استخراج غیرمجازرمزارزها در سالهای اخیر به یکی از چالشهای پنهان، اما اثرگذار بر شبکه انرژی کشور تبدیل شده است؛ فعالیتی که علاوه بر مصرف قابل توجه برق، با افزایش فشار بر شبکه، آسیب به تجهیزات مشترکان و پیامدهای زیستمحیطی همراه است.
به نقل از ایسنا، برآوردها نشان میدهد حدود ۵ درصد از کل توان پردازشی یا همان هشریت استخراج بیتکوین در جهان به ایران اختصاص دارد. این سهم قابل توجه معادل فعالیت ۷۰۰ تا ۸۰۰ هزار دستگاهماینردر دهها هزار محل و مزرعه استخراج است؛ بخشی از این فعالیتها نیز به صورت غیرمجاز و خارج از چارچوبهای قانونی انجام میشود.
بر اساس اعلام مسئولان، فعالیت غیرمجاز استخراجرمزارزسالانه نزدیک به ۲/۵ میلیارد دلار به کشور خسارت وارد میکند و حدود ۳ هزار و ۷۵۰ مگاوات مصرف برق دارد؛ ظرفیتی که معادل مصرف ۴ استان کشور است و حدود ۸ درصد مصرف برق خانگی را شامل میشود. در حال حاضر نیز بیش از ۱۳ هزار مزرعه استخراجرمزارزغیرمجاز در کشور شناسایی شده است.
تاکنون بیش از ۳۰۰ هزار دستگاهماینرغیرمجاز و همچنینماینرهایی که در ساعات غیرمجاز فعالیت میکردند، شناسایی و توقیف شدهاند. بار مصرفی این تعداد دستگاه حدود ۱۳۰۰ مگاوات برآورد میشود؛ ظرفیتی که از ظرفیت نیروگاه اتمی بوشهر نیز بیشتر است و فشار قابل توجهی به شبکه برق کشور وارد میکند.
هر دستگاهماینربهطور متوسط حدود سهونیم کیلووات برق مصرف میکند و مصرف ماهانه آن تقریباً معادل مصرف برق ۱۰ واحد مسکونی است. این در حالی است که متوسط توان مصرفی هر کنتور واگذارشده به مشترکان حدود پنج کیلووات اعلام شده است.
به گفته مسئولان، اگر یکماینرحدود سه کیلووات از ظرفیت یک کنتور خانگی را مصرف کند، بخش قابل توجهی از ظرفیت برق قابل استفاده خانوار از بین میرود. همچنین در صورت استفاده از برق قانونی، قبض برق مشترکی که یک دستگاهماینررا با کنتور خانگی روشن کند، میتواند به حدود هفت تا هشت میلیون تومان برسد؛ با این حال، متخلفان معمولاً با استفاده از برق غیرمجاز تلاش میکنند هزینههای خود را کاهش دهند و از شناسایی شدن جلوگیری کنند.
بررسیها نشان میدهد بیش از ۷۰ درصد از مزارع کشفشده در بافتها و محیطهای مسکونی قرار دارند. مصرف برق یک دستگاهماینربهطور میانگین معادل مصرف حدود ۱۰ واحد مسکونی است و فعالیت همزمان تعداد زیادی از این دستگاهها میتواند فشار قابل توجهی به شبکه توزیع برق وارد کند.
با احتساب انرژی مورد نیاز برای خنکسازی این مزارع، سالانه حدود ۲۰ میلیارد کیلووات ساعت برق صرف استخراجرمزارزدر کشور میشود؛ رقمی که حدود ۵ درصد از کل برق مصرفی ایران را تشکیل میدهد و معادل سوختن روزانه حدود ۱۳.۷ میلیون لیتر است.
استخراج بیتکوین نیازمند فعالیت ۲۴ ساعته دستگاههاست و این تجهیزات در زمان فعالیت گرمای زیادی تولید میکنند. از این رو برای خنک نگه داشتن محیط مزارع استخراج، استفاده مستمر از تجهیزات سرمایشی، بهویژه کولرهای گازی، ضروری است؛ موضوعی که خود به افزایش بیشتر مصرف برق منجر میشود و بار مضاعفی بر شبکه تحمیل میکند.
استفاده غیرقانونی از انرژی در روزهای اوج مصرف تابستان تنها یک تخلف اقتصادی نیست، بلکه به منزله تضییع حقوق مشترکان قانونمند و تحمیل هزینه به زیرساختهای انرژی کشور است. ادامه فعالیت مراکز غیرمجاز استخراجرمزارزو سرقت برق میتواند پایداری شبکه را کاهش داده و تأمین برق زیرساختهای حیاتی، مراکز درمانی، واحدهای تولیدی و خدمات عمومی را با چالش مواجه کند.
از سوی دیگر، پیامدهای استخراج غیرمجازرمزارزتنها به افزایش مصرف برق محدود نمیشود و آثار زیستمحیطی نیز به همراه دارد. مصرف بالای برق و استفاده مداوم از تجهیزات سرمایشی، در کنار نیاز به تأمین انرژی برای فعالیت شبانهروزیماینرها، بر میزان مصرف انرژی و آثار ناشی از آن میافزاید.
در راستای مقابله با این پدیده، سخنگوی هیات رئیسه مجلس اخیراً از تصویب دوفوریت طرح مقابله با استفاده غیرمجاز از برق برای استخراجرمزارزدر جلسه علنی مجلس خبر داد.
وی با اشاره به نبود قوانین بازدارنده و مجازات متناسب، اعلام کرد سوءاستفادهکنندگان در برخی نقاط کشور ترجیح میدهند منازل مسکونی را به جای اجاره، به استقرارماینراختصاص دهند، چراکه از این طریق درآمدهای بالایی کسب میکنند. به گفته وی، ضرورت دارد دستگاه قضایی و نهادهای نظارتی نیز بهطور جدی به این موضوع ورود کنند.
همچنین شرکت توانیر در اطلاعیهای اعلام کرده است که بر اساس سازوکار ابلاغی وزارت نیرو، استفادهکنندگان غیرمجاز از شبکه برق، از جمله استخراجکنندگان غیرمجازرمزارز، دستکاریکنندگان کنتور، استفادهکنندگان از انشعابات غیرمجاز و مصرفکنندگان برق خارج از مجوز، علاوه بر جرایمی که در قانون لحاظ شده، به مدت یک سال از یارانه انرژی محروم میشوند.
بر اساس این اطلاعیه، بهای برق مصرفی این مشترکان پس از تشخیص تخلف، به مدت یک سال بر مبنای تعرفه آزاد محاسبه و دریافت خواهد شد. هدف از اجرای این سازوکار، عدالت در توزیع انرژی، صیانت از حقوق مردم و مشترکان قانونمند، حفظ پایداری شبکه برق و برخورد قاطع با سوداگران انرژی عنوان شده است.
در این میان، گزارش شهروندان درباره مصرف غیرعادی برق، صدای تجهیزات، افت ولتاژ و نوسان برق میتواند نقش مؤثری در شناسایی مراکز غیرمجاز استخراجرمزارزداشته باشد. در موارد متعددی، شهروندان پس از مشاهده سوختن یا آسیب دیدن لوازم برقی و ایجاد نوسان در شبکه، موضوع مصرف غیرعادی برق در یکی از منازل یا واحدهای مجاور را گزارش کردهاند و بررسی این گزارشها در برخی موارد به کشف محل فعالیتماینرها منجر شده است.
برخی از این مراکز نیز در خانههای متروکه یا ساختمانهای کمتردد مستقر بودهاند؛ مکانهایی که با وجود نبود ساکن، به دوربینهای مراقبتی مجهز شدهاند. مصرف بالای برق در این مراکز میتواند موجب افت ولتاژ، نوسان شبکه و آسیب به تجهیزات برقی سایر مشترکان شود.
در چنین شرایطی، مقابله با استخراج غیرمجازرمزارزتنها به اقدامات دستگاههای مسئول محدود نمیشود و افزایش آگاهی عمومی و گزارش موارد مشکوک میتواند در شناسایی این مراکز و کاهش فشار ناشی از مصرف غیرمجاز برق بر شبکه مؤثر باشد.
شمـا اولیـن نفـر هستـید کـه نظـر خـود را ثبـت مـی کنیـد.
🗩ثبـت نظر: