الجزیره نوشت: این حادثه سوالات زیادی را در مورد اتفاقات پشت صحنه مطرح میکند: چگونه هواپیما از یک فاجعه اجتنابناپذیر در سطوح فنی و تکنولوژیکی جان سالم به در برد؟ چه شکافها و پروتکلهای امنیتی اجازه نفوذ به کابین خلبان و بازیابی کنترل را داد؟ و چگونه خدمه توانستند با وجود آسیب فیزیکی به سطوح کنترل، ایمن فرود بیایند؟
این گزارش جزئیات فنی این رویدادها را با استناد به حوادث هوایی پیشین بررسی میکند و اسرار لحظات بحرانی بین آیرودینامیک و مقررات سختگیرانه ایمنی را آشکار میسازد.
دادههای رادار نشان داد که هواپیما چیزی شبیه به یک «سقوط آزاد کنترلشده» را تجربه کرده است؛ بین زمانهای (۰۸:۲۲:۰۷ و ۰۸:۲۲:۳۶) صبح، هواپیما از ارتفاع بیش از ۳۰۰۰۰ پا به حدود ۱۶۰۰۰ پا سقوط کرد و بیش از ۱۴۰۰۰ پا را تنها در ۲۹ ثانیه از دست داد، با سرعت نزول بیش از ۲۹۰۰۰ پا در دقیقه.
مهندس اسامه محمد، کارشناس هوانوردی غیرنظامی، توضیح میدهد که نرخ فرود اضطراری معمول از ۴۰۰۰ فوت در دقیقه تجاوز نمیکند تا از فروپاشی سازه به دلیل نیروهای فشار هوا جلوگیری شود و تأکید میکند که آنچه اتفاق افتاده یک «شیرجه عمدی و شدید» با دماغه هواپیما به سمت زمین با سرعت عمودی نزدیک به ۵۳۵ کیلومتر در ساعت بوده است.
این کارشناس هوانوردی غیرنظامی به الجزیره توضیح داد که این مانور مستلزم قطع کامل دستی سیستم خلبان خودکار و فشار دادن اهرم کنترل با حداکثر نیرو به جلو بود. طبق تحلیل او، هدف، با توجه به فاصله جغرافیایی زیاد هواپیما از مقصد، هدف قرار دادن یک هدف زمینی خاص نبود، بلکه هدف، سقوط هواپیما در سریعترین زمان ممکن در بحبوحه درگیری شدید درون کابین خلبان بود.
از زمان وقایع ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱، درهای کابین هواپیما به دژهای ضدگلوله و نفوذ تبدیل شدهاند و فقط با دستور کاپیتان داخل هواپیما باز میشوند. با این حال، حادثه جرمنوینگز در سال ۲۰۱۵ اصلاحات فنی را ضروری کرد که امکان مداخله در موارد شورش را فراهم میکند، که یک متخصص هوانوردی غیرنظامی آن را به شرح زیر خلاصه میکند:
کد اضطراری خارجی توسط خدمه کابین در مواقع اضطراری وارد یک صفحه کلید دیجیتال میشود و پس از آن کابین شمارش معکوس خودکار (حدود دو دقیقه) را شروع میکند و پس از آن قفل به طور خودکار باز میشود، مگر اینکه خلبان آن را به صورت دستی از داخل لغو کند.
قانون حضور دوگانه، ماندن تنها در کابین خلبان را برای هر خلبانی ممنوع میکند؛ اگر یکی از آنها کابین را ترک کند، یکی از اعضای خدمه کابین به عنوان جایگزین موقت تا زمان بازگشت آنها وارد میشود.
مهندس محمد معتقد است که کاهش ناگهانی ارتفاع هواپیما باعث شد خدمه خارجی فوراً کد اضطراری را فعال کنند، در حالی که کمک خلبان به دلیل مشغله زیاد با کاپیتان پرواز، نتوانست شمارش معکوس را لغو کند و همین امر باعث شد انزوای کابین خلبان در لحظه حساس شکسته شود.
به گفته یک متخصص هوانوردی غیرنظامی، دادههای میدانی، به ویژه میزان خون و جراحات جدی در کابین خلبان، نشان میدهد که کنترل ترمینال از طریق مداخله «نگهبانان هوایی» آموزشدیدهای که چنین پروازهای حساسی را همراهی میکنند، با استفاده از نیروی مسلح قاطع برای خنثی کردن خطر، حاصل شده است.
همین سخنگو اضافه میکند که عامل فنی تعیینکننده، حضور خلبانانی بود که به عنوان مسافران عادی در قالب چیزی که به عنوان «خدمه اعزام ناوبری» شناخته میشود، سفر میکردند. محمد توضیح میدهد که یکی از این خلبانان - یک متخصص باتجربه در مدل بوئینگ ۷۳۷ مکس - بلافاصله پس از خنثی شدن خروج، کنترلها را به دست گرفت و توانست زاویه شیبدار نزول را مهار کند، دستگاههای ارتباطی و ناوبری را مجدداً راهاندازی کند و مستقیماً با کنترل زمینی هماهنگ شود.
سکوهای ردیابی، اختلاف ناوبری را در مورد فرستنده تشخیص دادند؛ هواپیما ابتدا کد اضطراری عمومی (۷۷۰۰) را ارسال کرد، سپس به طور موقت به کد (۷۵۰۰) تغییر داد که به معنای «ربودن هواپیما و دخالت غیرقانونی» است و سپس به کد عمومی بازگشت.
به گفته یک متخصص هوانوردی غیرنظامی، این تغییر فرماندهی، نشاندهندهی کشمکش برای کنترل کابین خلبان بود. به محض اینکه کاپیتان جایگزین فرماندهی را بر عهده گرفت، پروتکلهای ناوبری بینالمللی ناشی از کنوانسیون شیکاگو فعال شدند، ملاحظات سیاسی کنار گذاشته شدند و به هواپیما اولویت اصلی برای فرود فوری در فرودگاه تبوک، نزدیکترین باند فرودگاهی که قادر به مدیریت این وضعیت بود، داده شد.
تصاویر میدانی در فرودگاه تبوک یک ناهنجاری فنی قابل توجه را نشان داد که توسط مهندس اسامه محمد بر اساس حقایق فرود توضیح داده شد. کاهش شدید ارتفاع منجر به آسیب به بالههای هدایت در «دم هواپیما» به دلیل فروپاشی محرکهای هیدرولیکی و مکانیکی تحت فشار زیاد هوا و تجاوز از محدودیتهای سرعت ایمن سطوح کنترل شد.
با وجود این خسارات مادی، هواپیما به سناریوی معمول «تخلیه اضطراری بحرانی» که شامل توقف ناگهانی روی باند فرودگاه، باز کردن درهای اضطراری و استفاده از اسلایدرهای لاستیکی بود، متوسل نشد. در عوض، هواپیما به آرامی فرود آمد، مرتباً از ترمزها استفاده کرد و یک فرآیند تاکسی تدریجی و عادی را از طریق راهروها انجام داد تا به «منطقه امنیتی ایزوله» که برای هواپیماهای مشکوک به تهدیدات امنیتی تعیین شده بود، رسید. در آنجا، درها به روش معمول باز شدند و مسافران از طریق پلههای همکف پیاده شدند.
این کارشناس هوانوردی تأکید میکند که این جزئیات، کنترل کامل امنیتی داخل هواپیما را قبل از فرود تأیید میکند و ثابت میکند که خلبان با همین مدل تجربه داشته و توانسته یک هواپیمای آسیبدیده را با سطوح کنترل آسیبدیده متعادل کند و بدون انحراف فرود آورد.
سخنگوی شرکت هواپیمایی فلایدبی به سیانان گفت که یکی از اعضای خدمه هواپیما که به مقصد تلآویو در حرکت بود، پس از وقوع درگیری در کابین خلبان، آن را منحرف کرده و در عربستان سعودی فرود آورده است و انگیزه آن هنوز مشخص نشده است. وی افزود که هواپیما با موفقیت توسط خدمه پرواز فلایدبی که در حال انجام وظیفه بودند، ایمن شد.
خبرنگار روزنامه جروزالم پست اظهار داشت که چهار خلبان فلای دبی هنگام شروع حمله در داخل کابین خلبان در هواپیما حضور داشتند.
این کارشناس هوانوردی غیرنظامی سخنان خود را با تأکید بر این نکته به پایان میرساند که ایمنی سازه هواپیما و یکپارچگی مداوم آن، کمیتههای تحقیق را در برابر گنجینهای از اطلاعات ارائه شده توسط جعبههای سیاه قرار میدهد؛ این اطلاعات توسط دستگاه ضبط صدای کابین خلبان که استدلالها و هشدارهای صوتی در آخرین لحظه را ثبت میکند و دستگاه ضبط اطلاعات پرواز که زوایای سطح و سرعت هوا را کنترل میکند، ارائه میشوند.
مهندس محمد تأکید میکند که این حادثه - برخلاف بحرانهای قبلی از همین مدل - به هیچ نقص تولیدی یا نرمافزاری مربوط نمیشود، بلکه صرفاً یک نقض امنیتی و انسانی در داخل کابین خلبان است و پیامدهای گستردهای بر استانداردهای معاینه روانشناختی و ممیزی امنیتی دورهای خدمه پرواز در آینده خواهد داشت.
شرکت هواپیمایی فلایدبی اعلام کرد که دو هواپیمای جایگزین را برای کمک به مسافران و خدمه پرواز تغییر مسیر داده به تبوک اعزام کرده و تحقیقات در مورد این حادثه آغاز شده است. این شرکت هواپیمایی افزود که در این مرحله اولیه، علل و انگیزههای این حادثه هنوز ناشناخته است و موضوع تحقیقات رسمی است.
شمـا اولیـن نفـر هستـید کـه نظـر خـود را ثبـت مـی کنیـد.
🗩ثبـت نظر: