لغو محدودیت سنی اهدای خون

به گزارش اطلاعات، انتقال خون، یکی از دستاوردهای بزرگ نظام سلامت کشور است، روشی که به‌ویژه در بحران‌ها و شرایط سخت، حیات را به بیماران و حادثه‌دیدگان بازمی‌گرداند. در مسیر اهدای خون دو اصل مهم وجود دارد، اول سلامت خون و بعد سلامت فرد اهداکننده؛ از این روست که شرایط داوطلبان با مشاوره، معاینه و تست‌های کم‌خونی احراز می‌شود. تاکنون محدودیت‌ سنی یکی از شروط اهدای خون بوده که حالا پس از دهه‌ها تعدیل شده است، چرا که در بسیاری موارد، شرط سنی با دو اصل فوق تطابق نداشت. به گفته معاون اجتماعی سازمان انتقال خون اکنون محدودیت برای سالمندان به طور کامل برداشته و شرط حداقل سن نیز یک سال کمتر شده است. دکتر بابک یکتاپرست، معاون اجتماعی سازمان انتقال خون در گفتگو با اطلاعات در این باره گفت: تا پیش از این شرط سنی شروع اهدا ۱۸ سال تمام و ورود به ۱۹ سالگی بود که به ۱۷ سال تمام و زمان ورود به ۱۸ سالگی رسید و در واقع یک سال کاهش یافت. وی افزود: فردی که وارد ۱۸ سال می‌شود از نظر قانونی بالغ است و مسئولیت اجتماعی دارد، می‌تواند گواهینامه بگیرد، حساب بانکی داشته باشد و وارد دانشگاه می‌شود. این مسئولیت اجتماعی می‌تواند شامل اهدای خون نیز باشد. وی در مورد حذف محدودیت اهدای خون برای افراد بالای ۶۵ سال نیز توضیح داد: ملاک برای اهدای خون سن افراد نیست، بلکه سلامت فرد اهداکننده است. چه‌بسا افراد سالمندی که با سن بیش از ۶۵ شرایط اهدای خون دارند و افراد جوان‌تری که به دلایلی نمی‌توانند خون اهدا کنند. برای همین این محدودیت سنی برداشته شد و ازین پس، معیار انتقال، سلامت فرد و خون است. دکتر یکتاپرست با اشاره به درخواست‌های مردمی برای اهدا ادامه داد: چه بسیار اهدا کننده داریم که سال‌ها اهدای خون می‌کردند اما به دلیل ورود به محدوده سنی، این امکان از آنها گرفته شده بود و ما با گلایه‌های زیادی از سوی آنها مواجه بودیم. استانداردهای بین المللی چه می‌گویند؟ مطابق آمارهای جهانی، ایرانی‌ها با نرخ اهدای خون ۲۷.۷ در صدهزار نفر، یکی از جوامع پیشرو در اهدای خون به شمار می‌آیند. همچنین سازمان انتقال خون ایران با آزمایش تمامی خون‌های اهدایی و غربالگری، ایدز، هپاتیت B، هپاتیت C و سفلیس، یکی از بهترین نظام‌های پایش کیفی خون را در اختیار دارد که باعث شده انتقال خون در ایران، به بهترین صورت اتفاق بیفتد. در دنیا نیز محدودیت‌ها بر اساس سلامت است و نه سن اهداکننده. یکتاپرست با اشاره به این موضوع گفت: استانداردهای جهانی را مرور کردیم و باید بگویم این تصمیم علاوه بر اینکه پاسخی به درخواست اهداکنندگان است، در راستای هماهنگ‌سازی قوانین سازمان انتقال خون با دستورالعمل‌های طب انتقال خون در دنیا گرفته شد. وی افزود: اگر فردی تمام پارامترهای سلامت را داشته باشد، اهدای خون برایش مفید است و محدودیت سنی در این مورد درست نیست. یکتاپرست به مشاوره پزشکی، معاینه و تست کم‌خونی پیش از اهدای خون، به عنوان ضامن سلامتی اهداکننده اشاره کرد و توضیح داد: با مشاوره، معاینه و تست کم‌خونی، مشخص می‌شود فردی برای اهدای خون آمادگی دارد یا نه. این سه مرحله همیشه برای همه اهداکنندگان انجام می‌شود. معاون اجتماعی سازمان انتقال خون از اهداکنندگان درخواست کرد برای اهدا، حتما کارت شناسایی معتبر و عکس‌دار همراه داشته باشند و گفت: تأیید هویت فرد اهداکننده، تضمین سلامت خون است تا افراد دریافت کننده هم با اطمینان از این فراورده استفاده کنند. اهدای خون در جنگ یکی از مصادیق هم‌نوع دوستی ایرانیان در اهدای خون، همزمان با بلایای طبیعی و جنگ دیده می‌شود. صف‌هایی که هر بار پس از وقوع حوادثی نظیر زلزله، سیل یا جنگ در مقابل مراکز اهدای خون تشکیل می‌شود، مؤید این صفت ایرانیان است. دکتر یکتاپرست گفت: در دوره جنگ ۳۹روزه، استقبال مردمی‌ از ظرفیت پاسخگویی ما بیشتر بود. طبق آمار، اهدای خون در این دوره ۹۸ درصد افزایش داشت. آمار اهدای خون جوانان ۶۳ درصد و بانوان ۷۹.