داروهای معمولی ممکن است به گسترش ویروس‌های خطرناک در بدن کمک کنند

محققان در دانشگاه علم و تکنولوژی نروژ (NTNU) کشف کرده‌اند که یک گروه از داروهای ضد التهابی عمومی ممکن است به راحتی‌تر سلول‌ها را آلوده کنند و در کل بدن گسترش یابند.

"ما یک عارضه جانبی شگفت‌انگیز و ممکن است جدی برای یک گروه از داروهای ضد التهابی پیدا کرده‌ایم. آن‌ها می‌توانند به راحتی‌تر ویروس‌ها را در بدن گسترش دهند," می‌گوید Denis Kainov، استاد در دانشکده پزشکی و مولکولی بالینی دانشگاه علم و تکنولوژی نروژ (NTNU).

داروهای ضد التهابی معمولی ممکن است به گسترش ویروس‌ها کمک کنند

داروهایی که در این یافته‌ها مورد بررسی قرار گرفتند به گروهی به نام مهارکننده‌های Janus kinase، یا JAK، تعلق دارند. این داروها برای کنترل التهاب تجویز می‌شوند، اما تأثیرات آن‌ها بر سیستم ایمنی ممکن است بدن را در برابر عفونت‌های ویروسی بیش از حد آسیب‌پذیر کند.

"در میان ویروس‌هایی که با کمک این داروها می‌توانند به راحتی‌تر بدن را تحت تأثیر قرار دهند، ویرس وایر، آنفولانزا A، ادنووایروس و SARS-CoV-2، ویروسی که COVID-19 را باعث می‌شود، وجود دارند," Kainov می‌گوید.

این ویروس‌ها می‌توانند بیماری‌های جدی ایجاد کنند و هر درمانی که توانایی آن‌ها را برای گسترش بیشتر افزایش دهد، نگران‌کننده است.

چرا داروهای آرتریت می‌توانند دفاع آنتی‌ویروسی را ضعیف کنند

در مطالعه جدیدی که در NAR Molecular Medicine منتشر شده است، Kainov و همکارانش بررسی کردند که چگونه مهارکننده‌های JAK بر توانایی بدن برای دفاع از خود در برابر ویروس‌ها تأثیر می‌گذارند.

"مهارکننده‌های JAK اغلب برای بیماری‌های خودایمنی و شرایط التهابی مانند آرتریت روماتوئید تجویز می‌شوند," می‌گوید Erlend Ravlo، استاد تحقیق دکتری در NTNU و نویسنده اول مقاله.

در حالی که این داروها می‌توانند در کاهش التهاب بسیار مؤثر باشند، مزایای آن‌ها با یک تعادل مهم همراه است. با سرکوب برخی از پاسخ‌های ایمنی، آن‌ها می‌توانند مکانیزم‌هایی که معمولاً از بدن در برابر عفونت‌های ویروسی محافظت می‌کنند، مختل کنند.

"بخصوص، داروها یک مسیر ایمنی مهم را که به حفاظت سلول‌های سالم از حملات ویروسی کمک می‌کند، سرکوب می‌کنند," Ravlo می‌گوید.

این مسیر نقش مرکزی در هماهنگی پاسخ بدن هنگام تلاش ویروس‌ها برای آلوده کردن بافت‌های سالم ایفا می‌کند.

محققان کشف کردند که چگونه مهارکننده‌های JAK محافظت ایمنی را مختل می‌کنند

گروه تحقیقاتی دریافت که مهارکننده‌های JAK، از جمله داروی baricitinib، می‌توانند فعالیت ژن‌هایی که در مبارزه با عفونت‌های ویروسی نقش دارند، کاهش دهند.

"این ژن‌ها نقش مهمی در پاسخ بدن به عفونت‌های ویروسی دارند," می‌گوید Aleksandr Ianevski، محقق NTNU و هم‌نویسنده مقاله جدید.

هنگامی که مهارکننده‌های JAK با این سیستم ایمنی信号‌رسانی مداخله می‌کنند، لایه مهمی از محافظت آنتی‌ویروسی را ضعیف می‌کنند. بدون پاسخ دفاعی معمولی، ویروس‌ها ممکن است به راحتی‌تر یک عفونت ایجاد کنند و بین سلول‌ها گسترش یابند.

برای بررسی این اثرات، دانشمندان روش‌های پیشرفته ویروسی‌شناسی را با تحلیل بیان ژن و فناوری ارگانوئید ترکیب کردند. آزمایش‌های آن‌ها شامل سلول‌های ریه، چشم و مغز بود، همچنین مدل‌های ارگان کوچک در آزمایشگاه پرورش یافتند.

این روش‌ها به تیم اجازه داد تا تأثیر داروها بر دفاع‌های آنتی‌ویروسی در انواع مختلف بافت انسانی را بررسی کنند.

"با این حال، مهارکننده‌های JAK که در درمان التهاب مؤثر هستند، این نشان می‌دهد که می‌توانند ریسک پنهانی برای بیمارانی که ممکن است عفونت ویروسی نهفته یا فعال داشته باشند، ایجاد کنند," می‌گوید Ravlo.

تأثیرات یافته‌ها برای بیماران و درمان‌های آینده

نتایج نشان می‌دهد که توجه دقیق به ریسک‌های مرتبط با مهارکننده‌های JAK بسیار مهم است، به ویژه هنگامی که بیماران ممکن است عفونت ویروسی داشته باشند یا وقتی اپیدمی‌ها در حال وقوع هستند.

محققان پیشنهاد می‌دهند که پزشکان باید در هنگام تجویز این داروها در دوره‌هایی که انتقال ویروس‌ها افزایش یافته است، احتیاط کنند.

با این حال، همان خاصیت‌های سرکوب ایمنی که ممکن است ریسک‌های پنهانی برای بیماران ایجاد کنند، می‌توانند در برخی شرایط آزمایشگاهی مزایای خاصی داشته باشند. در شرایط آزمایشگاهی تحت کنترل، این اثرات می‌توانند به دانشمندان کمک کنند تا واکسن‌ها را توسعه دهند یا داروهای آنتی‌ویروسی بالقوه را ارزیابی کنند.

محققان امیدوارند که یافته‌های آن‌ها بیشتر آگاهی درباره تأثیر مهارکننده‌های JAK بر سیستم ایمنی ایجاد کنند و تحقیقات بیشتری در مورد استفاده‌های امن و مؤثر آن‌ها را حمایت کنند.

"ما پیشنهاد می‌دهیم که مطالعات بیشتری برای بهتر درک نحوه استفاده بهینه داروها انجام شود، به ویژه در طول اپیدمی‌ها یا اپیدمی‌ها," می‌گوید Ianevski.

پروفسور Magnar Bjørås از دانشکده پزشکی و مولکولی بالینی تأثیر علمی مهمی فراهم کرده و بیشتر بودجه تحقیق را تأمین کرده است. پشتیبانی مالی اضافی از اتوریته بهداشت منطقه مرکزی نروژ، اتوریته بهداشت منطقه جنوب شرقی نروژ، شورای تحقیقات نروژ و شورای تحقیقات سوئد دریافت کرده است.