اگر به موشکهای قدیمی نگاه کنید، تقریباً همه آنها بالههایی در بخش پایینی بدنه داشتند؛ اما بسیاری از موشکهای امروزی بدون این قطعات ساخته میشوند. دلیل این تغییر، پیشرفت فناوریهای هدایت و کنترل پرواز است.
در گذشته، بالهها نقش مهمی در حفظ تعادل و پایداری موشک هنگام عبور از جو داشتند و مانع انحراف آن از مسیر میشدند. اما امروزه این وظیفه را سامانههای هدایت پیشرفته، رایانههای پروازی و موتورهای مجهز به گیمبال (قابلیت تغییر جهت رانش) با دقت بسیار بیشتری انجام میدهند.
مهندسان هوافضا معتقدند هر قطعه اضافی روی موشک، وزن و مقاومت آیرودینامیکی (پسا) را افزایش میدهد. از آنجا که بالهها تنها در لایههای پایین جو کارایی دارند و با افزایش ارتفاع عملاً تأثیر خود را از دست میدهند، وجود آنها در موشکهای مدرن که برای رسیدن به مدار زمین طراحی شدهاند، بیشتر به کاهش بهرهوری منجر میشود.
در مقابل، سامانههای کنترل فعال میتوانند در تمام مراحل پرواز، با استفاده از تغییر زاویه موتور و اصلاح مداوم مسیر توسط رایانههای پروازی، موشک را با دقت هدایت کنند؛ آن هم بدون ایجاد وزن یا نیروی پسای اضافی.
البته بالهها به طور کامل از دنیای موشکها حذف نشدهاند. موشکهای آموزشی، برخی موشکهای نظامی و پرتابگرهای قدیمی همچنان از بالههای ثابت برای ایجاد پایداری استفاده میکنند. همچنین در موشکهای قابل استفاده مجدد، مانند بوسترهای فالکون ۹ اسپیسایکس، از بالههای شبکهای (Grid Fins) استفاده میشود که نقش آنها نه در زمان صعود، بلکه هنگام بازگشت و فرود، هدایت دقیق بوستر در جو است.
در نهایت، انتخاب استفاده یا حذف بالهها به طراحی و مأموریت موشک بستگی دارد. برای پرتابگرهای مدرن که از سامانههای هدایت پیشرفته بهره میبرند، حذف بالهها به معنای کاهش وزن، کاهش مقاومت هوا و افزایش کارایی است؛ به همین دلیل بسیاری از موشکهای امروزی با وجود ظاهر سادهتر، عملکردی دقیقتر و بهینهتر نسبت به نسلهای گذشته دارند.
شمـا اولیـن نفـر هستـید کـه نظـر خـود را ثبـت مـی کنیـد.
🗩ثبـت نظر: