ریسک مشارکت مصر در جنگ یمن و خسارات احتمالی

امیر موسوی، کارشناس مسائل منطقه طی یادداشتی برای ایلنا به تشریح ابعاد ورود احتمالی مصر به جنگ یمن پرداخت که به شرح زیر از نظر می‌گذرد:

واقعیت این است که ائتلافی که ۱۴ سال پیش علیه یمن تشکیل شد، مصر نیز از در بستر ایفای نقش هوایی در آن مشارکت کرد، اما این مشارکت ادامه پیدا نکرد. این بار، با توجه به اینکه شرایط اقتصادی مصر بسیار دشوار است، ممکن است که ولیعهد سعودی پیشنهاد بزرگی به عبدالفتاح السیسی، رئیس جمهوری مصر داده باشد و به همین دلیل، آن‌ها می‌خواهند به‌نوعی این شرایط را جبران کنند.

بااین‌حال، این موضوع برای السیسی چندان خوشایند نبوده است؛ زیرا رسانه‌ها عمدتاً به او حمله کردند و به‌ویژه دو موضوع بحث‌برانگیز را مطرح کرده‌اند. نخست اینکه او اظهار کرده که «من منتظر اشاره پادشاه و ولیعهد سعودی هستم تا ارتش مصر را در اختیار آن‌ها قرار دهم.» این سخن ضربه روحی بزرگی به ارتش مصر وارد کرد؛ زیرا برای کشوری متمدن و قدرتمند مانند مصر، پذیرفتنی نیست که ارتش آن در اختیار دستور پادشاه و ولیعهد عربستان سعودی قرار بگیرد.

موضوع دوم این بود که او به کشورهای حوزه خلیج فارس ادای احترام کرد؛ به این صورت که از فرماندهان نظامی حاضر در جلسه خواست همگی برخیزند و به نمایندگان این کشورها احترام بگذارند. این دو اقدام چندان مورد پسند مردم مصر و رسانه‌های مختلف عربی قرار نگرفت؛ به‌ویژه با توجه به اینکه این کشورها در قبال فلسطین مواضع نامشخصی دارند و جنگ علیه یمن نیز واقعاً ظالمانه است. به همین دلیل، انتقادهای گسترده و کم‌سابقه‌ای مطرح شد.

در این راستا السیسی (روز یکشنبه) صحبت‌های خود را اصلاح کرد و گفت که مشارکت مصر جنبه دفاعی خواهد داشت، نه تهاجمی. بنابراین، تا حدودی می‌توان گفت که او مواضع قبلی خود را تعدیل کرده است.

بااین‌حال، به نظر می‌رسد در پارلمان مصر احتمالاً بحث‌های بسیار جدی و پیچیده‌ای درخواهد گرفت و موضوع به این راحتی تصویب نخواهد شد. البته پیش‌بینی می‌شود که در نهایت، این طرح تصویب شود؛ اما در جلسه، حرف‌وحدیث‌ها و انتقادهای زیادی مطرح خواهد شد. احتمالاً جلسه نیز در فضایی غیرعلنی برگزار می‌شود؛ زیرا انتقادها و مباحث مخالفان بسیار جدی خواهد بود.

نکته مهم دیگر، بازتاب این موضوع در میان یمنی‌ها است. آن‌ها اعلام کرده‌اند که اگر مشارکت مصر صرفاً جنبه دفاعی داشته باشد، مشکلی با آن ندارند. به‌هرحال، کشورهای مختلف جهان در حال حاضر امکانات دفاعی متعددی، از جمله سامانه‌های پدافند هوایی، هواپیما و رادارهای گوناگون، در اختیار عربستان سعودی قرار می‌دهند.

اما اگر مصر در حملات علیه یمن مشارکت کند، یمنی‌ها تهدید کرده‌اند که باب‌المندب، کانال سوئز و بنادر مصر را هدف حمله قرار خواهند داد و این مسئله می‌تواند مشکل بزرگی برای مصر ایجاد کند.

نکته اینجاست که تا امروز، مصر به دلیل شرایط مربوط به باب‌المندب و کاهش تردد کشتی‌ها از کانال سوئز، حدود ۱۳ میلیارد دلار ضرر کرده است. اگر این کشور وارد درگیری شود، دیگر جبران چنین خسارتی به‌سادگی امکان‌پذیر نخواهد بود؛ به‌ویژه با توجه به اینکه یمنی‌ها توانایی هدف قرار دادن این مناطق را دارند.