عصرایران- آهن برای ساخت هموگلوبین، پروتئینی که اکسیژن را از ریه ها به بافت های بدن منتقل می کند، ضروری است. وقتی ذخایر آهن کاهش پیدا می کند، ممکن است ابتدا علائم خفیف و غیر اختصاصی ایجاد شوند و اگر کمبود ادامه پیدا کند، کم خونی ناشی از فقر آهن شکل بگیرد.
خستگی و احساس کمبود انرژی از شایع ترین علائم کم خونی ناشی از فقر آهن است. با کاهش هموگلوبین، ظرفیت خون برای انتقال اکسیژن کاهش پیدا می کند و فرد ممکن است زودتر از معمول خسته شود.
کمبود آهن، به ویژه زمانی که قابل توجه باشد، می تواند با کاهش تمرکز و اختلال در عملکرد شناختی همراه شود. با این حال، مشکل تمرکز به تنهایی نشانه اختصاصی فقر آهن نیست و علل مختلفی می تواند داشته باشد.
پریدگی پوست یا مخاط دهان می تواند در کم خونی دیده شود. البته رنگ پوست به تنهایی معیار قابل اعتمادی برای تشخیص کمبود آهن نیست و باید با آزمایش خون بررسی شود.
سردرد از علائم شناخته شده کم خونی ناشی از فقر آهن است و برخی افراد ممکن است سرگیجه نیز داشته باشند. شدت این علائم به میزان کم خونی و شرایط فرد بستگی دارد.
در کم خونی، قلب برای رساندن اکسیژن کافی به بافت ها ممکن است سریع تر یا با شدت بیشتری کار کند. به همین دلیل بعضی افراد دچار تپش قلب یا تنگی نفس، به ویژه هنگام فعالیت، می شوند.
ریزش مو و تغییراتی مانند شکننده شدن یا قاشقی شدن ناخن ها از علائم احتمالی کمبود آهن هستند. این علائم اختصاصی نیستند و می توانند دلایل دیگری هم داشته باشند.
اختلال در تنظیم دمای بدن می تواند در کم خونی ناشی از فقر آهن دیده شود، بنابراین بعضی افراد ممکن است بیشتر از معمول احساس سرما کنند. با این حال، احساس سردی دست و پا به تنهایی نشانه فقر آهن محسوب نمی شود.
کمبود آهن می تواند باعث درد یا تغییر ظاهر زبان شود. در برخی افراد، زخم گوشه دهان نیز دیده می شود.
یکی از نشانه های کمتر شناخته شده کمبود آهن، پیکا یا میل غیرطبیعی به خوردن موادی مانند یخ، کاغذ یا خاک است. این علامت می تواند سرنخ مهمی برای بررسی کمبود آهن باشد.
علائم به تنهایی نمی توانند فقر آهن را تشخیص دهند. آزمایش خون معمولا برای بررسی وضعیت آهن و کم خونی انجام می شود. شمارش کامل سلول های خون و اندازه گیری فریتین از بررسی های مهم هستند. فریتین نشان دهنده ذخایر آهن بدن است، هرچند التهاب و برخی بیماری ها می توانند مقدار آن را افزایش دهند و تفسیر آزمایش را دشوار کنند.
نکته مهم این است که فقر آهن می تواند پیش از ایجاد کم خونی اتفاق بیفتد؛ بنابراین طبیعی بودن هموگلوبین لزوما به معنای طبیعی بودن ذخایر آهن نیست.
گوشت قرمز، مرغ و ماهی و غذاهای دریایی از منابع آهن هستند. حبوبات، مغزها، سبزی های برگ سبز و بعضی مواد غذایی غنی شده نیز آهن دارند. آهن موجود در منابع حیوانی معمولا جذب بهتری دارد، در حالی که آهن منابع گیاهی جذب پایین تری دارد.
ویتامین C می تواند جذب آهن غیرهم را افزایش دهد. در مقابل، چای، قهوه و برخی مواد غذایی حاوی کلسیم یا فیتات می توانند جذب آهن را کاهش دهند، به ویژه اگر همزمان با وعده غذایی یا مکمل آهن مصرف شوند.
خستگی، سردرد، ریزش مو یا تپش قلب به تنهایی به معنی کمبود آهن نیستند. مصرف بی دلیل مکمل آهن هم می تواند عوارض ایجاد کند و در دوزهای بالا خطرناک باشد. در صورت وجود علائم، بهتر است ابتدا علت با آزمایش و نظر پزشک مشخص شود.
در بزرگسالان، به ویژه مردان و زنان پس از یائسگی، اگر کمبود آهن یا کم خونی ناشی از آن تایید شود، پیدا کردن علت نیز اهمیت دارد؛ زیرا خونریزی گوارشی و اختلال جذب از جمله علل احتمالی هستند.
در صورت وجود علائم مشکوک به فقر آهن، برای تشخیص علت و انتخاب روش درمان مناسب با پزشک مشورت کنید و از مصرف خودسرانه مکمل های آهن خودداری کنید.
شمـا اولیـن نفـر هستـید کـه نظـر خـود را ثبـت مـی کنیـد.
🗩ثبـت نظر: