کمک کند.

در همین زمینه، معاون نظارت و پایش حفاظت محیط زیست فارس با تشریح برنامه‌های نظارتی این سازمان، از حساسیت بیشتر بر فعالیت معادن واقع در مسیر کریدور باد منتهی به شیراز خبر داد و بر ضرورت استقرار ایستگاه‌های سنجش آنلاین در نقاط مورد تأیید محیط زیست تأکید کرد.

قاسم نهاوندی در گفت و گو با ایلنا با اشاره به وظایف قانونی سازمان حفاظت محیط زیست در زمینه کنترل و پیشگیری از آلودگی اظهار کرد: بر اساس قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست، قانون هوای پاک و قانون حفاظت از خاک، چنانچه یک واحد صنعتی موجب ایجاد آلودگی شود، سازمان حفاظت محیط زیست در چارچوب ضوابط قانونی نسبت به صدور اخطاریه و اعلام مهلت برای رفع مشکلات اقدام می‌کند.

وی افزود: واحدهای صنعتی موظف‌اند در بازه زمانی تعیین‌شده نسبت به برطرف کردن نواقص و رعایت الزامات زیست‌محیطی اقدام کنند و در صورتی که مشکلات در مهلت مقرر برطرف نشود، برخوردهای قانونی متناسب با نوع تخلف و میزان آلایندگی در دستور کار قرار می‌گیرد.

معاون نظارت و پایش حفاظت محیط زیست فارس تأکید کرد: برخورد با واحدهای آلاینده بخشی از مسئولیت و رسالت قانونی این سازمان است و هیچ واحدی به دلیل نوع فعالیت یا موقعیت خود از رعایت مقررات زیست‌محیطی مستثنا نیست.

کریدور باد شیراز؛ ضرورت نظارت ویژه بر معادن

نهاوندی با اشاره به حساسیت فعالیت معادن در محدوده‌های پیرامونی شیراز گفت: موضوع فعالیت معادن از نظر الزامات زیست‌محیطی شرایط مشابهی با واحدهای صنعتی دارد، اما در برخی مناطق به دلیل موقعیت جغرافیایی و پیامدهای احتمالی آلودگی، نظارت‌ها با حساسیت و سخت‌گیری بیشتری دنبال می‌شود.

وی ادامه داد: قرار گرفتن برخی معادن در مسیر کریدور باد منتهی به شیراز اهمیت این موضوع را دوچندان می‌کند؛ چراکه آلودگی ناشی از فعالیت این واحدها می‌تواند به سمت شهر منتقل شود و علاوه بر تأثیر بر کیفیت هوای شیراز، مراکز و مناطق جمعیتی را نیز تحت تأثیر قرار دهد.

معاون نظارت و پایش حفاظت محیط زیست فارس با تأکید بر ضرورت رصد مستمر فعالیت این واحدها اظهار کرد: نظارت‌های محیط زیست صرفاً به بازدیدهای موردی و حضور کارشناسان محدود نیست و وضعیت زیست‌محیطی واحدها از طریق روش‌های محسوس و نامحسوس مورد بررسی قرار می‌گیرد.

نهاوندی یکی از الزامات مهم برای کنترل مؤثر آلایندگی معادن و واحدهای صنعتی را استفاده از تجهیزات پایش مستمر عنوان کرد و گفت: ضروری است ایستگاه‌های سنجش آنلاین کیفیت هوا در چند نقطه که مورد تأیید سازمان حفاظت محیط زیست باشد، مستقر شود تا وضعیت کیفیت هوا به‌صورت پیوسته مورد ارزیابی قرار گیرد.

وی افزود: با استفاده از این ایستگاه‌ها، امکان رصد مستمر وضعیت آلایندگی و بررسی تغییرات کیفیت هوا فراهم می‌شود و نظارت بر فعالیت واحدهای آلاینده صرفاً به زمان حضور فیزیکی کارشناسان محیط زیست موکول نخواهد شد.

به گفته نهاوندی، استقرار این تجهیزات می‌تواند در شناسایی به‌موقع تغییرات کیفیت هوا و بررسی ارتباط احتمالی آن با فعالیت واحدهای صنعتی و معدنی نقش مؤثری داشته باشد و زمینه نظارت دقیق‌تر بر عملکرد این واحدها را فراهم کند.

مصوبات شورای معادن در انتظار اجرای دقیق

معاون نظارت و پایش حفاظت محیط زیست فارس با اشاره به جایگاه فعالیت‌های معدنی در برنامه‌های کاهش آلودگی هوای استان بیان کرد: موضوع معادن طی سال‌های گذشته یکی از محورهای مهم مطرح‌شده در زمینه کنترل آلودگی هوا بوده و در این خصوص مصوبات و الزاماتی نیز در شورای معادن استان به تصویب رسیده است.

وی افزود: اجرای این مصوبات نیازمند همکاری و ایفای مسئولیت دستگاه‌های متولی است. سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان صنعت، معدن و تجارت هر یک در این زمینه وظایفی بر عهده دارند و باید بر کیفیت فعالیت معادن و میزان رعایت الزامات زیست‌محیطی نظارت داشته باشند.

نهاوندی تأکید کرد: صرف وجود ضوابط و مصوبات کافی نیست و آنچه اهمیت دارد، اجرای دقیق این الزامات و اطمینان از رعایت آن‌ها در جریان فعالیت واحدهای معدنی است.

منشأ آلودگی هوا همیشه در محدوده استان نیست

وی در ادامه با اشاره به ضرورت شناسایی منشأ آلودگی هوا گفت: نمی‌توان تمام موارد آلودگی هوا را به فعالیت واحدهای صنعتی یا معادن داخل استان نسبت داد؛ چراکه در برخی مواقع منشأ آلودگی محلی است و فعالیت واحدهای تولید شن و ماسه می‌تواند در آن نقش داشته باشد، اما در موارد دیگری منشأ آلودگی خارج از محدوده استان و حتی خارج از حوزه اختیارات مدیریت استانی قرار دارد و موضوع باید در سطح ملی بررسی شود.

معاون نظارت و پایش حفاظت محیط زیست فارس خاطرنشان کرد: هنگام مواجهه با آلودگی هوا، نخستین اقدام باید شناسایی دقیق منشأ آلودگی باشد تا بتوان متناسب با عامل ایجادکننده، اقدامات نظارتی و قانونی لازم را انجام داد.

نهاوندی با اشاره به وضعیت واحدهای تولید شن و ماسه و تفاوت میزان رعایت الزامات زیست‌محیطی در میان آن‌ها گفت: برخی واحدها ضوابط و ملاحظات محیط زیستی را به‌خوبی رعایت می‌کنند و حتی تاکنون اخطاریه‌ای نیز دریافت نکرده‌اند.

وی توضیح داد: استفاده از سیستم‌های آب‌پاش، ایجاد حوضچه‌های ترسیب و به‌کارگیری تجهیزات و روش‌های کنترل گردوغبار از جمله اقداماتی است که در برخی واحدها برای کاهش آلایندگی انجام شده است؛ با این حال، تعدادی از واحدها نیز ملاحظات لازم را رعایت نکرده‌اند که در قبال آن‌ها اقدامات قانونی انجام می‌شود.

وی افزود: در سال جاری یک واحد صنعتی به دلیل مشکلات و تخلفات زیست‌محیطی تعطیل شده است و برخورد با واحدهایی که موجب ایجاد آلودگی می‌شوند، بر اساس اختیارات و تکالیف قانونی سازمان ادامه دارد.

معاون نظارت و پایش حفاظت محیط زیست فارس با اشاره به استمرار نظارت‌های میدانی بیان کرد: در برخی موارد پس از صدور اخطاریه، بازدیدهای نظارتی در ساعات مختلف، حتی در نیمه‌شب، انجام شده است تا وضعیت فعالیت واحدها و مسائل و مشکلات زیست‌محیطی آن‌ها به‌طور دقیق بررسی شود.

نهاوندی ادامه داد: در جریان این بازدیدها، مواردی از مشکلات زیست‌محیطی شناسایی و اخطاریه‌های لازم صادر شده است. برخی واحدها پس از دریافت اخطار، اقدامات اصلاحی را آغاز کرده و در حال برطرف کردن مشکلات هستند، اما تعدادی نیز هنوز نسبت به رفع کامل نواقص اقدام نکرده‌اند که پیگیری وضعیت آن‌ها ادامه دارد.

اقدامات اصلاحی در بیش از ۶۰ درصد واحدهای بررسی‌شده است

وی در تشریح وضعیت اقدامات زیست‌محیطی واحدهای مورد بررسی گفت: بیش از ۶۰ درصد واحدهای بررسی‌شده از نظر شرایط زیست‌محیطی، به‌ویژه در زمینه کنترل آلودگی هوا و مدیریت فاضلاب، اقدامات مثبت و اصلاحی انجام داده‌اند.

نهاوندی افزود: بخشی از واحدها نیز همچنان در حال اجرای اقدامات اصلاحی و تکمیل الزامات مورد نظر هستند، اما در مقابل، برخی واحدها هنوز ضوابط زیست‌محیطی را رعایت نکرده‌اند و به همین دلیل اخطاریه‌های لازم برای آن‌ها صادر شده است.

معاون نظارت و پایش حفاظت محیط زیست فارس تأکید کرد: روند نظارت بر فعالیت واحدهای صنعتی و معدنی ادامه دارد و ملاک سازمان، رعایت واقعی الزامات زیست‌محیطی و کنترل آلایندگی‌هاست؛ از این رو، واحدهایی که در مهلت تعیین‌شده نسبت به رفع مشکلات اقدام نکنند، با برخورد قانونی مواجه خواهند شد.