افزایش دمای جهانی به یکی از مهمترین موضوعات علمی و سیاسی جهان تبدیل شده است. توافقنامه پاریس که در سال ۲۰۱۵ به تصویب رسید، هدفگذاری کرده بود که افزایش میانگین دمای زمین نسبت به دوران پیشاصنعتی تا حد امکان به ۱.۵ درجه سانتیگراد محدود شود؛ اما ارزیابیهای اخیر نشان میدهد سیاستهای کنونی کشورها ممکن است جهان را به سمت گرمایش بیشتری هدایت کند.
برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد (UNEP) هشدار داده است که در صورت ادامه سیاستهای فعلی، جهان ممکن است تا پایان قرن با افزایش دمایی در حدود ۱.۸ درجه سانتیگراد یا بیشتر مواجه شود؛ رقمی که از هدف تعیینشده در توافقنامه پاریس فراتر است. (unep.org)
عبور از ۱.۵ درجه به چه معناست؟
«مایکل مان»، دانشمند علوم اقلیمی و استاد دانشگاه پنسیلوانیا، افزایش دمای زمین را به تب در بدن انسان تشبیه میکند. همانطور که افزایش یک یا دو درجهای دمای بدن میتواند نشانه تغییرات مهمی در وضعیت سلامت باشد، افزایش چنددهم درجهای دمای زمین نیز ممکن است پیامدهای قابل توجهی در سامانه اقلیمی ایجاد کند.
او تأکید میکند عبور از مرز ۱.۵ درجه به معنای وقوع یک تغییر ناگهانی و غیرقابل بازگشت در تمام بخشهای سامانه اقلیمی نیست، اما خطر و شدت بسیاری از پیامدهای شناختهشده را افزایش میدهد.
به گفته دانشمندان، جهان حتی پیش از عبور پایدار از این آستانه نیز شاهد موجهای گرمای شدید، آتشسوزیهای گسترده، بارشهای سنگین، سیلها و خشکسالیهای شدیدتر بوده است. گزارشهای هیئت بیندولتی تغییر اقلیم (IPCC) نیز نشان میدهد بسیاری از رویدادهای حدی آبوهوایی در نتیجه گرمایش جهانی افزایش یافتهاند. (ipcc.ch)
چه پیامدهایی ممکن است تشدید شوند؟
مطالعات علمی نشان میدهد با افزایش دمای جهانی، احتمال و شدت برخی پدیدههای اقلیمی بیشتر میشود. از جمله این پیامدها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
• افزایش موجهای گرمای شدید و طولانیتر شدن آنها
• تشدید بارشهای سنگین و سیلابها در برخی مناطق
• افزایش خطر خشکسالی در مناطق مستعد
• ذوب سریعتر یخچالهای طبیعی و صفحات یخی
• افزایش تدریجی سطح آب دریاها
• افزایش احتمال وقوع آتشسوزیهای گسترده جنگلی
گزارش ارزیابی ششم IPCC نشان میدهد هرچه دمای جهانی بیشتر افزایش یابد، خطرات ناشی از تغییرات اقلیمی نیز بیشتر خواهد شد و برخی سامانههای طبیعی و انسانی با چالشهای بزرگتری مواجه میشوند. (ipcc.ch)
چرا هر دهم درجه اهمیت دارد؟
دانشمندان تأکید میکنند که تفاوت میان ۱.۵، ۱.۸ یا ۲ درجه سانتیگراد تنها یک اختلاف عددی کوچک نیست. هر افزایش بیشتر در دما میتواند میلیونها نفر را در معرض موجهای گرما، کمبود آب، سیلاب یا افزایش سطح دریا قرار دهد.
مایکل مان معتقد است که گرمایش ۱.۸ درجهای شرایط دشوارتری نسبت به وضعیت فعلی ایجاد خواهد کرد، اما همچنان بهتر از سناریوهای ۲ درجه یا بالاتر است. به همین دلیل، کاهش انتشار گازهای گلخانهای حتی در شرایطی که هدف ۱.۵ درجه بهطور کامل محقق نشود، همچنان اهمیت زیادی دارد.
آیا توقف انتشار کربن، دمای زمین را کاهش میدهد؟
پژوهشها نشان میدهد اگر انتشار خالص دیاکسیدکربن به صفر برسد، افزایش بیشتر دمای سطح زمین تا حد زیادی متوقف میشود. با این حال، دما بهسرعت به سطوح پیشاصنعتی بازنمیگردد، زیرا بخش زیادی از دیاکسیدکربن برای مدت طولانی در جو باقی میماند.
در نتیجه، کاهش غلظت گازهای گلخانهای و توسعه فناوریهای جذب کربن میتواند در بلندمدت به کاهش تدریجی گرمایش کمک کند. دانشمندان بر این باورند که آینده اقلیم زمین تنها به عبور یا عدم عبور از یک عدد مشخص وابسته نیست؛ بلکه میزان کاهش انتشار گازهای گلخانهای در دهههای آینده نقش تعیینکنندهای در شدت پیامدهای اقلیمی خواهد داشت.
شمـا اولیـن نفـر هستـید کـه نظـر خـود را ثبـت مـی کنیـد.
🗩ثبـت نظر: