توسعه دیپلماسی فناورانه با کشورهای اسلامی و سازمان شانگهای

به گزارش خبرنگار ایلنا، غلامرضا گل‌محمدی، معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی امروز (دوشنبه ۱۱ آبان ۱۴۰۵) در مراسم روز جهانی غذا که با شعار "نوآوری امروز، تغذیه فردا" برگزار شد، ضمن تبریک فرا رسیدن روز جهانی غذا، گفت: امروز جهان با چالش‌های متعدی روبروست؛ از تغییر اقلیم و بحران کم‌آبی گرفته تا محدودیت منابع و همه این‌ها موجب شده که هزینه تولید بالا رود و غذا کمتر به عنوان یک کالای مهم در دسترس برخی افراد قرار گیرد.

وی ادامه داد: بر اساس گزارش سازمان خواربار کشاورزی از وضعیت امنیت غذایی در جهان در سال ۲۰۲۶ حدود ۶۴۵ میلیون نفر در جهان به غذا دسترسی نداشتند. این آمار نشان می‌دهد با وجود پیشرفت‌های علمی و افزایش ظرفیت تولید غذا، همچنان مسئله دسترسی غذا به عنوان یکی از چالش‌های مهم جهان است اما امنیت غذایی تنها به تولید محدود نمی‌شود.

رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی(تات) با بیان اینکه در شرایط کنونی نوآوری یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی است برای استمرار تولید و افزایش تاب آوری در بخش کشاورزی، گفت: البته نباید نوآوری را حتماً به فناوری‌های پیچیده محدود کنیم. معرفی یک رقم مقاوم به خشکی، اصلاح روش آبیاری، مدیریت علمی تغذیه گیاه، کاهش خسارت آفات و بیماری‌ها یا بهبود روش نگهداری یک محصول خود یک نوآوری است.

گل محمدی ادامه داد: نوآوری زمانی ارزشمند است که مسئله‌ای از تولیدکننده و کشاورز را حل کند، هزینه تولید را کاهش دهد و در عین حال، کیفیت تولید را افزایش دهد. در کشور ما که محدودیت‌های آب، تغییرات اقلیمی و تنش‌های محیطی از مسائل اساسی کشاورزی است، آینده تولید غذا بیش از پیش به دانش و فناوری وابسته است.

به گفته وی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی به عنوان بازوی علمی، فکری و تنها مرجع تحقیقات تولید کاربردی در بخش کشاورزی و منابع طبیعی وظیفه سنگینی برای پاسخگویی به این چالش‌ها دارد. به اعتقاد ما موفقیت تحقیقات کشاورزی را صرفاً نباید در مقالات، تعداد طرح‌های پژوهشی یا فناوری‌های تولیدشده در نظر گرفت، بلکه معیار اصلی موفقیت پژوهش‌ها اثرگذاری در عرصه کشاورزی و تولیدات بخش کشاورزی است، باید مشخص شود یک دستاورد تحقیقاتی تا چه اندازه مصرف آب را کاهش داده، عملکرد را افزایش داده، منابع پایه را حفظ کرده و غذای سالم و محصول سالم به دست مصرف‌کننده رسیده است.

رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی با بیان اینکه سه ضلع تحقیق، آموزش و ترویج به هم وابسته‌اند، گفت: این ۳ ضلع، اضلاعی هستند که هر کدام اگر به درستی کار نکند ماموریت اصلی سازمان به درستی انجام نخواهد شد. محققان ما باید اول مسئله را بشناسند، برای حل مسئله برنامه بریزند و بعد تولید دانش را به کشاورز برسانند تا او از این تحقیقات بتواند در کشت خود استفاده کند. بنابراین برنامه‌های سازمان را به سمت برنامه‌محوری، حل چالش و اثرگذاری به بخش تعیین کردیم.

گل‌محمدی ادامه داد: یکی از فرصت‌های مهم امروز، استفاده از فناوری‌های دیجیتال سنجش از راه دور و استفاده از هوش مصنوعی است. سازمان تحقیقات در این راستا هم در دو سال اخیر اقدامات خوبی انجام داده است. تاسیس مرکز پایش الگوی تولید کشاورزی در سال ۱۴۰۴، تدوین الگوی کشت به صورت هوشمند و... ازجمله این اقدامات است.

وی خاطرنشان کرد: امسال پنجمین نسخه الگوی کشت محصولات زراعی ابلاغ شده و همچنین الگوی تولید محصولات باغبانی، شیلاتی، زراعت گلخانه و زراعت گیاهان دارویی در نسخه اول ابلاغ شده و در سال جاری بحث زراعت چوب و الگوی تولیدات محصولات دامی بر اساس آمایش سرزمین ابلاغ خواهد شد. همچنین سنجش از دور محصولات کشاورزی برای پیش‌بینی دقیق سطح تولید و برآورد تولید دو ماه قبل از برداشت برای برنامه‌ریزی بخش کشاورزی یکی از سامانه هاست.

رئیس سازمان تات از راه‌اندازی سامانه‌های پیش‌بینی دقیق تولید محصولات کشاورزی از طریق سنجش از دور (دو ماه پیش از برداشت) و رونمایی از نخستین دستیار هوشمند سخنگوی بخش کشاورزی خبر داد و ابراز امیدواری کرد که این دستیار هوشمند تا پیش از پایان دولت روی تلفن همراه کشاورزان برای پاسخگویی صوتی به پرسش‌هایشان فعال شود.

وی با اشاره به اهمیت همکاری‌های بین‌المللی در انتقال و توسعه فناوری، از تلاش‌ها و تعاملات سازنده فرخ طائرو، نماینده فائو در ایران، تقدیر کرد و افزود: اجرای پروژه‌های مشترک مانند پروژه TCP مدیریت آفات و بیماری‌های خرما که در قالب آن آموزش و ترویج ۱۷۲۰ بهره‌بردار در ۹ استان خرماخیز کشور آغاز شده، نمونه موفق این همکاری‌های دوجانبه است.

رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات) در ادامه همایش با تاکید بر ضرورت توسعه همکاری‌های بین‌المللی برای انتقال فناوری‌های نوین، از امضای تفاهم‌نامه‌های راهبردی با «سازمان اسلامی امنیت غذایی» و «سازمان همکاری شانگهای» خبر داد و گفت: این همکاری‌ها در حوزه‌های کلیدی نظیر بانک ژن (ژن‌پلاس)، روش‌های نوین آبیاری و به‌کارگیری هوش مصنوعی و هوشمندسازی در بخش کشاورزی منعقد شده است.

گل‌محمدی با اشاره به تعاملات سازنده با کشورهای دوست از جمله چین تصریح کرد: هدف ما این است که علاوه بر انتقال یافته‌ها و فناوری‌های بومی به کشورهای همسایه، کشورهای اسلامی و دولت‌های دوست، از دستاوردهای علمی و فناورانه آن‌ها نیز بهره‌مند شویم؛ چرا که آینده کشاورزی ایران بی‌شک به فناوری و نوآوری وابسته است و چاره‌ای جز مسئله‌محور کردن این نوآوری‌ها و پیوند عمیق میان تحقیق، آموزش و کشاورز نداریم.

معاون وزیر جهاد کشاورزی افزود: سازمان تات تمام تلاش خود را به کار بسته است تا تمامی بازیگران این عرصه علمی و نوآورانه اعم از دانشگاه‌ها، موسسات آموزشی و پژوهشی دولتی و خصوصی، شرکت‌های دانش‌بنیان و فعالان بخش خصوصی را در کنار یکدیگر قرار دهد تا ثمره این دانش، تولید ارزان‌تر، پایدارتر و دسترسی آسان‌تر عموم مردم به محصولات سالم باشد.

رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی با اشاره به شرایط خطیر کشور طی یک سال و نیم گذشته عنوان کرد: کشور در این مدت با بحران‌ها و حوادث سختی از جمله پشت سر گذاشتن دو جنگ، فعال شدن مکانیسم ماشه، اعتصاب کامیون‌داران و شدیدترین تحریم‌ها و محاصره دریایی از سوی دشمنان این ملت یعنی آمریکا و رژیم صهیونیستی مواجه بود؛ با این وجود، امنیت غذایی کشور ذره‌ای دچار خلل نشد.

وی افزود: این توفیق بزرگ حاصل نشد مگر در سایه وحدت، همدلی، انسجام و همراهی تمامی دست‌اندرکاران، به‌ویژه تولیدکنندگان و کشاورزان عزیزی که در این مسیر ایستادگی کردند؛ تا جایی که ۱۱۰ تن از کشاورزان، محققان و پرتلاشان عرصه کشاورزی در راه حفظ استقلال و تامین امنیت غذایی کشور جان خود را از دست دادند و به درجه رفیع شهادت نائل آمدند.