بررسی ۲۵ کشور برتر تولیدکننده سوخت‌های معدنی در جهان؛ جایگاه ایران در بازار جهانی انرژی

چین از نظر وزن، بیش از دو برابر آمریکا که دومین تولیدکننده بزرگ جهان است، سوخت‌های معدنی تولید می‌کند.زغال‌سنگ، سوخت اصلی تولیدشده در سه کشور از پنج تولیدکننده بزرگ جهان از نظر حجم است.

به گزارش روزیاتو، اندازه‌گیری تولید بر اساس وزن، به اقتصادهایی که وابستگی بیشتری به زغال‌سنگ دارند نسبت به کشورهایی که روی سوخت‌های کم‌حجم‌تر مانند نفت، گاز و اورانیوم تمرکز دارند، امتیاز بیشتری می‌دهد.

سوخت‌های معدنی پایه اصلی تولید برق، حمل‌ونقل و فعالیت‌های صنعتی هستند، اما کشورهایی که بیشترین مقدار از این منابع را تولید می‌کنند، بسته به روش اندازه‌گیری تولید، تفاوت زیادی دارند.

این نمودار رتبه‌بندی تولید سوخت‌های معدنی کشورها در سال ۲۰۲۴ را بر اساس مجموع تولید بر حسب تن متریک نشان می‌دهد. داده‌ها از وزارت دارایی اتریش گرفته شده و شاملزغال‌سنگحرارتی، زغال‌سنگ کک‌شو، زغال قهوه‌ای، نفت، نفت شیل، گاز طبیعی واورانیوماست.

از آنجا که این رتبه‌بندی تولید فیزیکی را به جای ارزش اقتصادی یا میزان انرژی اندازه‌گیری می‌کند، سوخت‌هایی با حجم تولید بالا مانند زغال‌سنگ تأثیر زیادی بر نتایج دارند. این موضوع توضیح می‌دهد چرا چند اقتصاد بزرگ تولیدکننده زغال‌سنگ بالاتر از برخی ازبزرگ‌ترین تولیدکنندگان نفتو گاز جهان قرار گرفته‌اند.

چین در صدر رتبه‌بندی تولید سوخت‌های معدنی

چین با تولید ۴.۸ میلیارد تن متریک سوخت معدنی در سال ۲۰۲۴ در رتبه اول قرار دارد که معادل ۲۸.۶ درصد از کل تولید جهان است. بخش عمده تولید چین مربوط به زغال‌سنگ حرارتی و زغال‌سنگ کک‌شو است؛ موضوعی که به این کشور کمک کرده تا در مجموع به بزرگ‌ترین تولیدکننده مواد معدنی جهان نیز تبدیل شود.

جدول زیر تولید سوخت‌های معدنی ۲۵ کشور برتر را بر اساس میلیون تن متریک و سهم آن‌ها از کل تولید جهان نشان می‌دهد:

چین از نظر وزن، بیش از دو برابر آمریکا سوخت معدنی تولید می‌کند. آمریکا با تولید ۲.۲۸ میلیارد تن متریک و سهم ۱۳.۵ درصدی در رتبه دوم قرار دارد. ترکیب تولید این دو کشور تفاوت زیادی دارد؛ زغال‌سنگ بخش اصلی تولید چین را تشکیل می‌دهد، در حالی که نفت وگاز طبیعیسهم عمده تولید آمریکا را شامل می‌شوند.

زغال‌سنگ؛ سوخت غالب سه کشور از پنج تولیدکننده بزرگ

پس از چین و آمریکا، روسیه با تولید ۱.۴۶ میلیارد تن متریک سوخت معدنی و سهم ۸.۷ درصدی در رتبه سوم قرار دارد. ترکیب تولید روسیه شباهت زیادی به آمریکا دارد و نفت و گاز طبیعی بیشترین سهم را در آن دارند.

هند با تولید ۱.۱۴ میلیارد تن متریک و سهم ۶.۸ درصدی در رتبه چهارم قرار گرفته که زغال‌سنگ حرارتی بزرگ‌ترین بخش تولید سوخت معدنی آن است. اندونزی نیز با ۹۲۱.۴ میلیون تن متریک و سهم ۵.۵ درصدی رتبه پنجم را دارد و تولید آن نیز عمدتاً بر زغال‌سنگ حرارتی متکی است.

چین، آمریکا، روسیه، هند و اندونزی در مجموع ۶۳.۱ درصد از سوخت‌های معدنی جهان را بر اساس وزن در سال ۲۰۲۴ تولید کردند. چین به‌تنهایی تقریباً از هر ۱۰ تن متریک تولید جهانی، نزدیک به ۳ تن را به خود اختصاص داده است.

جدول زیر تولید سوخت‌های معدنی پنج کشور بزرگ تولیدکننده را بر اساس نوع سوخت نشان می‌دهد:

آسیا-اقیانوسیه نیمی از سوخت‌های معدنی جهان را تولید می‌کند

در سطح منطقه‌ای، آسیا-اقیانوسیه در سال ۲۰۲۴ حدود ۸.۳۶ میلیارد تن متریک سوخت معدنی تولید کرد که معادل ۴۹.۷ درصد از کل تولید جهانی بر اساس وزن است.

آمریکای شمالی با تولید ۲.۹۱ میلیارد تن متریک و سهم ۱۷.۳ درصدی در رتبه دوم قرار دارد. پس از آن خاورمیانه و اروپا به‌ترتیب با سهم‌های ۱۲.۹ و ۱۲.۵ درصدی قرار گرفته‌اند.

آمار عربستان سعودی نشان می‌دهد که اندازه‌گیری سوخت‌های معدنی بر اساس وزن چگونه می‌تواند رتبه‌بندی‌ها را تغییر دهد. این کشور با وجود قرار گرفتن در رتبه سوم تولیدکنندگان نفت خام، در این رتبه‌بندی با تولید ۵۹۴.۲ میلیون تن متریک و سهم ۳.۵ درصدی در جایگاه هفتم قرار گرفته است.

کشورهایی که تولید زغال‌سنگ بیشتری دارند، می‌توانند رتبه بالاتری کسب کنند، زیرا زغال‌سنگ از نظر حجم فیزیکی بسیار بیشتر از سوخت‌های متراکم‌تر از نظر انرژی تولید می‌شود.

فراتر از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان، میزان تولید به‌سرعت کاهش پیدا می‌کند. آلمان، لهستان و مالزی هرکدام کمتر از یک درصد از تولید جهانی سوخت‌های معدنی را به خود اختصاص داده‌اند.