عصرایران- بعضی داروها را نمی توان مانند یک داروی معمولی، بدون برنامه و ناگهانی کنار گذاشت. در برخی موارد، قطع ناگهانی باعث بازگشت بیماری اصلی می شود و در برخی دیگر می تواند علائم ترک، تغییرات شدید فشار خون، تشنج یا عوارض جدی دیگری ایجاد کند.
البته این موضوع درباره همه داروها صدق نمی کند و مدت مصرف، دوز، نوع دارو و بیماری فرد اهمیت زیادی دارد. بنابراین پیش از قطع یا کاهش دوز داروهای زیر، با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
برخی داروهای قلبی و فشار خون، به ویژه بتابلوکرها، نباید بدون نظر پزشک به طور ناگهانی قطع شوند. قطع ناگهانی بعضی از این داروها می تواند باعث افزایش ضربان قلب و فشار خون و تشدید علائم قلبی شود. در افراد مبتلا به بیماری عروق کرونر، این تغییرات می تواند خطرناک باشد.
داروهایی مانند وارفارین و برخی داروهای ضد انعقاد یا ضد پلاکت برای پیشگیری از تشکیل لخته تجویز می شوند. قطع خودسرانه آن ها به معنی ایجاد «علائم ترک» نیست، اما می تواند محافظت در برابر لخته را از بین ببرد و بسته به علت مصرف دارو، خطر سکته مغزی، آمبولی یا سایر عوارض افزایش پیدا کند.
به همین دلیل، قطع این داروها باید بر اساس علت مصرف و نظر پزشک انجام شود.
داروهایی مانند دیازپام، آلپرازولام، لورازپام و کلونازپام در صورت مصرف مداوم می توانند وابستگی جسمی ایجاد کنند. قطع ناگهانی یا کاهش سریع دوز ممکن است باعث اضطراب، بی خوابی، لرزش و علائم شدیدتر از جمله تشنج شود. سازمان غذا و داروی آمریکا نیز بر کاهش تدریجی و متناسب با شرایط هر فرد تاکید کرده است.
سرعت کاهش دوز برای همه افراد یکسان نیست و نباید یک برنامه ثابت را برای همه تجویز کرد.
قطع ناگهانی برخی داروهای ضد افسردگی می تواند باعث علائم قطع مانند سرگیجه، تهوع، تعریق، اختلال خواب، اضطراب، تحریک پذیری، سردرد و احساسات غیرطبیعی در بدن شود. همچنین ممکن است بیماری اصلی دوباره تشدید شود.
به همین دلیل، کاهش دوز معمولا به صورت تدریجی و با برنامه ای انجام می شود که به نوع دارو، مقدار مصرف و شرایط فرد بستگی دارد.
داروهایی مانند پردنیزولون و پردنیزون، به ویژه زمانی که با دوز بالا یا برای مدت طولانی مصرف شده باشند، ممکن است فعالیت طبیعی غدد فوق کلیوی را سرکوب کنند. به همین دلیل، قطع ناگهانی پس از مصرف طولانی می تواند مشکل ساز باشد.
پزشک در چنین شرایطی معمولا دوز دارو را به تدریج کاهش می دهد تا بدن فرصت بازگشت به تولید طبیعی کورتیزول را داشته باشد. البته دوره های کوتاه و دوزهای پایین همیشه به کاهش تدریجی نیاز ندارند و تصمیم به شرایط فرد بستگی دارد.
مصرف مداوم داروهای مخدر مانند مورفین، کدئین و برخی داروهای مشابه می تواند وابستگی جسمی ایجاد کند. قطع ناگهانی در فردی که به دارو وابسته شده است ممکن است باعث علائم ترک مانند بی قراری، تعریق، درد عضلانی، تهوع، اسهال و اضطراب شود.
کاهش دوز باید تدریجی و متناسب با شرایط فرد انجام شود. کاهش سریع یا قطع ناگهانی در افراد وابسته می تواند باعث علائم شدید ترک و بازگشت یا تشدید درد شود.
قطره های تجویزی برای گلوکوم یا آب سیاه با کاهش فشار داخل چشم به محافظت از عصب بینایی کمک می کنند. قطع خودسرانه این درمان می تواند کنترل فشار چشم را مختل کند و در طول زمان خطر آسیب بیشتر به عصب بینایی را افزایش دهد.
همه قطره های چشمی یکسان نیستند و نوع دارو اهمیت دارد؛ بنابراین درمان گلوکوم نباید بدون هماهنگی با چشم پزشک متوقف شود.
افرادی که برای کنترل صرع یا پیشگیری از تشنج داروی ضد تشنج مصرف می کنند، نباید بدون نظر پزشک آن را قطع کنند. قطع ناگهانی بعضی از این داروها می تواند احتمال بازگشت یا افزایش تشنج را بالا ببرد.
حتی در شرایطی که فرد برای مدتی هیچ تشنجی نداشته است، تصمیم درباره قطع دارو باید توسط پزشک و بر اساس نوع بیماری، مدت کنترل تشنج و داروی مصرفی گرفته شود.
این گروه نیاز به تفکیک دارد. در کم کاری تیروئید، قطع لووتیروکسین معمولا باعث «ترک دارو» نمی شود، اما با گذشت زمان کم کاری تیروئید دوباره کنترل نشده و علائم بیماری ممکن است برگردد.
در مقابل، داروهای مورد استفاده برای پرکاری تیروئید نیز نباید خودسرانه قطع شوند؛ زیرا بیماری ممکن است دوباره فعال شود و در موارد شدید، پرکاری کنترل نشده تیروئید می تواند به عوارض جدی منجر شود.
«ناگهان قطع نکردن» به این معنی نیست که همه داروها باید حتما به تدریج کم شوند. بعضی داروها را می توان پس از مدت کوتاه به سادگی قطع کرد، در حالی که بعضی دیگر به کاهش تدریجی نیاز دارند. همچنین گاهی قطع فوری یک دارو به دلیل عارضه جدی ضروری است.
بنابراین، اگر قصد قطع داروی تجویزی خود را دارید، نام دارو، دوز و مدت مصرف را با پزشک یا داروساز در میان بگذارید و بدون دریافت برنامه مناسب، دوز آن را تغییر ندهید.
اگر پس از قطع یا کاهش یک دارو علائم شدیدی مانند تشنج، اختلال هوشیاری، تنگی نفس، درد قفسه سینه یا وضعیت غیرعادی و شدید دیگری ایجاد شد، باید فورا ارزیابی پزشکی انجام شود.
این مطلب جایگزین تشخیص یا توصیه پزشک نیست و نحوه شروع، تغییر دوز یا قطع هر دارو باید با توجه به شرایط فردی و نوع دارو تعیین شود.
شمـا اولیـن نفـر هستـید کـه نظـر خـود را ثبـت مـی کنیـد.
🗩ثبـت نظر: