عصر ایران - وقتی به پرتاب یک موشک غول پیکر فضایی نگاه می کنیم، تمام توجهات معطوف به خود راکت و خروج آتش از نازل های آن می شود. اما آیا تا به حال از خود پرسیده اید که چرا سکوهای پرتاب تا این حد عظیم، پیچیده و گران قیمت هستند؟
برخلاف تصور عموم، سکوی پرتاب صرفا یک سازه سنگین برای نگه داشتن موشک نیست؛ بلکه یک سیستم پیچیده و زنده مهندسی است که از نابودی موشک در همان ثانیه های اول پرتاب جلوگیری می کند.
یک سکوی پرتاب پیش از روشن شدن موتورها، وظایف حیاتی زیر را بر عهده دارد:
تامین سوخت و اکسیدکننده های برودتی: موادی مانند هیدروژن مایع و اکسیژن مایع در دماهای بسیار پایین، به ترتیب حدود 253- و 183- درجه سانتی گراد، نگهداری می شوند و به دلیل دریافت گرما از محیط، همواره مقداری تبخیر دارند. سامانه های سوخت رسانی و اتصالات زمینی تا مراحل پایانی شمارش معکوس، موشک را به تجهیزات زمینی متصل نگه می دارند و اندکی پیش از پرتاب جدا می شوند.
تامین انرژی و ارتباطات: اتصالات زمینی، برق و ارتباطات موردنیاز برخی سامانه های موشک و تجهیزات زمینی را در مراحل پیش از پرتاب تامین می کنند و داده های دورسنجی و وضعیت سامانه ها نیز از طریق این ارتباطات به مراکز کنترل منتقل می شود.
پایداری سازه ای: برج پرتاب و گیره ها و سازوکارهای نگهدارنده، موشک را در برابر نیروهای محیطی مانند باد پایدار و مهار می کنند و در زمان مناسب برای آغاز پرتاب آزاد می شوند.
چند ثانیه پیش از روشن شدن موتورها، هزاران گالن آب در کمتر از چند ثانیه روی سکو ریخته می شود. اما دلیل این کار چیست؟
صدای تولید شده توسط موتورهای راکت یک نویز معمولی نیست؛ بلکه امواج صوتی شدیدا کوبنده ای ایجاد می کند که در صورت برخورد با سطح بتنی سکو و بازتاب به سمت بالا، می توانند بدنه موشک و تجهیزات حساس آن را متلاشی کنند. تزریق حجم عظیمی از آب، انرژی ضربه ای این امواج صوتی را جذب کرده و آن را به بخار تبدیل می کند تا از آسیب صوتی به موشک جلوگیری شود.
هنگامی که موتورها روشن می شوند، خروجی آنها حرارتی چند هزار درجه ای و گازهای فوق العاده داغ تولید می کند. کانال شعله سازه ای شیارمانند و تقویت شده در زیر سکوست که این گازها و آتش خروجی را به سمتی ایمن و دور از تجهیزات حیاتی و بدنه موشک هدایت می کند.
بدون وجود این سه بخش اصلی - یعنی سیستم سوخت رسانی، فوران آب و کانال شعله - هیچ پرتاب فضایی موفقی شکل نمی گرفت و هر پرتاب به یک فاجعه ساختاری تبدیل می شد.
تنظیم و ترجمه: محمدمهدی حیدرپور
شمـا اولیـن نفـر هستـید کـه نظـر خـود را ثبـت مـی کنیـد.
🗩ثبـت نظر: