پارلمان ترکیه توافقنامه دفاعی مکه را تصویب کرد

تصویب این قانون در روز پنجشنبه در حالی صورت می‌گیرد که ریاض همچنان با حملات حوثی‌های یمن که از سوی ایران حمایت می‌شوند، مواجه است.

به گزارش الجزیره، ترکیه ابتدا توافقنامه دفاع مشترک مکه را در ماه اوت امضا کرد و ماه گذشته آن را برای تصویب به پارلمان فرستاد.

ماده ۱ لایحه‌ای که این پیمان را تصویب می‌کند، روز چهارشنبه توسط پارلمان ترکیه تصویب شد.

اما خبرگزاری آناتولی گزارش داد که پس از آن، جلال عدن، معاون رئیس پارلمان، جلسه را تا بعد از ظهر پنجشنبه به تعویق انداخت.

پس از بازگشت پارلمان به جلسه، قانون‌گذاران به بحث در مورد سایر مواد این پیمان ادامه دادند.

این توافق در نهایت با ۲۷۹ رأی موافق در برابر ۱۱۹ رأی مخالف تصویب شد و ۳۹۸ نفر از ۵۹۲ نماینده مجلس در این رأی‌گیری شرکت کردند.

بر اساس سندی که به پارلمان ترکیه ارائه شده و خبرگزاری رویترز آن را مشاهده کرده است، این پیمان شامل ۱۶ ماده است.

در ماده ۱ این توافق‌نامه، امضاکنندگان باید از «تمام ابزار‌های لازم» برای از بین بردن تهدید‌ها علیه تمامیت ارضی یکدیگر استفاده کنند. ماده ۱ می‌تواند در صورت حمله به هر یک از کشور‌های عضو مورد استناد قرار گیرد.

پس از استناد به ماده اول، سند، مفاد مربوط به موارد بعدی را مشخص می‌کند.

در ماده ۲ این پیمان آمده است: «در صورتی که یکی از طرفین مورد حمله مسلحانه یا تجاوز نظامی توسط کشور یا گروهی از کشور‌های دیگر قرار گیرد، طرفین موظفند فوراً با استفاده از طیف کامل اقدامات کمک متقابل موجود، به طرف مورد حمله کمک کنند.»

این بند کلیدی، ماده ۵ پیمان آتلانتیک شمالی، سندی که اتحاد نظامی ناتو را تأسیس کرد، را منعکس می‌کند. ماده ۵ ناتو تصریح می‌کند که حمله به یک عضو، حمله به همه اعضا تلقی می‌شود.

با توجه به اینکه ترکیه عضو ناتو و پیمان مکه است، منتقدان این سوال را مطرح کرده‌اند که آیا دولت این کشور ممکن است در تخصیص منابع نظامی خود با تضاد منافع مواجه شود یا خیر.

با این حال، مقامات ترکیه این نگرانی‌ها را بی‌اساس خوانده و رد کرده‌اند.

بند‌های دیگر پیمان مکه مربوط به توافق دوجانبه برای افزایش همکاری در صنایع دفاعی و هماهنگی نظامی با هدف جلوگیری از تهدید‌ها است.

این بندها، تا حدودی، کشور‌های عضو را به انجام آموزش‌های مشترک، پیگیری نوآوری‌های فناوری و به اشتراک گذاشتن منابع لجستیکی و اطلاعاتی متعهد می‌کنند.

پیش‌نویس تصویب‌شده توسط قانونگذاران ترکیه، کشور‌های عضو را به مدت ۱۰ سال به این پیمان متعهد می‌کند و پس از آن می‌توانند از آن خارج شوند.

همچنین این پیمان، با تأیید اعضای فعلی، امکان پیوستن سایر کشور‌ها را نیز فراهم می‌کند. دولت سوریه پیش از این ابراز علاقه کرده است.

با وجود تصویب پارلمان در روز پنجشنبه، نمی‌توان از قبل پیش‌بینی کرد که نیرو‌های ترکیه در بحبوحه حملات حوثی‌ها به عربستان سعودی اعزام شوند.

کارشناسان می‌گویند هرگونه استقرار نیرو‌های ترکیه به فرآیند‌های قانونی دیگری نیز نیاز دارد.

یاشار گولر، وزیر دفاع ترکیه، در ماه اکتبر گفت که دامنه حمایت بالقوه از عربستان سعودی پس از تصویب نهایی مشخص خواهد شد.

رسانه‌های ترکیه به نقل از گولر گزارش دادند: «ما مطلقاً ورود به هیچ درگیری با حوثی‌ها را پیش‌بینی نمی‌کنیم.» در عوض، حمایت ترکیه «برای تقویت بازدارندگی خواهد بود».

تنش‌ها بین عربستان سعودی و یمن پس از آتش‌بس ۲۰۲۲ تا حدودی کاهش یافته بود. اما حوثی‌ها در ماه‌های اخیر حملات خود به عربستان سعودی را تشدید کرده‌اند، به ویژه حملات مرگباری را به فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض انجام داده‌اند.

این منطقه همچنین درگیر جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران است که به تنش‌های فرامرزی دامن زده است.

روز پنجشنبه، عربستان سعودی اعلام کرد که یک پهپاد را در منطقه مدینه رهگیری کرده است. ریاض چندین بار حوثی‌ها را به هدف قرار دادن مکه و مدینه، دو شهر مقدس اسلام، متهم کرده است، اتهامی که این گروه تحت حمایت ایران به طور سیستماتیک آن را رد می‌کند.