آوش نوشت: برای بعضیها، موتورسواری از یک علاقه ساده شروع میشود؛ برای بعضی دیگر، راهی است برای تجربه استقلال و کشف یک توانایی تازه. اما پیش از نشستن روی موتور، یک سؤال مهم وجود دارد: چطور میتوان این مهارت را درست، ایمن و اصولی یاد گرفت؟ این گفتوگو با حبیبه قنبری، روایتی است از مسیر آموزش موتورسواری بانوان و تجربه مربیانی که تلاش کردهاند این مسیر را حرفهایتر و ایمنتر کنند.
اینجانب پدیده قنبری، متولد سال ۱۳۷۰، هستم. در گذشته گاه با موتورسیکلتهای دندهای و گاه با مدلهای اتوماتیک تردد میکردم. از منظر شخصی، نوع اتوماتیک را ترجیح میدادم. به نظر میرسد اکثر بانوان نیز به دلیلعدم نیاز به تعویض دنده و سادگی در رانندگی، موتورسیکلتهای اتوماتیک را ترجیح میدهند. با این حال، جهت فعالیت در فدراسیون و ورود به حوزه مربیگری، ضروری شد تا اصول رانندگی با موتورسیکلت دندهای را بهصورت حرفهای فراگیرم. نخستین درخواست آموزش موتورسواری ویژه بانوان که در حدود پنج سال پیش در زمینه کارتینگ مطرح گردید، برای من خاطرهانگیز است. در آن زمان، پیست ما با لاستیک ایمنسازی شده بود و استفاده از کلاه ایمنی الزامی بود. یکی از مراجعهکنندگان درخواست کرد که از فضای این پیست برای آموزش موتورسواری به همسرش استفاده شود که این پیشنهاد برای ما بسیار جالب و ارزشمند بود.
این زوج با ظاهر آراسته و همراهی همسر خود حضور یافتند و از تجهیزات ایمنی در اختیار ما استفاده نمودند. در طول مسیر، به صورت همزمان موتورسواری میکردند و عودت میدادند. به تدریج، تقاضا برای این خدمات افزایش یافت.
چندین موتورسیکلت در اختیار داشتیم که افراد مختلف در فضای پیست با آنها کار میکردند. به تدریج، افرادی مراجعه میکردند و میپرسیدند: «آیا موتورسیکلتهای خود را اجاره میدهید؟ آیا آموزش موتورسواری نیز ارائه میدهید؟» به نظر میرسید فضای موجود، این دیدگاه را ایجاد میکرد که امکان ارائه آموزش موتورسواری در این مکان وجود دارد و شرایط ایمن و مناسبی برای این کار فراهم است. همین موضوع باعث شد تا ایده حرکت به سمت آموزش اصولی موتورسواری در ذهن ما تقویت شود. در آن زمان، آموزشهایی که توسط برخی از مردان انجام میشد، نه از منظر شرعی و نه از منظر عرفی با شرایط جامعه سازگار نبود و برخی از بانوان نیز با این موضوع راحتی نداشتند. در واقع، برای اینکه بتوانند آموزش ببینند و وارد این محیط شوند، مجبور بودند شرایط موجود را بپذیرند و این موضوع گاه منجر به تبعات و حتی شکایتهایی میشد.
این مسئله موجب شد تا تأکید بیشتری بر این اصل صورت گیرد که مربی آموزش موتورسواری بانوان باید زن و مربی آموزش موتورسواری آقایان باید مرد باشد. از آن پس، پیگیری جدیتری در خصوص وضعیت صدور مجوز مربیگری بانوان، فرآیند اخذ مجوز آموزش موتورسواری و اقدامات لازم جهت انجام این امور آغاز گردید.
با فدراسیون اتومبیلرانی و موتورسواری در ارتباط قرار گرفتیم و در خصوص اقدامات لازم، نحوه درخواست مجوز و مدارک مورد نیاز استعلام کردیم. همچنین اطلاعات مفصلی در مورد استانداردهای لازم برای تجهیز پیست به منظور فراهمسازی فضای اصولی و مناسب جهت آموزش کسب نمودیم.
در این راستا، لازم است از جناب آقای پازندمهر، رئیس فدراسیون اتومبیلرانی و موتورسواری جمهوری اسلامی ایران، و همچنین تمامی مسئولانی که در این مسیر یاریرسان ما بودهاند، صمیمانه قدردانی نماییم؛ چرا که همکاری ایشان موجب تسریع قابل توجه در پیشبرد این فرآیند گردید.
در حال حاضر، پنج مجموعه جهت آموزش تجهیز شدهاند. نخستین مجموعه، خود فدراسیون اتومبیلرانی و موتورسواری است که مربیان ما در آنجا مستقر میباشند. افزون بر این، فضاهایی در شعبه فردیس کرج، تهرانپارس، میدان هفتحوض، تهرانسر و مجموعه فرهنگیآموزشی خاوران نیز جهت آموزش تجهیز و آمادهسازی شده است. در طول سه سال اخیر که آموزش آغاز شده است، حدود پنج هزار نفر ثبتنام نمودهاند. نکته قابل توجه در این آمار آن است که حدود چهار هزار نفر از این تعداد را خانمها و دختران تشکیل میدهند. با توجه به درخواست مهارتجو و آزمونهایی که از وی انجام میشود (از جمله سطح مهارت دوچرخهسواری)، بسته آموزشی مناسب به وی معرفی میگردد. همچنین مربی با در نظر گرفتن شرایط، ویژگیهای شخصیتی و آمادگی فرد، تصمیم میگیرد که آموزش را به چه نحوی پیش ببرد. به نظر میرسد آموزش موتورسواری به خانمها از برخی ابعاد دشوارتر از آموزش به آقایان است و دلیل آن تا حد زیادی به عرف و هنجارهای جامعه بازمیگردد. پسران معمولاً با آسانی بیشتری به موتورسواری در معابر میپردازند؛ حتی گاه بدون داشتن گواهینامه. بسیاری از آنان علاقهمند به انجام حرکات نمایشی هستند و مهارتهای پیچیده موتورسواری را بهسرعت فرا میگیرند. در نتیجه، سطح استرس آنها معمولاً پایینتر است. با این حال، بانوان محتاطتر بوده و بیشتر به رعایت اصول ایمنی توجه دارند. همین موضوع ممکن است باعث شود در مراحل اولیه آموزش، انعطافپذیری کمتری نشان دهند.
اکثر مردانی که برای آموزش مراجعه میکنند، به دنبال کسب مهارت در حرکات نمایشی و شکوفایی استعدادهای خود در این زمینه هستند. در مقابل، بانوان معمولاً با هدف متفاوتی حضور مییابند؛ آنها آموختن یک ریتم منظم و مشخص و رانندگی قانونمند و اصولی در فضایی که قرار است از موتور استفاده کنند، را مدنظر دارند.
یکی از پرسشهای پرتکرار از سوی متقاضیان این است: «پس از پایان دوره آموزش، آیا امکان دریافت گواهینامه وجود دارد؟ آیا مجموعه شما مجاز به صدور گواهینامه است؟» در حال حاضر، باید منتظر ابلاغ دستورالعملهای مربوط به این موضوع از سوی نیروی انتظامی و اقدامات بعدی در این زمینه بود. پس از شفافسازی روند قانونی، امکان ورود به مرحله اجرایی فراهم خواهد شد.
بدیهی است هرچه زودتر این فرایند قانونی و صدور گواهینامه اجرایی شود، امکان پیشبرد مسیر آموزش و استفاده قانونی از موتورسواری با آسانی و نظم بیشتری برای ما فراهم میگردد.
یکی از نکاتی که ما در فرآیند آموزش با آن مواجه میشویم، این است که برخی افراد ابتدا اقدام به خرید موتورسیکلت میکنند و بعد به فکر آموزش میافتند. حتی بعضی افراد بدون اینکه آموزش لازم را دیده باشند، با تصور اینکه موتورسواری کار سادهای است، وارد خیابان میشوند و در نتیجه ممکن است هم به خودشان و هم به موتورسیکلتشان آسیب وارد کنند و پس از آن برای آموزش به ما مراجعه کنند.
در مقابل، افرادی هم هستند که از ابتدا مسیر درست را انتخاب میکنند و میگویند: «ابتدا آموزش ببینیم و مطمئن شویم که میتوانیم از عهده موتورسواری برآییم، بعد برای خرید موتورسیکلت هزینه کنیم.»
به اعتقاد من، بهتر است افراد ابتدا آموزشهای لازم را ببینند و پس از کسب مهارت و شناخت کافی، برای خرید موتورسیکلت اقدام کنند.