۵ درصد بیشتر شد؛ این در حالی بود که هرساله اسفندماه، به دلایل متعدد از جمله مشغله‌های فردی، ما با کاهش اهدای خون مواجه بودیم. به گفته یکتاپرست، با شروع جنگ ذخیره خون در کشور ۴ روز بود که در عرض یک هفته به ۸ روز رسید و تا آخر اسفندماه به ۱۲ روز افزایش پیدا کرد. وی افزود: در این دوره رکورد ۱۰ ساله اهدای خون با ۳۰۰ درصد افزایش در بازه زمانی حدود سه هفته‌ای شکسته شد. نیاز همیشگی به خون بسیاری از بیماران به تزریق مداوم خون نیاز دارند. معاون اجتماعی سازمان انتقال خون با بیان این که خون یک ماده زنده است و تاریخ انقضا دارد گفت: خون تازه باید همیشه در دسترس بیماران باشد. در حال حاضر شرایط عادی است ولی به این معنا نیست که ما نیازی به خون نداشته باشیم. نیاز به خون همیشگی است، همان طور که بیماران تالاسمی، سرطان و دیالیز دائما به خون نیاز دارند. کاهش محدودیت تتوداران افرادی که تتو دارند با محدودیت انتقال خون مواجهند. یکتاپرست در این باره توضیح داد: از آنجایی که ما نمی‌دانیم افراد در چه شرایطی تتو زده‌اند و مراکز تتو، اصول بهداشتی را رعایت می‌کنند یا خیر، محدودیت یک‌ساله برای افرادی که تتو دارند اعمال شده بود که چند ماه پیش کاهش یافت. وی افزود: با توجه به پیشرفته‌تر شدن شرایط آزمایشگاهی و امکان آزمایش سریع‌تر، محدودیت یک‌ساله به ۶ ماه کاهش یافت و در تلاشیم از این هم کمتر شود. نیاز به خون بیشتر در نیمه دوم سال همه‌ساله با شروع پاییز، آمار اهدای خون کاهش می‌یابد. دکتر یکتاپرست با اشاره به این موضوع توضیح داد: کاهش اهدای خون با شروع فصل سرما چند دلیل دارد. اول این که روزها کوتاه‌تر می‌شود و شهروندان زودتر به منزل بازمی‌گردند. دوم این که همزمان با شروع سرما، انواع بیماری‌های ویروسی مثل آنفلوانزا آغاز می‌شود که شرایط اهدا را کاهش می‌دهد. وی افزود: از طرف دیگر، به دلیل شرایط جوی، عموما حوادثی مثل تصادفات بیشتر می‌شود و متعاقبا تقاضای دریافت خون افزایش پیدا می‌کند. از این رو در نیمه دوم سال، تعادل بین اهدا و مصرف به هم می‌خورد و نیاز بیشتری به اهدا وجود دارد. کاهش اهدا در بانوان باور نادرستی در مورد آمار بالای ابتلا به کم‌خونی در میان زنان کشور وجود دارد که باعث می‌شود بانوان کمتر برای اهدای خون مراجعه کنند. معاون اجتماعی سازمان انتقال خون در این باره گفت: ۲۵ درصد بانوان ایرانی دچار کم‌خونی هستند و این که برخی معتقدند اکثر زنان ایرانی دچار کم‌خونی هستند، باور درستی نیست. وی افزود: در دوره هشت‌ساله دفاع مقدس، ۳۵ درصد اهدای خون از طرف زنان بود ولی این عدد امروزه به ۵ درصد رسیده است. یکتاپرست تأکید کرد: به دلیل حساسیت‌های بیشتر بانوان، تلاش شده بخش‌هایی مختص بانوان برای اهدای خون ایجاد شود که فضا برای پذیرایی از آنان مهیاتر باشد. همچنین بانوان مطمئن باشند مشاوره، معاینه و تست‌های پیش از انتقال خون، کم‌خونی را مشخص می‌کند و همکاران ما از کسانی که دچار کم‌خونی هستند، خون دریافت نمی‌کنند. معاون اجتماعی سازمان انتقال خون در پایان گفت: ما شبکه ملی خون‌رسانی با خطوط معین را تعریف کرده‌ایم تا هر ایرانی در هر نقطه از سرزمین نیاز به خون داشته باشد، به سرعت تأمین شود.