۴ باور اشتباه درباره شهاب‌سنگ‌ها که علم آنها را رد کرده است

وقتی صبح سه‌شنبه ۱۷ مارس ۲۰۲۶ ساکنان شمال شرقی ایالت اوهایو با صدای انفجاری مهیب از خواب بیدار شدند، بسیاری تصور کردند حادثه‌ای غیرعادی رخ داده است. هم‌زمان، عبور یک گوی آتشین در آسمان نیز توجه مردم را به خود جلب کرد. بررسی‌ها نشان داد عامل این رویداد، ورود یک شهاب‌سنگ به جو زمین بوده است.



بر اساس گزارش News 5 Cleveland، سازمان هواشناسی ملی آمریکا و ناسا تأیید کردند که نور شدید و صدای انفجار ناشی از عبور یک شهاب‌سنگ بوده است. «بیل کوک»، سخنگوی ناسا، اعلام کرد این جرم آسمانی هنگام عبور از فراز اوهایو با سرعتی در حدود ۴۵ هزار مایل بر ساعت حرکت می‌کرد؛ سرعتی که به گفته او، برای یک شهاب‌سنگ نسبتاً پایین محسوب می‌شود.



به گزارش ایتنا و به نقل از BGR، این رویداد بار دیگر توجه‌ها را به شهاب‌سنگ‌ها جلب کرد؛ پدیده‌هایی که بسیاری از اطلاعات عمومی درباره آنها نه از منابع علمی، بلکه از فیلم‌ها و فرهنگ عامه شکل گرفته است. در نتیجه، باورهای نادرست زیادی درباره این اجرام فضایی رواج یافته که در ادامه به مهم‌ترین آنها پرداخته می‌شود.

افسانه اول: شهاب‌سنگ‌ها هنگام برخورد با زمین بسیار داغ هستند

درخشش شهاب‌ها هنگام ورود به جو زمین باعث شده بسیاری تصور کنند قطعاتی که به سطح زمین می‌رسند همچنان سوزان هستند. اما واقعیت چیز دیگری است.



به گفته ناسا، شهاب‌سنگ‌هایی که از عبور از جو جان سالم به در می‌برند و به سطح زمین می‌رسند، معمولاً تا زمان برخورد به اندازه زیادی سرد شده‌اند و حتی می‌توان آنها را بدون نگرانی از سوختگی لمس کرد.



با این حال، ناسا توصیه می‌کند اگر فردی قطعه‌ای را که احتمال می‌دهد شهاب‌سنگ باشد پیدا کرد، از تماس مستقیم با دست خودداری کند. دلیل این توصیه، جلوگیری از انتقال چربی، آلودگی و میکروارگانیسم‌های پوست به نمونه است؛ موضوعی که می‌تواند ارزش علمی آن را کاهش دهد. بهترین روش، جابه‌جایی نمونه با دستکش، انبر یا فویل آلومینیومی و نگهداری آن در یک کیسه دربسته است.

افسانه دوم: برخورد شهاب‌سنگ با زمین اتفاقی بسیار نادر است

بسیاری از مردم هرگز در طول زندگی خود شاهد عبور یک شهاب یا برخورد شهاب‌سنگ نیستند و همین موضوع این تصور را ایجاد کرده که چنین رویدادهایی بسیار نادر هستند.



در واقع، هر سال هزاران شهاب‌سنگ وارد جو زمین می‌شوند. البته بیشتر آنها پیش از رسیدن به سطح، بر اثر اصطکاک با جو می‌سوزند یا بخش عمده جرم خود را از دست می‌دهند و تنها قطعات بسیار کوچکی به زمین می‌رسند.



برای علاقه‌مندان به رصد این پدیده، بارش‌های شهابی بهترین فرصت محسوب می‌شوند. کارشناسان توصیه می‌کنند این رویدادها را با چشم غیرمسلح مشاهده کنید، زیرا میدان دید محدود تلسکوپ یا دوربین دوچشمی، شانس مشاهده شهاب‌های گذرا را کاهش می‌دهد.

افسانه سوم: هر شهاب‌سنگی یک دهانه برخورد ایجاد می‌کند

وجود دهانه‌های برخوردی روی زمین و به‌ویژه سطح ماه، این تصور را به وجود آورده که هر شهاب‌سنگ پس از برخورد، دهانه‌ای بزرگ ایجاد می‌کند.



اما بیشتر شهاب‌سنگ‌هایی که به سطح زمین می‌رسند، آن‌قدر کوچک هستند که انرژی کافی برای ایجاد دهانه ندارند. از سوی دیگر، جو زمین نقش سپری محافظ را ایفا می‌کند و بخش بزرگی از این اجرام را پیش از برخورد از بین می‌برد.



سطح ماه برخلاف زمین فاقد جو است؛ به همین دلیل شهاب‌سنگ‌ها بدون مانع به آن برخورد می‌کنند و دهانه‌های برخوردی فراوانی بر جای می‌گذارند. علاوه بر این، فرسایش، فعالیت‌های زمین‌شناسی و تغییرات اقلیمی در زمین به مرور زمان بسیاری از دهانه‌های قدیمی را از بین می‌برند یا پنهان می‌کنند.

افسانه چهارم: شهاب‌سنگ‌ها معمولاً خسارت و تلفات ایجاد می‌کنند

فیلم‌های علمی‌تخیلی و آثار هالیوودی اغلب برخورد شهاب‌سنگ‌ها را به‌عنوان تهدیدی بزرگ برای بشریت به تصویر می‌کشند، اما واقعیت بسیار متفاوت است.



اگرچه برخورد اجرام بسیار بزرگ می‌تواند خسارت‌های گسترده‌ای به همراه داشته باشد، اما چنین رویدادهایی بسیار نادر هستند. نمونه مشهور آن، انفجار تونگوسکا در سیبری در بیش از یک قرن پیش بود که منطقه‌ای وسیع را تخریب کرد، اما در منطقه‌ای کم‌جمعیت رخ داد.



در مقابل، آسیب دیدن انسان بر اثر برخورد مستقیم شهاب‌سنگ تقریباً بی‌سابقه است. نخستین مورد ثبت‌شده در سال ۱۹۵۴ رخ داد؛ زمانی که یک شهاب‌سنگ حدود هشت پوندی سقف خانه زنی در آلاباما را سوراخ کرد و باعث کبودی او شد.



در مجموع، اگرچه شهاب‌سنگ‌ها پدیده‌هایی جذاب و گاه تماشایی هستند، اما برخلاف آنچه فیلم‌های سینمایی القا می‌کنند، احتمال اینکه به انسان یا زیرساخت‌ها آسیب برسانند بسیار اندک است و بیشتر باورهای رایج درباره آنها با واقعیت‌های علمی همخوانی ندارد.