در آکادمی ما، تمام تجهیزات ایمنی موردنیاز در اختیار مهارتجو قرار میگیرد و نیازی نیست فرد از ابتدا موتورسیکلت یا تجهیزات ایمنی شخصی داشته باشد. ما موتورسیکلت، تجهیزات ایمنی و فضای استاندارد آموزشی را در اختیار هنرجویان قرار میدهیم و در تمام مراحل نیز آنها را راهنمایی میکنیم.
از آنجا که آموزش ما هم با موتورسیکلت اتوماتیک و هم با موتورسیکلت دندهای انجام میشود، هنرجو در طول دوره فرصت پیدا میکند با هر دو نوع موتورسیکلت آشنا شود و در نهایت تشخیص دهد که با کدام مدل راحتتر است.
پس از پایان دوره و در زمان ورود به فضای واقعی رانندگی نیز، متناسب با شرایط و نیاز هر فرد، مشاوره لازم را ارائه میکنیم تا بتواند انتخاب مناسبی بین موتورسیکلت اتوماتیک و دندهای داشته باشد.
در اینجا لازم میدانم یک توصیه هم به دخترخانمهای عزیز داشته باشم. اگر قصد دارید موتورسواری را بهصورت حرفهای و اصولی یاد بگیرید، حتماً برای آموزش به آکادمیها و مجموعههایی مراجعه کنید که زیر نظر فدراسیون فعالیت میکنند و دارای مجوز هستند.
در این مجموعهها، اصول آموزشی، تجهیزات ایمنی و استانداردهای مربوط به فضای آموزش رعایت میشود. بسیار مهم است که محیطی را برای آموزش انتخاب کنید که از نظر ایمنی و استانداردهای آموزشی شرایط مناسبی داشته باشد تا بتوانید با آرامش و اطمینان، مهارت موتورسواری را به شکل صحیح یاد بگیرید و سپس وارد محیط واقعی رانندگی شوید.
خود من نیز تجربه مشابهی داشتهام. در ابتدا، در فضای تفریحی مجموعهای که داشتیم، بیشتر با موتورسیکلتهای اتوماتیک رانندگی میکردم و واقعاً تفاوت زیادی میان موتور اتوماتیک و دندهای وجود دارد.
زمانی که تصمیم گرفتم وارد حوزه مربیگری شوم، آموزش با موتورسیکلت دندهای برای خود من چالش بیشتری داشت. ما خانمها به موتورهای اتوماتیک عادت کرده بودیم؛ بهسادگی موتور را روشن میکردیم و شروع به رانندگی میکردیم. حتی تجربه استفاده از موتورسیکلت برقی را هم داشتم.
اما معتقدم اگر قرار است فرد موتورسواری را بهصورت اصولی یاد بگیرد، بهتر است آموزش را با موتورسیکلت دندهای آغاز کند. حتی امروز بسیاری از افرادی که به ما مراجعه میکنند، در ابتدا میگویند: «ما فقط میخواهیم موتور اتوماتیک یاد بگیریم.»
ما برای این افراد توضیح میدهیم که بهتر است ابتدا اصول موتورسواری را با موتورسیکلت دندهای آموزش ببینند و بعد از کسب مهارت و شناخت کافی، تصمیم بگیرند که در ادامه از موتورسیکلت اتوماتیک استفاده کنند یا دندهای.
بهطور کلی، یکی از اصول مهم در آموزش رانندگی این است که ابتدا مهارت و اصول صحیح را یاد بگیریم و بعد بر اساس نیاز و شرایط خودمان، وسیله نقلیه مناسب را انتخاب کنیم.
از آنجا که ما یک آکادمی تخصصی موتورسواری هستیم، برای آموزش محدودیت سنی مشخصی نداریم. از حدود ششسالگی، که کودکان میتوانند در رشته موتورکراس فعالیت کنند و برای استعدادیابی و حضور در مسابقات قهرمانی آموزش ببینند، تا سنین بالاتر، پذیرش مهارتجو داریم.
کوچکترین مهارتجوی ما یک دخترخانم هشتساله بود که به همراه مادرش از مشهد به مجموعه ما آمده بود. علاقه بسیار زیادی به موتورسواری و حتی حرکات نمایشی داشت. ما برای حفظ ایمنی ایشان، چند مربی را در اطرافش مستقر کرده بودیم، اما با وجود سن کم، علاقه و انگیزه بسیار زیادی برای یادگیری داشت و عملکرد بسیار خوبی هم داشت.
امیدوارم در آینده بتوانیم از این دخترخانم در مسیر قهرمانی موتورسواری نیز خبرهای خوبی بشنویم. مسنترین مهارتجوی ما نیز یک خانم ۶۳ساله بودند؛ یک معلم بازنشسته از شهر یزد که برای آموزش موتورسواری به مجموعه ما مراجعه کرده بودند.
ایشان در یک دوره فشرده سهروزه، از ساعت ۹ صبح تا ۹ شب که پیست ما فعال بود، آموزش دیدند و با علاقه بسیار زیادی این دوره را دنبال کردند. یکی از اهداف ایشان این بود که در محل زندگیشان نخلهای خرما داشتند و میخواستند بتوانند مسیر رفتوآمد از منزل تا نخلستان را با موتورسیکلت طی کنند و حتی در صورت امکان، نوههایشان را نیز همراه خود ببرند.
قد ایشان حدود ۱۵۰ سانتیمتر بود و طبیعتاً به دلیل ارتفاع موتورسیکلت، رساندن پاها به زمین برایشان کمی چالشبرانگیز بود؛ اما علاقه و انگیزه بسیار زیادی برای یادگیری داشتند و در نهایت توانستند آموزشها را بهخوبی پشت سر بگذارند. این دو نفر، کوچکترین و مسنترین مهارتجویان آکادمی ما بودند.
در مورد حرکات نمایشی نیز باید بگویم که تعداد دخترخانمهایی که با هدف انجام حرکاتی مانند تکچرخ زدن به ما مراجعه میکنند، بسیار کم است. در مقابل، این علاقه در میان آقایان بیشتر دیده میشود و حتی در سطح جامعه نیز شاهد افرادی هستیم که با وجود احتمال زمینخوردن و آسیبدیدگی، به انجام حرکات نمایشی علاقه دارند.
خانمها معمولاً به دلیل احتیاط بیشتر و توجهی که به ایمنی و سلامت خود دارند، کمتر به سمت حرکات نمایشی میروند و ترجیح میدهند موتورسواری را با رعایت اصول و ایمنی یاد بگیرند. به نظر من، خانهدار بودن و مادر بودن هر دو بسیار ارزشمند هستند؛ اما در کنار این نقشها، یک مادر میتواند با شناخت بیشتر جامعه و شکوفا کردن استعدادهای خودش، الگوی مؤثرتری برای فرزندانش باشد.
مادری که خودش با جامعه ارتباط دارد و توانسته استعدادها و توانمندیهایش را شناسایی و تقویت کند، طبیعتاً میتواند به فرزندانش نیز کمک کند تا استعدادهای خودشان را بهتر بشناسند و مسیر مناسب زندگیشان را پیدا کنند. در پایان، میخواهم صحبتی با همه هموطنان عزیزم در سراسر ایران داشته باشم.
امروز که زمینههای ایمنتر و قانونیتر برای موتورسواری بانوان در حال فراهم شدن است، از همه درخواست میکنم اگر یک دخترخانم موتورسوار را در خیابان دیدند، برای او ایجاد مزاحمت نکنند و تا حد امکان به او فضای کافی برای رانندگی بدهند. ممکن است فردی که برای اولین بار در فضای شهری موتورسواری میکند، استرس داشته باشد، موتور خاموش کند، توقف کند یا در کنترل موتورسیکلت با مشکل مواجه شود. در چنین شرایطی بهتر است به جای ایجاد فشار و استرس بیشتر، اجازه بدهیم با آرامش مسیر خود را ادامه دهد.
اگر در شرایطی نیاز به کمک داشت، میتوانیم با حفظ ایمنی و رعایت شرایط، به او کمک کنیم تا بتواند مسیرش را با آرامش بیشتری ادامه دهد. امیدوارم با همراهی و فرهنگسازی همه مردم، شاهد جامعهای ایمنتر و مناسبتر برای حضور بانوان موتورسوار باشیم و روزبهروز شاهد حضور بیشتر دخترخانمهای توانمند و موتورسواران حرفهای در کشورمان باشیم.
شمـا اولیـن نفـر هستـید کـه نظـر خـود را ثبـت مـی کنیـد.
🗩ثبـت نظر: