به گزارش اطلاعات آنلاین به نقل از آرت نیوز پیپر، سکوت سنگین پس از طوفان انفجارها، هنوز هم در کوچهپسکوچههای تاریخ ایران طنینانداز است. وقتی موجهای سهمگین حملات موشکی در بهار امسال، زیرساختهای این کشور را لرزاند، کمتر کسی تصور میکرد که این هجوم، پایهگذار یکی از غمبارترین تراژدیهای فرهنگی در تاریخ معاصر باشد. در جریان این مناقشه خونین چهلروزه که تا آستانه ماه آوریل سایه انداخت، تنها دود و باروت برجا نماند؛ بلکه تن زخمی میراث چند هزار ساله ایران نیز هدف ترکشهای جنگ قرار گرفت.
بر اساس آمارهای رسمیِ وزارت میراث فرهنگی، غبار این درگیریها بر چهرهی ۱۴۹ اثر تاریخی در ۱۸ استان و ۲۹ شهر نشست. از معماری شکوهمند صفوی و قاجار گرفته تا شاهکارهای باستانی که گواهی بر این تمدن ریشهدارند، همگی در تیررس ترکشها قرار گرفتند. روزهای نخست جنگ، برای حافظان تاریخ با کابوس و اضطراب گره خورده بود. کاخ گلستان در تهران - این اثر ۴۰۰ ساله ثبتشده در یونسکو —- در همان روزهای نخست، از شدت انفجار مهیب در نزدیکی خود و بازار تاریخی پایتخت، صدمه دید. طیبه گلناز گلصباحی، از مدیران ارشد موزهداری، روزهای آغازین جنگ را چنین توصیف میکند: «شنیدن خبر آسیب دیدن کاخ گلستان عمیقاً تکاندهنده و دردناک بود.» ارتباطات قطع بود، اینترنت یاری نمیکرد و تنها چیزی که میان کارشناسان دستبهدست میشد، نگرانی برای نجات بازماندههای تاریخ بود.
در اصفهان نیز، کاخ ۴۰۰ ساله چهلستون، بهعنوان گوشهای از باغهای ایرانیِ یونسکو، از موج انفجارها در امان نماند. در جنوب کشور، بخشی از راهآهن سراسری ایران که خزر را به خلیج فارس پیوند میزند، دچار خسارت شد. با این حال، مقیاس این ویرانیها در تاریخ جنگهای مدرن ایالات متحده بیسابقه بود؛ به طوری که بررسیهای رسانههای بینالمللی نشان میدهد طی دهههای اخیر در مناقشات دیگر، چنین آسیبی متوجه آثار ثبت جهانی یونسکو نشده بود.
اما در میان این آوار و بلاتکلیفی، داستان مقاومت آغاز شد. هنوز آتشبس شکننده از راه نرسیده بود که کارشناسان و مرمتکاران ایرانی آستینها را بالا زدند. در کاخ گلستان، تیمهای تخصصی با دقت قطعات چوبی و تزئینات خردشده را جمعآوری، تفکیک و کدگذاری کردند. با در پیش بودن فصل پاییز، اولویت نخست، ترمیم سقفهای آسیبدیده بود تا باران، کارِ موشکها را تمام نکند. در چهلستون نیز اقدامات اضطراری برای تثبیت بخشهای آسیبدیده به سرعت انجام گرفت.
با این وجود، سایه سنگینِ نگرانی همچنان بر سر موزهها و اماکن تاریخی سنگینی میکند. موزههای بزرگ کشور عمدتاً درهای خود را بستهاند و گنجینههای بیبدیل هنر مدرن جهان - از آثار پیکاسو و ونگوگ در موزه هنرهای معاصر تهران گرفته تا دیگر آثار گرانبها - برای در امان ماندن از خطرات احتمالی آینده، همچنان در گاوصندوقها و انبارهای ایمن نگهداری میشوند. رضا دبیرنژاد، مدیر موزه هنرهای معاصر، از تلاشهای بیدریغ برای روشن نگه داشتن چراغ فرهنگ در تاریکی بحران میگوید؛ از جمله راهاندازی برنامهی «هنر و جنگ» برای التیام روح جامعهی زخمخورده از بحران.
امروز، هزینه برآورد شده برای بازسازی این حجم از خسارت، سر به فلک کشیده و به حدود ۷.۵ تریلیون تومان (معادل دهها میلیون دلار) رسیده است. مقامات وزارت میراث فرهنگی ضمن مستندسازی حقوقی فجایع برای پیگیری در مجامع بینالمللی، چشمانتظار حمایتهای جهانی ماندهاند؛ هرچند تاکنون پاسخ عملی چندانی از سوی نهادهای بینالمللی دریافت نکردهاند.
شمـا اولیـن نفـر هستـید کـه نظـر خـود را ثبـت مـی کنیـد.
🗩ثبـت نظر: