معامله بزرگ ترامپ؛ ۱۷ میدان نفتی در دست یک شرکت ناشناخته

دونالد ترامپ از توافقی نفتی در ونزوئلا به‌عنوان بزرگ‌ترین معامله نفتی تاریخ یاد کرده است؛ توافقی که بر اساس آن، یک شرکت کمترشناخته‌شده قرار است بهره‌برداری از ۱۷ میدان نفتی با ذخایر ادعایی ۶۴ میلیارد بشکه را بر عهده بگیرد اما پشت این معامله بزرگ، شرکتی قرار دارد که نه سابقه طولانی در صنعت نفت دارد و نه از مشکلات مالی و فنی بی‌نصیب است.

به گزارش رویترز، شرکت «نورث امریکن بلو انرژی پارتنرز» (NABEP) با مدیریت الکساندرو بتانکورت، بازرگان ونزوئلایی، مسئولیت توسعه این میدان‌ها را بر عهده گرفته است. بر اساس توافق با واشنگتن، آمریکا ۳۵ درصد از سهام شرکت مادر NABEP را در اختیار می‌گیرد و حق خرید ۲۰ درصد از نفت تولیدی این شرکت را به قیمت تمام‌شده خواهد داشت.

ترامپ این توافق را فرصتی بزرگ برای آمریکا معرفی کرده، اما اجرای آن با چالش‌های جدی روبه‌روست. NABEP وعده داده تولید نفت خود را از حدود ۲۲۴ هزار بشکه در روز در اواسط اکتبر به بیش از یک میلیون بشکه برساند؛ یعنی بیش از چهار برابر کند. هدفی که به گفته کارشناسان صنعت نفت، تحقق آن به‌مراتب دشوارتر از وعده‌های اعلام‌شده است.

۱۷ میدان نفتی؛ ۶۴ میلیارد بشکه چقدر واقعی است؟

۹ میدان از مجموعه ۱۷ میدان واگذارشده در کمربند نفتی اورینوکو و بقیه در حوضه نفتی ماراکایبو قرار دارند. با این حال، حتی درباره ارزش واقعی ذخایر این مناطق نیز تردیدهایی وجود دارد.

فرانسیسکو مونالدی، مدیر برنامه انرژی آمریکای لاتین در مؤسسه بیکر دانشگاه رایس، به رویترز گفته است از مجموع ذخایر اعلام‌شده، تنها حدود ۱۰ میلیارد بشکه را می‌توان در دوره ۲۵ ساله مجاز برای پروژه‌های نفتی ونزوئلا به‌طور واقع‌بینانه استخراج کرد؛ آن هم به شرط فراهم بودن همه شرایط.

مشکل فقط محدودیت ذخایر قابل استخراج نیست. زیرساخت‌های نفتی ونزوئلا طی سال‌های طولانی فرسوده شده‌اند و بازگرداندن آن‌ها به چرخه تولید به سرمایه‌گذاری، تجهیزات و نیروی متخصص نیاز دارد. در حوضه نفتی ماراکایبو، حدود ۸۰ درصد از نزدیک به چهار هزار چاه غیرفعال به تعمیر نیاز دارند. تصاویر ماهواره‌ای اوایل اکتبر نیز نشان داده‌اند که در هفت میدان از ۱۷ میدان واگذارشده، اساساً زیرساخت حفاری وجود ندارد.

NABEP می‌گوید برای جبران این کمبودها، ورود ۶۰ دکل حفاری و ۷۰ دستگاه ماشین‌آلات سنگین را برنامه‌ریزی کرده است. این شرکت همچنین از فعالیت شش دکل حفاری و در اختیار داشتن ۱۳ دکل تعمیر چاه خبر داده و گفته است ۱۵ دکل دیگر نیز پس از بازسازی و بازرسی به مجموعه اضافه خواهند شد.

شرکتی با مشکلات مالی و گذشته‌ای پرحاشیه

یکی از مهم‌ترین ابهام‌های این توافق، توان مالی و اعتبار شرکت مجری آن است. NABEP که پیش‌تر در مالکیت یک سرمایه‌دار فعال در صنعت آسفالت بود، از سال ۲۰۲۴ وارد بخش انرژی ونزوئلا شد. این شرکت ابتدا سه پروژه را با قراردادهایی با دولت نیکلاس مادورو آغاز کرد و از اول اکتبر کنترل عملیاتی ۱۴ میدان دیگر را نیز به دست گرفت.

اما بررسی رویترز و گفت‌وگو با ۱۵ کارگر، پیمانکار، سرمایه‌گذار و کارشناس نشان می‌دهد شرکت با مشکلاتی در پرداخت بدهی پیمانکاران، استخدام نیرو و تعمیر تجهیزات مواجه است. سه نفر از افراد مطلع گفته‌اند NABEP به برخی شرکای تجاری خود بدهکار است؛ هرچند میزان این بدهی‌ها مشخص نشده است.

بتانکورت نیز چهره‌ای بدون حاشیه نیست. او در آمریکا درباره پرونده‌ای مرتبط با اختلاس ادعایی بیش از یک میلیارد دلار از شرکت دولتی نفت ونزوئلا، PDVSA، تحت تحقیق قرار گرفته بود. این تحقیقات در سال جاری متوقف شد و او همچنین در سوئیس با تحقیقات پول‌شویی روبه‌رو بوده است. با این حال، بتانکورت در هیچ کشوری به ارتکاب جرم متهم نشده است.

به گفته برخی منابع رویترز، سوابق او حتی افتتاح حساب‌های بانکی برای شرکت را دشوار کرده است. این در حالی است که NABEP می‌گوید از سال ۲۰۲۴ تاکنون یک میلیارد دلار سرمایه شخصی در پروژه‌ها کرده و قصد دارد سرمایه‌گذاری سالانه خود را تا ۵۰ درصد افزایش دهد. شرکت همچنین تأکید کرده برنامه‌ای برای جذب منابع مالی خارجی یا فروش سهام ندارد.

نفتی که ترامپ آن را هدیه نامید

نخستین محموله نفتی این توافق، شامل یک میلیون بشکه نفت خام، روز سه‌شنبه به تگزاس رسید. ترامپ این محموله را «هدیه» توصیف کرد و یک مقام کاخ سفید نیز گفت آمریکا آن را بدون پرداخت هزینه دریافت کرده است.

این در حالی است که NABEP ابتدا اعلام کرده بود نفت بر اساس حق خرید آمریکا و به قیمت تمام‌شده تحویل شده، اما بعداً گفت محموله را بدون دریافت پول و برای قدردانی از ماهیت تاریخی توافق در اختیار واشنگتن گذاشته است.

این تناقض، پرسشی مهم درباره ماهیت واقعی توافق ایجاد می‌کند: چه کسی در این معامله تصمیم‌گیر اصلی است؟ شرکتی که مسئول استخراج نفت است یا دولتی که سهمی از شرکت و حق خرید بخشی از تولید آن را در اختیار گرفته؟

ترامپ هنگام حضور در بندر کورپوس کریستی گفت: «غنایم جنگ به فاتح تعلق می‌گیرد، درست است؟»

این جمله شاید گویاترین توصیف از نگاه واشنگتن به توافق نفتی ونزوئلا باشد؛ توافقی که قرار است میلیاردها بشکه نفت را وارد بازار کند، اما هنوز فاصله زیادی میان وعده‌های بزرگ و واقعیت‌های دشوار صنعت نفت این کشور وجود دارد.