پرندگان هم دچار پرواززدگی می‌شوند

به گزارش اطلاعات انلاین به نقل از New Scientist، محققان دانشگاه آکسفورد داده‌های ردیابی GPS از ۱۰۴۵ پرنده‌ ای به نام کبوتر دریایی مانکس با نام علمی «پافینوس پافینوس» (Puffinus puffinus) در طول دو دهه را که شامل ۳۶۸۸ سفر جستجوی غذا در سراسر اقیانوس اطلس بود، تجزیه و تحلیل کردند. این مطالعه نشان می‌دهد که ساعت داخلی پرندگان می‌تواند با زمان خورشیدی محلی هماهنگ نباشد؛ مشابه اختلال ساعت بدن که باعث پرواززدگی یا جت لگ در انسان می‌شود.

این پرندگان در جزایر سواحل غربی بریتانیا و ایرلند زادآوری می‌کنند و می‌توانند صدها کیلومتر را در جستجوی غذا به دریا سفر کنند و گاهی اوقات به مناطق تغذیه‌ای در حدود ۱۰۰۰ کیلومتری غرب کلونی‌های خود می‌رسند.

هنگام بازگشت به خانه، پرندگان ممکن است به سرعت در امتداد خطوط طول جغرافیایی به سمت شرق حرکت کنند؛ جایی که خورشید زودتر طلوع می‌کند. این مطالعه نشان می‌دهد که این می‌تواند ساعت‌های داخلی آنها را تا یک ساعت از زمان خورشیدی محلی عقب نگه دارد و باعث شود که آنها موقعیت خورشید را اشتباه تشخیص دهند. پرندگان از نشانه‌هایی مانند طلوع خورشید برای هماهنگ کردن ساعت‌های داخلی خود و کمک به ناوبری خود استفاده می‌کنند.

تیم تحقیقاتی به سرپرستی «پاتریک لوین» بوم‌شناس، دریافتند که پرندگانی که به سمت شرق پرواز می‌کنند، تمایل دارند در جهت عقربه‌های ساعت از جهت مورد انتظار خود منحرف شوند، همانطور که اگر ساعت‌های داخلی آنها از زمان محلی عقب‌تر باشد، پیش‌بینی می‌شود. مدل‌های آماری نشان دادند که این الگو با خطاهای قطب‌نمای خورشیدی پرندگان بهتر از تغییرات میدان مغناطیسی زمین توضیح داده می‌شود.

جالب اینجاست که خطاهای ناوبری حتی زمانی که پرندگان در امتداد خطوط ساحلی قابل مشاهده پرواز می‌کردند، ادامه داشت. وقتی خطای قطب‌نمای پیش‌بینی شده به سمت خشکی بود، پرندگان تمایل داشتند به ساحل نزدیک‌تر پرواز کنند؛ وقتی به سمت دور اشاره می‌کرد، آنها بیشتر به سمت دریا پرواز می‌کردند. این نشان می‌دهد که پرندگان حتی زمانی که نشانگرهای بصری در دسترس بودند، به قطب‌نمای خورشیدی خود تکیه می‌کردند.

خطاهای ناوبری نسبتاً کم بودند و در آب‌های مورد مطالعه به حدود ۱۵ درجه رسیدند و از آنجا که به نظر می‌رسد این پرندگان قادر به ارزیابی مجدد موقعیت و تنظیم مسیر خود هستند، محققان محاسبه کردند که پرنده‌ای که از ۱۰۰۰ کیلومتر دورتر با میانگین خطای قطب‌نمای ۷ درجه بازمی‌گردد، تنها حدود ۵ کیلومتر بیشتر حرکت می‌کند تا به ۵ کیلومتری کلونی خود برسد.

لوین در مورد این مطالعه گفت: «شگفت‌انگیز است که فکر کنیم میلیاردها حیوان مهاجر برای جهت‌یابی به خورشید نگاه می‌کنند و به ساعت‌هایی که بی‌صدا در درونشان می‌چرخند تکیه می‌کنند و اینکه خطا در این ساعت‌ها می‌تواند باعث شود که آنها تغییرات کوچکی در مسیر خود ایجاد کنند. گام بعدی این است که بفهمیم این موضوع چگونه بر آنها تأثیر می‌گذارد. آیا آنها رفتارهای حیاتی را اشتباه زمان‌بندی می‌کنند؟ آیا عوارض جانبی فیزیولوژیکی را تجربه می‌کنند؟ شاید این پرندگان بتوانند به ما بیاموزند که چگونه با جت لگ کنار بیاییم و آن را درمان کنیم تا از اثرات واقعاً منفی آن بر سلامت خود جلوگیری کنیم.»