عصر ایران - بیش از یک قرن پیش، زمانی که پزشکی هنوز بسیاری از ابزارها و درمان های امروزی را در اختیار نداشت، اسهال یکی از بیماری های بسیار خطرناک برای نوزادان و کودکان بود. کم آبی شدید و از دست رفتن آب و املاح بدن می توانست به سرعت وضعیت کودک را وخیم کند. در چنین شرایطی، یک پزشک کودکان به نام ارنست مورو (Ernst Moro) به راه حلی بسیار ساده روی آورد: سوپی تهیه شده از هویج، آب و مقدار کمی نمک.
مورو، پزشک و متخصص کودکان اتریشی، در سال 1908 در هایدلبرگ آلمان روی مشکلات گوارشی کودکان و به ویژه اسهال فعالیت می کرد. او دریافت که استفاده از سوپ هویج مخصوصی در کودکان مبتلا به اسهال با کاهش قابل توجه مرگ و میر همراه است. گزارش های تاریخی از کاهش تقریبا 50 درصدی مرگ و میر در بیماران مورد درمان سخن می گویند؛ هرچند آمار دقیق و جزئیات این مطالعات با استانداردهای پژوهش پزشکی امروزی قابل مقایسه نیست.
نکته جالب درباره سوپ مورو این بود که هویج صرفا یک ماده غذایی ساده نبود. راز این دستور در مدت طولانی پختن هویج نهفته بود. در جریان پخت طولانی، ترکیبات خاصی از کربوهیدرات ها و الیگوساکاریدها شکل می گرفتند که بعدها تصور شد می توانند با برخی عوامل بیماری زا در روده بر سر اتصال به سطح روده رقابت کنند.
به زبان ساده، این ترکیبات ممکن است باعث شوند برخی باکتری ها به جای اتصال به دیواره روده، به این مولکول ها متصل شوند و همراه محتویات روده دفع شوند. مطالعات و گزارش های بعدی نیز به همین ویژگی سوپ مورو توجه کرده اند، اگرچه نباید آن را معادل یک داروی ضدباکتریایی مدرن دانست.
از سوی دیگر، آب موجود در سوپ و مقدار کمی نمک می توانست بخشی از مایعات و املاح ازدست رفته را تامین کند؛ موضوعی که در دوره ای که درمان های مدرن کم آبی هنوز توسعه نیافته بودند، اهمیت زیادی داشت.
تهیه این سوپ بسیار ساده است و مواد اولیه آن تنها سه مورد هستند:
500 گرم هویج
یک لیتر آب
حدود ۳ گرم نمک، معادل تقریبا یک قاشق چای خوری سرصاف
برای تهیه آن، هویج ها را پوست بگیرید و خرد کنید. هویج خردشده را با یک لیتر آب داخل قابلمه بریزید و اجازه دهید پس از جوش آمدن، حدود ۹۰ دقیقه با حرارت ملایم بپزد. سپس هویج های پخته را له یا کاملا پوره کنید.
در مرحله بعد، پوره هویج را دوباره به آب اضافه کنید و در صورت نیاز با آب جوشیده، حجم نهایی سوپ را به حدود یک لیتر برسانید. در پایان حدود 3 گرم نمک به آن اضافه کنید. دستورهای تاریخی و منابعی که این سوپ را بازسازی کرده اند، بر پخت طولانی هویج تاکید دارند.
سوپ آماده شده را می توان به صورت ساده و در حجم های کم مصرف کرد. هدف این دستور، یک سوپ معمولی هویج نیست؛ پخت طولانی هویج بخش مهمی از دستور سنتی مورو محسوب می شود.
اهمیت سوپ مورو فقط در خود هویج نیست؛ داستان آن نمونه ای جالب از تحول پزشکی است. در اوایل قرن بیستم، اسهال کودکان می توانست به دلیل کم آبی به بیماری مرگباری تبدیل شود. امروزه اما پزشکان برای مقابله با این خطر، روش های موثرتر و استاندارد شده ای در اختیار دارند.
سازمان جهانی بهداشت، محلول خوراکی جبران آب و املاح (ORS) را یکی از درمان های اصلی اسهال می داند. این محلول با جایگزین کردن آب و الکترولیت های ازدست رفته، از کم آبی جلوگیری می کند و در موارد شدید ممکن است درمان وریدی ضروری باشد. سازمان جهانی بهداشت همچنین مصرف روی (زینک) و ادامه تغذیه مناسب را در کودکان مبتلا به اسهال توصیه می کند.
بنابراین سوپ هویج مورو را نباید جایگزین ORS یا درمان پزشکی امروزی دانست. اهمیت اصلی آن امروز بیشتر در تاریخ پزشکی و شناخت یک روش ساده و هوشمندانه از بیش از یک قرن پیش است.
ارنست مورو فقط به خاطر سوپ هویج شناخته نمی شود. او در حوزه پزشکی کودکان فعالیت های مهم دیگری نیز داشت و نامش با «رفلکس مورو» که یکی از واکنش های طبیعی نوزادان است، برای همیشه در پزشکی ثبت شده است.
اما داستان سوپ هویج او همچنان جذابیت خاصی دارد: در دورانی که امکانات پزشکی محدود بود، یک پزشک با استفاده از ماده ای ارزان و در دسترس و تغییر ساده ای در روش آماده سازی آن، توانست راهی تازه برای مقابله با یکی از مشکلات جدی کودکان پیدا کند.
امروز، درمان اسهال کودکان بسیار پیشرفته تر از سال 1908 است؛ با این حال، سوپ مورو یادآور دوره ای از تاریخ پزشکی است که گاهی یک ایده ساده می توانست تفاوت بزرگی در زندگی بیماران ایجاد کند.
این مطلب صرفا جنبه اطلاع رسانی دارد و جایگزین تشخیص، درمان یا مشاوره پزشکی نیست. پیش از مصرف دارو یا مکمل، تغییر مقدار مصرف یا استفاده درمانی از روش های پزشکی، با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
شمـا اولیـن نفـر هستـید کـه نظـر خـود را ثبـت مـی کنیـد.
🗩ثبـت نظر: