سوزاندن کاه و کلش، تهدیدی خاموش برای امنیت غذایی، حاصلخیزی خاک و محیط‌زیست

به گزارش خبرنگار ایلنا، حسین بهرامی امروز در جمع خبرنگارانبا اشاره به اینکه برخی بهره‌برداران پس از برداشت غلات برای تسریع در آماده‌سازی زمین اقدام به سوزاندن بقایا می‌کننداظهار داشت: این روش اگرچه ساده و کم‌هزینه به نظر می‌رسد، اما خسارت‌های عمیق و ماندگاری بر منابع طبیعی، اقتصاد کشاورزی و سلامت جامعه وارد می‌کند که جبران آنها زمان‌بر و پرهزینه خواهد بود.

وی با بیان اینکه بقایای گیاهی بخش مهمی از چرخه طبیعی حاصلخیزی خاک را تشکیل می‌دهند، تصریح کرد: تجزیه تدریجی این مواد، مواد آلی را به خاک بازگردانده، فعالیت زیستی را افزایش و ساختار فیزیکی، شیمیایی و زیستی خاک را بهبود می‌بخشد. سوزاندن آنها در مدت کوتاهی این سرمایه طبیعی را نابود می‌کند.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان با استناد به تحقیقات علمی گفت: سوزاندن کاه و کلش موجب کاهش مواد آلی، نابودی میکروارگانیسم‌های مفید، کرم‌های خاکی، تخریب ساختمان خاک، کاهش نفوذپذیری و افزایش فرسایش می‌شود و در نتیجه کیفیت خاک و توان تولیدی اراضی به شدت افت می‌کند.

بهرامی همچنین از بین رفتن عناصر غذایی مانند نیتروژن، گوگرد، فسفر و پتاسیم را از دیگر پیامدهای این اقدام برشمرد و افزود: کشاورزان برای جبران این خسارت ناچار به مصرف بیشتر کودهای شیمیایی می‌شوند که هزینه تولید را افزایش و محیط‌زیست را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

وی با تأکید بر نقش بقایا در مدیریت رطوبت خاک، خاطرنشان کرد: حفظ کاه و کلش روی سطح زمین یا اختلاط آن با خاک، تبخیر را کاهش، رطوبت را حفظ و مقاومت مزارع را در برابر خشکسالی و تنش‌های گرمایی بالا می‌برد که در شرایط کم‌آبی و تغییرات اقلیمی کشور ضرورتی انکارناپذیر است.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی چهارمحال و بختیاری پیامدهای زیست‌محیطی این اقدام را نیز بسیار گسترده دانست و گفت: انتشار دود، ذرات معلق و گازهای گلخانه‌ای، کاهش کیفیت هوا، تشدید تغییرات اقلیمی، افزایش بیماری‌های تنفسی و قلبی، کاهش دید و افزایش تصادفات جاده‌ای از جمله آثار مستقیم آن است که سلامت عمومی را تهدید می‌کند. همچنین آتش‌سوزی مزارع، زیستگاه پرندگان، حشرات گرده‌افشان و دشمنان طبیعی آفات را نابود کرده و تعادل اکولوژیک را بر هم می‌زند و در مواردی به باغ‌ها، مراتع و تأسیسات سرایت می‌کند.

بهرامی در ادامه با اشاره به ضرورت توسعه کشاورزی حفاظتی، روش‌های علمی جایگزین مانند خرد کردن و برگرداندن بقایا به خاک، تولید کمپوست، استفاده به‌عنوان مالچ، خوراک دام، بستر پرورش قارچ و تولید انرژی زیستی را برشمرد و گفت: توسعه مکانیزاسیون و استفاده از ادوات مدیریت بقایا، علاوه بر حفظ خاک، هزینه تولید را کاهش، بهره‌وری آب را افزایش و پایداری نظام‌های کشاورزی را تقویت می‌کند.

وی در پایان با قدردانی از کشاورزان پیشرو که از روش‌های علمی بهره می‌برند، از همه بهره‌برداران خواست به طور جدی از سوزاندن کاه و کلش خودداری کنند و تأکید کرد: حفظ خاک، حفظ آینده کشاورزی است.