فناوریهای نوظهور همواره با چالشی بزرگ روبرو هستند؛ سرعت رشد این فناوریها در بازه زمانی چند ساله بسیار بالاست، در حالی که انسانها با ساختارهای پیچیده بوروکراتیک و سیستمهای حقوقی، با سرعتی بسیار کند حرکت میکنند. این تقابل اکنون به وضوح در حوزه هوش مصنوعی مولد (Generative AI) قابل مشاهده است.
طی چند سال گذشته، صنعت بازیهای ویدئویی با هیجانزدگی فراوان از این ایده سخن میگفت که هوش مصنوعی به شرکتهای کوچکتر اجازه میدهد بازیهای بزرگتری بسازند؛ وعدههایی مبنی بر اینکه بهزودی میتوانید کانسپت آرت، موسیقی و حتی دیالوگهای بازی خود را تولید کنید و البته، استفاده از عبارت خستهکننده «دموکراتیزه کردن هنر» در این میان بسیار شنیده میشد.
در واقعیت اما، هوش مصنوعی مولد بیشتر شبیه به یک «ماشین سرقت ادبی» عمل میکند که اغلب نسخههای کپیبرداری شده تولید میکند و حتی در غیر این صورت، برای عملکرد صحیح همچنان نیازمند استفاده از آثار دارای حق کپیرایت است. هیلی مکلین (Haley MacLean)، وکیل متخصص در حوزه مالکیت معنوی و بازیهای ویدئویی در شرکت حقوقی Voyer Law، در مصاحبهای با GamesRadar+ میگوید که این فشارهای حقوقی باعث هراس شرکتهای بازیسازی شده است.
مکلین توضیح میدهد که بندهای «عدم استفاده از هوش مصنوعی» (No-AI clauses) بهویژه در سال گذشته افزایش چشمگیری داشتهاند: «اوضاع تغییر کرده است، بهخصوص در سال گذشته. حدود دو تا سه سال پیش، شاهد موارد اندکی بودیم... اما اکنون حتی استودیوهای کوچکتر و سادهتر نیز میگویند: بیایید این بند را اضافه کنیم تا ریسکهای خود را پوشش دهیم.»
او میافزاید: «اکنون این موضوع به یک متن استاندارد (Boilerplate) تبدیل شده است؛ تا جایی که اگر با قراردادی مواجه شوم که فاقد بند هوش مصنوعی باشد، به ناشر توصیه میکنم که حتماً آن را اضافه کند تا اطمینان حاصل شود که در بخشهای بازاریابی، پورت کردن یا تضمین کیفیت (QA) بازی از هوش مصنوعی مولد استفاده نمیشود.»
این رویکرد حتی از دیدگاه سرمایهداری بیرحمانه نیز چندان تعجبآور نیست. تنش میان پلتفرمهای بازی که میخواهند از شر سیل محتوای بیکیفیت هوش مصنوعی خلاص شوند و توسعهدهندگانی که استفاده از این ابزارها برایشان دردسرساز است، افزایش یافته است. در ماه ژوئن، یک تحلیلگر داده دریافت که افشای استفاده از هوش مصنوعی میتواند تعداد نقدهای یک بازی را تا ۵۳ درصد کاهش دهد و لحن نقدها را نیز منفیتر کند. مکلین میگوید این موضوع باعث شده است که نگرشی فراگیر ایجاد شود: «من نمیخواهم از هوش مصنوعی مولد استفاده کنم، چون جامعه مخاطبانم از آن متنفر خواهند بود.»
با این حال، باتلاق حقوقی نیز با پیشرفت قوانین، غیرقابل عبورتر میشود. یک نکته عجیب این است که اگر از هوش مصنوعی مولد برای ساخت چیزی استفاده کنید، ممکن است اثبات اینکه شما از هزاران هنرمندی که به الگوریتم تغذیه شدهاند کپی کردهاید، دشوار باشد؛ اما از نظر حقوقی، شما نمیتوانید ادعا کنید که «خودتان» آن را ساختهاید.
مکلین به عنوان مثال به بازسازی بازی Tomb Raider: Legacy of Atlantis اشاره میکند که از هوش مصنوعی برای داراییهای خود استفاده کرده است. او میگوید: «اگر در یک مرحله محیطی، تمام درختان با هوش مصنوعی تولید شده باشند، من از نظر حقوقی میتوانم استدلال کنم که هر کسی میتواند از آن درختان در بازی خود استفاده کند و فکر نمیکنم توسعهدهندگان آن بازی بتوانند ادعا کنند که اینها درختان ما هستند.»
او ادامه میدهد: «آنها متعلق به شما نیستند، زیرا شما آنها را تولید نکردهاید و از نظر قانونی، هیچ سند مالکیتی بر آنها ندارید، مگر اینکه تلاش هنری واقعی صرف کرده باشید تا یک هنرمند پس از الهام گرفتن از خروجی اولیه هوش مصنوعی، آن را به یک دارایی هنری اصیل تبدیل کند. با این حال، شرکتهای بزرگی که همیشه در حال تعدیل نیرو برای کاهش هزینهها هستند، سعی میکنند از میانبرها استفاده کنند و به نظر من، آنها در این مسیر سهلانگاری خواهند کرد.»
این وضعیت شبیه به مار است که دم خود را میخورد. برای تحقق وعده هوش مصنوعی مبنی بر کاهش تعداد هنرمندان و تولید محتوا توسط ماشین، شما باید تعداد کارکنان خود را کاهش دهید. اما هنرمندان باقیمانده باید آنچه را که هوش مصنوعی تولید میکند به طور معناداری تغییر دهند تا بتوانند از نظر قانونی ادعای مالکیت کنند. اگر تعداد آنها کم باشد و از اخراج همکارانشان نیز ناراضی باشند، احتمال بروز مشکلات حقوقی یا از دست دادن فروش به دلیل خشم مصرفکنندگان افزایش مییابد.
مکلین در پایان میگوید: «فکر میکنم در سالهای آینده شاهد شکایتهای قضایی از این دست خواهیم بود؛ زمانی که شرکتها به دنبال محافظت از داراییهای خود هستند اما میخواهند همه کارها را سریعتر و ارزانتر انجام دهند. آنچه رویه قضایی در آمریکا و کانادا بارها نشان داده، این است که هوش مصنوعی نمیتواند مالک باشد، زیرا توسط انسان ساخته نشده است. ما در این میانه ناامیدکننده با فناوری جدید هستیم که بسیار سرگرمکننده و پر زرق و برق است، اما معتقدم مسائل حقوقی آن بیش از پیش نمایان خواهد شد.»
شمـا اولیـن نفـر هستـید کـه نظـر خـود را ثبـت مـی کنیـد.
🗩ثبـت نظر: