مدیریت یکپارچه؛ پیش‌شرط توسعه مناطق آزاد

مریم عبداللهی سخنگوی کمیسیون ویژه حمایت از تولید مجلس، در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا، در تشریح نتایج سفر نظارتی اعضای این کمیسیون با اشاره به موقعیت راهبردی ماکو، وسعت جغرافیایی و مرزهای مشترک آن با سه کشور اظهار داشت: این منطقه از ظرفیت‌های کم‌نظیری در حوزه صنعت، کشاورزی، تجارت، ترانزیت و گردشگری برخوردار است و می‌تواند به یکی از کانون‌های مهم توسعه اقتصادی کشور تبدیل شود؛ مشروط بر آنکه موانع اجرایی برطرف و بستر مناسب برای سرمایه‌گذاری مولد فراهم شود.

عبداللهی با اشاره به بازدید اعضای کمیسیون از واحدهای تولیدی و کشاورزی، از جمله باغ مدرن و هوشمند پسته و مجموعه‌های فعال در صنایع نساجی، پوشاک، محصولات پلیمری و صنایع غذایی، گفت: تجربه‌های نوآورانه در کشاورزی ماکو، به‌ویژه کشت‌های بهره‌ور و کم‌مصرف، می‌تواند الگویی برای توسعه کشاورزی پایدار و ارزآور کشور باشد.

وی بروکراسی اداری، پیچیدگی رویه‌های گمرکی، مشکلات مالیاتی و موانع اجرایی را از مهم‌ترین مشکلات فعالان اقتصادی برشمرد و تأکید کرد: حمایت واقعی از تولید مستلزم رفع این موانع و هموارسازی مسیر فعالیت سرمایه‌گذاران است.

سخنگوی کمیسیون ویژه حمایت از تولید مجلس، وضعیت پایانه مرزی بازرگان را یکی از مهم‌ترین چالش‌های منطقه دانست و اظهار داشت: در جریان بازدید اعضای کمیسیون، کامیون‌هایی مشاهده شدند که پس از تخلیه بار، حدود ۳۰ تا ۳۵ روز و حتی بیشتر در انتظار عبور از مرز مانده بودند؛ موضوعی که هزینه‌های سنگینی به رانندگان و صاحبان کالا تحمیل می‌کند و بر تجارت خارجی کشور اثر منفی دارد.

وی صف‌های طولانی در گذرگاه مسافری، اختلال در نوبت‌دهی الکترونیکی و ناهماهنگی دستگاه‌های مستقر را از دیگر مشکلات این مرز عنوان کرد و خواستار تقویت زیرساخت‌های لجستیکی، تأمین نیروی انسانی و هماهنگی دستگاه‌های مسئول شد.

عبداللهی همچنین توقف چندین‌ساله فعالیت بازارچه مرزی ساری‌سو و مشکلات معیشتی مرزنشینان را از دیگر مطالبات مطرح‌شده در این سفر دانست و بر ضرورت ساماندهی تجارت مرزی تأکید کرد.

وی با اشاره به جاذبه‌های طبیعی، تاریخی و فرهنگی ماکو گفت: این منطقه نباید صرفاً از دریچه تجارت و موقعیت مرزی دیده شود؛ چراکه ظرفیت تبدیل‌شدن به یکی از مقاصد مهم گردشگری شمال‌غرب کشور را دارد.

عبداللهی با اشاره به بازدید از ظرفیت‌های گردشگری حاشیه رودخانه ارس و حضور در آیین کلنگ‌زنی پروژه چندمنظوره تفریحی و گردشگری ابریشم در منطقه بازرگان، افزود: توسعه گردشگری می‌تواند با جذب سرمایه‌گذاری، رونق کسب‌وکارهای محلی و ایجاد اشتغال پایدار، اقتصاد ماکو را از اتکای صرف به تجارت و فعالیت‌های مرزی خارج کند.

وی تکمیل زیرساخت‌های گردشگری، معرفی جاذبه‌ها در سطح ملی و بین‌المللی و حمایت از سرمایه‌گذاران این بخش را ضروری دانست.

نماینده مردم میانه و ترکمانچای، تعدد مراکز تصمیم‌گیری و دوگانگی مدیریتی را از موانع فعالیت اقتصادی در منطقه آزاد ماکو عنوان کرد و گفت: بر اساس ماده ۶۵ قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور، مدیریت واحد در مناطق آزاد یک ضرورت قانونی است و باید با رفع موازی‌کاری و تعیین شفاف اختیارات دستگاه‌ها، زمینه فعالیت مؤثر سرمایه‌گذاران فراهم شود.

وی تأکید کرد: عملکرد مناطق آزاد باید بر اساس شاخص‌هایی همچون سرمایه‌گذاری مولد، رشد تولید، صادرات، اشتغال پایدار و انتقال فناوری ارزیابی شود، نه صرفاً حجم مبادلات تجاری و واردات.

عبداللهی در جمع‌بندی نتایج این سفر اظهار داشت: انتظار کمیسیون از دستگاه‌های اجرایی این است که مسائل شناسایی‌شده را به برنامه‌های عملیاتی با مسئول مشخص، زمان‌بندی روشن و شاخص ارزیابی تبدیل کنند.

وی در پایان خاطرنشان کرد: کمیسیون در چارچوب وظایف نظارتی خود، پیگیری رفع موانع مرز بازرگان، ساماندهی بازارچه ساری‌سو، اجرای مدیریت واحد مناطق آزاد و تسهیل سرمایه‌گذاری در بخش‌های تولیدی و گردشگری را دنبال خواهد کرد.

به گفته عبداللهی، منطقه آزاد ماکو نباید صرفاً گذرگاهی برای عبور کالا باقی بماند، بلکه ظرفیت تبدیل‌شدن به کانون تولید، صادرات، ترانزیت و گردشگری کشور را دارد.