تاثیر کم‌خوابی بر حافظه و یادگیری: راهکارهایی برای روز بعد

همشهری آنلاین نوشت: تنها یک شب بد خوابیدن می‌تواند بر حافظه ما تأثیر بگذارد. فقط یک شب بی‌قراری باعث یک روز تحریک‌پذیری در محل کار نمی‌شود، بلکه می‌تواند به حافظه و قدرت یادآوری ما آسیب برساند و حفظ اطلاعات و یادگیری مهارت‌های جدید را دشوارتر کند.

به خوبی شناخته شده است که فعالیت بدنی با آزاد کردن اندورفین‌هایی که اضطراب را کاهش می‌دهند، ریتم‌های شبانه‌روزی را تنظیم می‌کنند و باعث ایجاد آرامش می‌شوند که چرخه خواب را آغاز می‌کند، کمبود خواب را جبران می‌کند.

با توجه به اینکه ورزش می‌تواند به ما کمک کند تا کمی استراحت کنیم، محققان دانشگاه کنکوردیا در کانادا آزمایش کردند که آیا ورزش از حافظه ما در برابر اثرات مخرب کمبود خواب نیز محافظت می‌کند یا خیر.

بنابراین گروهی متشکل از ۸۸ داوطلب جوان سالم به طور تصادفی به یکی از چهار گروه تقسیم شدند. نیمی از آنها میزان خواب معمول را دریافت کردند؛ برای نیمی دیگر فقط ۴.۵ ساعت از ۸.۵ ساعت خواب شبانه توصیه شده مجاز شده بود. سپس هر گروه دوباره تقسیم شد، به طوری که نیمی از هر گروه یا به مدت نیم ساعت دوچرخه‌سواری با شدت متوسط انجام دادند یا به مدت ۴۰ دقیقه روی صندلی نشستند و هیچ کاری نکردند.

قبل از خواب، هر گروه در یک بازی تطبیق تصویر شرکت کرد و مشخص شد که آیا چهره‌ها یک توالی از مجموعه‌ای هستند که قبلاً به آنها نشان داده شده بود یا در جلسه آن شب جدید بودند. سپس روز بعد آزمایش مشابهی تکرار شد.

همانطور که انتظار می‌رفت، هیچ چیز بهتر از یک استراحت شبانه خوب نیست. کسانی که خواب کافی داشتند، روز بعد در بازی حافظه عالی عمل کردند. کسانی که خواب کافی نداشتند، در پاسخ‌های خود به طور قابل توجهی کندتر بودند.

با این حال، به نظر می‌رسید که انجام یک ورزش مختصر، کمک کننده بود. این یعنی قدرت یادآوری کسانی که قبل از خواب، اندکی فعالیت بدنی داشتند، بسیار کمتر از کسانی که قبل از خواب فعالیت بدنی نداشتند، با تأخیر مواجه می‌شد.

این مطالعه شواهد حیاتی را در حمایت از تأثیر فعالیت بدنی متوسط بر عملکرد مغز محروم از خواب ارائه می‌دهد، اگرچه محققان اذعان می‌کنند که روش آنها چند محدودیت دارد. گسترش مطالعه برای آزمایش همان شرکت‌کنندگان در شرایط مختلف به حذف متغیرهای مخدوش‌کننده کمک می‌کند. البته انتظار نمی‌رود که بسیاری از داوطلبان به چنین آزمایش طولانی پایبند بمانند.

خواب عمیق از نوعی که وقتی مغز ما به حالت موج آهسته عملکرد می‌رود، برای حفظ حافظه حیاتی است. همچنین اتفاقاً نوعی از خواب است که وقتی برای امتحان بیدار می‌مانیم، ایمیل‌های کاری را تمام می‌کنیم یا یک قسمت دیگر از آخرین مستند جنایی را تماشا می‌کنیم، از دست می‌دهیم.

فقط حافظه ما آسیب نمی‌بیند. خواب ضعیف می‌تواند التهاب را افزایش دهد، در متابولیسم ما اختلال ایجاد کند و ما را در معرض خطر بیماری‌های مزمن مانند بیماری قلبی و زوال عقل قرار دهد.

بنابراین به گفته محققان، جایگزینی کمی از گوشی‌گردی‌های آخر شب با کمی قدم زدن در پارک در اوایل عصر، یک پادزهر ارزان، ساده و غیر دارویی برای مغزهای دچار ابهام و خسته است.