بزرگترین و ارزشمندترین الماسهای جهان تاریخ اعماق زمین را در خود حفظ کردهاند. پژوهشگران دانشگاه کیپتاون با بررسی سنگهای آتشفشانی حامل این الماسها، سرنخهای تازهای از منشأ آنها و چرخه مواد در اعماق زمین به دست آوردهاند.
به گزارش خبرآنلاین،الماسهای موسوم بهCLIPPIRدر محیطی کاملاً متفاوت از بیشتر الماسهای معمولی شکل گرفتهاند و منشأ آنها به سنگهای کف اقیانوسهای باستانی بازمیگردد که صدها میلیون سال پیش به اعماق زمین فرورفتهاند.
الماسهای CLIPPIR کمتر از یک درصد الماسهای طبیعی جهان را تشکیل میدهند، اما تقریباً تمام مشهورترین الماسهای غولپیکر در این گروه قرار میگیرند. مشهورترین آنها الماسکولینانبا وزن۳۱۰۶ قیراطاست که بزرگترین الماس خام کشفشده در تاریخ محسوب میشود.
همچنین الماس لسدی لا رونابا وزن۱۱۱۱ قیراطدر سال ۲۰۱۵ در بوتسوانا کشف و دو سال بعد به قیمت حدود۵۳ میلیون دلارفروخته شد. تازهترین عضو این خانواده نیز الماسموتسودیبا وزن۲۴۹۲ قیراطاست که در سال ۲۰۲۴ از همان معدن استخراج شد.
نتایج پژوهشی که در مجلهNature Communicationsمنتشر شده، نشان میدهد که برخلاف بیشتر الماسها که در عمق حدود۱۵۰ تا ۲۰۰ کیلومتریزمین تشکیل میشوند، الماسهای CLIPPIR درناحیه گذار گوشتهو در عمقی بین۴۱۰ تا ۶۶۰ کیلومتررشد میکنند. منطقهای که فشار و دمای آن چندین برابر بیشتر از محل تشکیل الماسهای معمولی است.
این الماسها اطلاعاتی از بخشی از زمین در اختیار دانشمندان قرار میدهند که دسترسی مستقیم به آن تقریباً غیرممکن است.
پژوهشگران برای کشف منشأ این الماسها، ترکیب شیمیایی کانیالیوینرا در سنگهای آتشفشانیکیمبرلیتبررسی کردند. سنگهایی که مانند آسانسور طبیعی، الماسها را با سرعت زیاد از اعماق زمین به سطح میآورند.
نتایج نشان داد کیمبرلیتهایی که الماسهای CLIPPIR را حمل میکنند،ازپوسته اقیانوسی بازالتیتشکیل شده است. به بیان دیگر، بخشی از کف اقیانوسهای باستانی پس از فرورانش به اعماق گوشته، در شرایط فشار و دمای بسیار بالا به محیطی مناسب برای تشکیل این الماسهای غولآسا تبدیل شده است.
این سنگها که بسیار چگال هستند چگونه دوباره به سطح زمین رسیدند؟ پژوهشگران احتمال میدهند ستونهای عظیم سنگ داغ موسوم بهستونهای گوشتهای (Mantle Plumes)این مواد سنگین را از اعماق بالا کشیده باشند. سپس این سنگهای الماسدار صدها میلیون سال در زیر قارههای کهن باقی ماندهاند تا اینکه فورانهای نادر کیمبرلیتی آنها را با سرعت بسیار زیاد به سطح زمین منتقل کردهاند.
اگر سرعت این فورانها کافی نباشد، الماسها پیش از رسیدن به سطح میتوانند بهگرافیتتبدیل شوند به همین دلیل تنها تعداد اندکی از فورانهای کیمبرلیتی موفق به حفظ چنین الماسهای عظیمی شدهاند.پژوهشگران میگویند وجود الیوینهای غنی از آهن میتواند بهعنوان یکنشانگر زمینشناسیبرای شناسایی کیمبرلیتهای مستعد یافتن الماسهای CLIPPIR استفاده شود.
به گفته پژوهشگران، این روش تضمین نمیکند که الماس غولپیکری پیدا شود، اما میتواند احتمال موفقیت اکتشاف را افزایش دهد و در عین حال اطلاعات ارزشمندی درباره چرخه بازیافت مواد در اعماق زمین و تکامل سیاره ما در اختیار دانشمندان قرار دهد.
شمـا اولیـن نفـر هستـید کـه نظـر خـود را ثبـت مـی کنیـد.
🗩ثبـت نظر: