نشست ابوظبی در بحران اوکراین - آمریکا

مرتضی مکی، کارشناس مسائل اروپا طی یادداشتی برای ایلنا به تشریح ابعاد وخامت روابط اوکراین و آمریکا و اعلام زمان و مکان دور جدید مذاکرات اوکراین پرداخت که به شرح زیر از نظر می‌گذرد:

انتخاب ابوظبی به‌عنوان محل برگزاری مذاکرات جدید میان آمریکا، روسیه و اوکراین، در نتیجه تحولاتی است که در عرصه سیاسی جنگ اوکراین رخ داده است. یکی از این تحولات، تصمیم ترامپ درباره تعلیق بخشی از تحریم‌ها با هدف کاهش قیمت نفت در آمریکا و اعطای امتیازاتی به روسیه است. در همین راستا، توافقی میان طرفین شکل گرفته که بر اساس آن، بخشی از تحریم‌های روسیه، به‌ویژه تحریم‌های مرتبط با نفت‌کش‌های حامل نفت روسیه، به حالت تعلیق درآمده است.

از سوی دیگر، در روابط میان کی‌یف و واشنگتن شاهد انتقادها و تحقیرهایی از سوی کاخ سفید علیه زلنسکی هستیم. کاخ سفید تلاش‌های او برای پایان دادن به جنگ اوکراین را مورد انتقاد قرار داده و وی را مسئول شکست‌ها و ناکامی‌ها معرفی می‌کند. زلنسکی نیز تلاش کرده است با حداکثر احتیاط به این اتهامات واکنش نشان دهد و در عین حال، برای تداوم دریافت کمک‌های مالی و نظامی به اوکراین، آمادگی خود را برای مذاکره و گفت‌وگو با روسیه اعلام کند.

به موازات کنش‌ها و واکنش‌ها میان آمریکا و اوکراین، شاهد افزایش تنش‌های سیاسی میان روسیه و دولت‌های اروپایی نیز هستیم. حتی گزارش‌هایی از سرنگونی پهپادهای روسی در اروپا منتشر شده است. همچنین، وزارتخانه‌های اروپایی روسیه را به دخالت در ناآرامی‌های چند روز اخیر در اروپا متهم کرده‌اند که با واکنش سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه مواجه شده است.

با توجه به مجموعه این تحولات و تحرکات سیاسی میان اروپا، آمریکا، اوکراین و روسیه، نباید انتظار چندانی از مذاکرات سه‌جانبه اوکراین، آمریکا و روسیه در ابوظبی داشت. دلیل این مسئله آن است که تا زمانی که انعطاف‌پذیری و عقب‌نشینی در مواضع طرف‌های اصلی بحران اوکراین مشاهده نشود، نمی‌توان به نتایج ملموس این مذاکرات امیدوار بود.

به نظر می‌رسد این نشست بیش از هر چیز تحت تأثیر فشارها و تحرکات آمریکا برگزار می‌شود؛ کشوری که می‌خواهد بار دیگر دولت اوکراین را به پذیرش توافق آتش‌بس و حتی توافق‌نامه صلح، ولو به‌صورت موقت، ترغیب کند و تحت فشار قرار دهد.

مسکو همچنان تأکید دارد که سرزمین‌هایی که از فوریه ۲۰۲۲ به کنترل این کشور درآمده‌اند، بخشی از قلمرو روسیه محسوب می‌شوند و به هیچ‌وجه به اوکراین بازگردانده نخواهند شد. از سوی دیگر، از سوی دولت اوکراین و شخص زلنسکی نیز موضعی مشاهده نشده است که نشان دهد آن‌ها حاضر به واگذاری حدود ۲۰ درصد از خاک اوکراین هستند.

حامیان اروپایی اوکراین نیز چنین موضعی اتخاذ نکرده‌اند. سکوت آن‌ها نشان می‌دهد که به‌طور قطع نمی‌خواهند وارد مرحله جدیدی از تنش با آمریکا بر سر چگونگی مواجهه با روسیه در جنگ اوکراین شوند. به همین دلیل، تلاش می‌کنند روند تحرکات سیاسی مرتبط با مذاکرات سه‌جانبه اوکراین، روسیه و آمریکا در ابوظبی را از نزدیک دنبال کنند.

کشورهای اروپایی پیش‌تر به‌صراحت اعلام کرده‌اند که با هرگونه واگذاری سرزمین به روسیه مخالف هستند؛ زیرا چنین اقدامی به معنای پذیرش شکست و تغییر توازن قوا میان اروپا و روسیه خواهد بود.

در مجموع، با توجه به این نوع کنش‌ها و واکنش‌های اروپا، آمریکا، روسیه و اوکراین، به نظر می‌رسد مذاکرات سه‌جانبه در ابوظبی، دست‌کم در شرایط کنونی، چشم‌انداز روشنی نداشته باشد.