عصر ایران ؛ علی خیرآبادی - انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در سوم نوامبر فقط رقابتی برای تعیین ترکیب کنگره نیست؛ این انتخابات می‌تواند دو سال پایانی ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ را به دوره‌ای از تحقیقات، احضار مقام‌های دولت و درگیری دائمی کاخ سفید با کنگره تبدیل کند. اگر دموکرات‌ها کنترل مجلس نمایندگان را به دست بگیرند، احتمال استیضاح ترامپ هم جدی‌تر می‌شود. اما یک نکته مهم وجود دارد: دموکرات‌ها ممکن است بتوانند ترامپ را استیضاح کنند، بی‌آنکه بتوانند او را از قدرت کنار بزنند.
نظرسنجی‌ها و ارزیابی‌های رسانه‌های آمریکایی در هفته‌های اخیر، دموکرات‌ها را در موقعیت مناسبی برای بازپس‌گیری مجلس نمایندگان قرار داده‌اند؛ هرچند رقابت برای کنترل سنا همچنان نزدیک است. اهمیت این موضوع در آن است که جمهوری‌خواهان اکنون اکثریت هر دو مجلس کنگره را در اختیار دارند و همین اکثریت، دست ترامپ را برای پیشبرد برنامه‌هایش باز گذاشته است.
در آمریکا، انتخابات ریاست‌جمهوری و انتخابات کنگره دو رقابت جداگانه‌اند. رئیس‌جمهور برای چهار سال انتخاب می‌شود، اما تمام کرسی‌های مجلس نمایندگان هر دو سال یک بار به رأی گذاشته می‌شوند. به همین دلیل، ممکن است رئیس‌جمهور همچنان در کاخ سفید باشد، اما حزب مخالف کنترل یکی از مجالس یا هر دو مجلس کنگره را به دست بگیرد.
اگر چنین اتفاقی برای ترامپ بیفتد، او لزوماً اختیارات ریاست‌جمهوری‌اش را از دست نمی‌دهد؛ اما اداره کشور دشوارتر می‌شود. دموکرات‌ها می‌توانند کمیته‌های تحقیق تشکیل دهند، اسناد بخواهند، مقام‌های دولت را برای پاسخ‌گویی احضار کنند و درباره تصمیم‌های دولت تحقیق کنند. همچنین تصویب بودجه و پیشبرد برخی برنامه‌های دولت می‌تواند به میدان چانه‌زنی و اختلاف تبدیل شود.
رویترز در این باره گزارش داده است که دموکرات‌ها برای استفاده از اختیارات نظارتی مجلس نمایندگان برنامه‌ریزی کرده‌اند و در صورت پیروزی، قصد دارند پرونده‌های مربوط به عملکرد دولت و روابط مالی و تجاری اطرافیان ترامپ را بررسی کنند. این برنامه به معنای اثبات تخلف نیست؛ هدف آن است که با جمع‌آوری اسناد و شهادت‌ها، روشن شود آیا تخلفی رخ داده است یا نه.
برای فهمیدن اینکه ترامپ واقعاً چقدر در معرض خطر است، باید تفاوت دو مرحله را دانست.
در مرحله اول، مجلس نمایندگان درباره طرح اتهام به رئیس‌جمهور رأی می‌دهد. اگر اکثریت ساده نمایندگان با استیضاح موافق باشند، رئیس‌جمهور استیضاح شده است؛ اما همچنان می‌تواند در سمت خود باقی بماند.
مرحله دوم در سنا برگزار می‌شود؛ جایی که نمایندگان درباره محکومیت رئیس‌جمهور تصمیم می‌گیرند. برای محکومیت و برکناری، رأی موافق دوسوم سناتورهای حاضر لازم است. این یعنی حتی اگر دموکرات‌ها مجلس نمایندگان را ببرند و ترامپ را استیضاح کنند، برای برکناری او باید حمایت شمار قابل‌توجهی از جمهوری‌خواهان سنا را هم به دست آورند.
تجربه خود ترامپ نشان می‌دهد که این مسیر چقدر دشوار است. او در دوره نخست ریاست‌جمهوری‌اش دو بار استیضاح شد؛ یک بار در سال ۲۰۱۹ و بار دیگر در سال ۲۰۲۱. با این حال، سنا در هر دو مورد او را تبرئه کرد و ترامپ از قدرت کنار نرفت. به همین دلیل، پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای به‌تنهایی به معنای پایان ریاست‌جمهوری او نخواهد بود.
شاید مهم‌ترین بخش ماجرا همین‌جا باشد: همه دموکرات‌ها هم معتقد نیستند که باید بلافاصله پس از پیروزی احتمالی، استیضاح را آغاز کنند.
آکسیوس در این باره گزارش داده، بخشی از رهبران و نمایندگان دموکرات معتقدند که پیش از تصمیم‌گیری باید روشن شود استیضاح از نظر حقوقی و سیاسی چه نتیجه‌ای خواهد داشت. آنها نگران‌اند که تکرار تجربه دو استیضاح قبلی، بخش بزرگی از وقت کنگره را صرف یک نبرد سیاسی کند، بدون آنکه احتمال برکناری ترامپ بالا باشد.
در مقابل، برخی دموکرات‌ها معتقدند اگر اقدامات ترامپ از نظر حقوقی مصداق تخلفاتی باشد که استیضاح را توجیه می‌کند، نباید این گزینه را کنار گذاشت.
طبق گزارش اخیر رویترز، بخشی از برنامه‌ریزی دموکرات‌ها بر تحقیق درباره عملکرد دولت و روابط مالی و تجاری مرتبط با ترامپ متمرکز است. آنها در صورت به دست گرفتن کنترل مجلس نمایندگان می‌توانند از اختیارات نظارتی این مجلس برای درخواست اسناد، برگزاری جلسات علنی و احضار شاهدان استفاده کنند.
این مسیر ممکن است از استیضاح فوری زمان‌برتر باشد، اما یک مزیت دارد: اگر تحقیقات به شواهد مستند درباره تخلفاتی برسد که استیضاح را توجیه می‌کنند، دموکرات‌ها می‌توانند با پرونده‌ای قوی‌تر اقدام کنند. اگر هم چنین شواهدی پیدا نشود، همچنان می‌توانند از نتایج تحقیقات برای پاسخ‌خواهی سیاسی و محدودکردن برخی اقدامات دولت استفاده کنند. البته اجرای این برنامه نیز تضمین‌شده نیست و ممکن است با مقاومت کاخ سفید و اختلافات حقوقی روبه‌رو شود.
از سوی دیگر، وضعیت سیاسی ترامپ هم بدون هزینه نیست. مرکز پژوهشی پیو در نظرسنجی اوایل اکتبر گزارش داد که تنها ۳۰ درصد از آمریکایی‌ها از عملکرد او به‌عنوان رئیس‌جمهور رضایت دارند و ۶۸ درصد ناراضی‌اند. این ارقام نشان‌دهنده نارضایتی گسترده‌اند، اما به‌تنهایی نه نتیجه انتخابات را قطعی می‌کنند و نه ثابت می‌کنند که کنگره برای استیضاح به توافق خواهد رسید.
سناریوی اول این است که دموکرات‌ها مجلس نمایندگان را می‌برند، اما سنا در دست جمهوری‌خواهان می‌ماند. این سناریو می‌تواند به تحقیقات گسترده و افزایش فشار سیاسی بر ترامپ منجر شود. استیضاح هم ممکن است، اما برکناری او بسیار دشوار خواهد بود.
در سناریو دوم دموکرات‌ها هر دو مجلس را می‌برند. در این حالت، دست آنها برای تحقیق، نظارت و مقابله با برنامه‌های دولت بازتر می‌شود. با این حال، حتی کنترل هر دو مجلس نیز تضمین نمی‌کند که دو سوم سناتورها برای محکومیت ترامپ رأی بدهند. چون برای برکناری ترامپ به تعداد رای قابل توجهی از هم حزبیانش نیاز است که طبیعی است به احتمال زیاد آنها به برکناری ترامپ رای ندهند.
سناریوی سوم هم این که جمهوری‌خواهان اکثریت خود را در هر دو مجلس حفظ می‌کنند.
انتخابات میان‌دوره‌ای را نباید همه‌پرسی مستقیم برای برکناری ترامپ دانست. رأی‌دهندگان اعضای کنگره را انتخاب می‌کنند، نه رئیس‌جمهور را. نتیجه انتخابات می‌تواند توازن قدرت در واشنگتن را تغییر دهد، اما سرنوشت ترامپ به چند عامل بستگی دارد: ترکیب مجلس نمایندگان و سنا، شواهدی که تحقیقات احتمالی به دست می‌آورند، تصمیم رهبران دموکرات و میزان همراهی جمهوری‌خواهان با هر اقدام علیه رئیس‌جمهور.
بنابراین، پاسخ کوتاه به این پرسش که «اگر ترامپ انتخابات میان‌دوره‌ای را ببازد، استیضاح می‌شود؟» این است: احتمالش بیشتر می‌شود، اما قطعی نیست. حتی اگر استیضاح شود، برکناری او به‌مراتب دشوارتر خواهد بود.
شمـا اولیـن نفـر هستـید کـه نظـر خـود را ثبـت مـی کنیـد.
🗩ثبـت نظر: