یانگون، میانمار – هنگامی که مالزی در ماه سپتامبر مین آنگ هلاینگ، رهبر کودتاچی و رئیس جمهور کنونی میانمار را به دیدار دعوت کرد، تاکید کرد که این سفر به معنای به رسمیت شناختن او نیست. یک مقام گفته بود که هدف این سفر، رسیدگی به «مسئله دیرینه» پناهندگان و مهاجران میانماری در مالزی است.
اما هنگامی که مین آنگ هلاینگ هفته گذشته وارد کوالالامپور شد، این ژنرال سابق – که کودتای سال ۲۰۲۱ او باعث یک جنگ داخلی ویرانگر شد – مورد استقبال با فرش قرمز و مراسم ادای احترام قرار گرفت.
پس از یک ناهار رسمی روز پنجشنبه، نخست وزیر مالزی، آنوار ابراهیم، گفت که میانمار آماده است تا شهروندان خود را به هزینه خود بازگرداند، پیامی که در کشوری که احساسات ضد پناهندگی در آن در حال افزایش است، جذاب است. مالزی میزبان حدود ۱۹۳۰۰۰ شهروند میانماری است که بیشتر آنها از اقلیت مسلمان روهینگیا هستند.
مین آنگ هلاینگ گفت: «با توجه به مساعد بودن هوا، من کشتی‌های نیروی دریایی را برای بازگرداندن آنها اعزام خواهم کرد.»
از سوی دیگر، آنوار متعهد شد که به ادغام میانمار در انجمن کشورهای جنوب شرق آسیا (آسه آن)، این بلوک منطقه‌ای ۱۱ عضوی که به دلیل امتناع از اجرای طرح صلح خود، مین آنگ هلاینگ را از شرکت در جلسات سطح بالا منع کرده است، کمک کند. مالزی از حامیان سرسخت طرحی بود که به «توافق پنج ماده‌ای» معروف است و خواستار پایان خشونت و «گفتگوی سازنده» بین طرف‌های درگیر جنگ است.
جنگ داخلی در میانمار اکنون وارد پنجمین سال خود شده و طبق گزارش گروه‌های نظارتی، جان حدود ۱۰۰۰۰۰ نفر را گرفته و حداقل ۳.۵ میلیون نفر را آواره کرده است.
انوار به خبرنگاران گفت: «مالزی هر کاری که بتواند انجام دهد تا میانمار را در نهایت به عنوان بخشی از جامعه کشورهای خود بپذیرد، بدون پیش‌داوری و به ویژه در چارچوب آسه آن، انجام خواهد داد.»
مالزی پنجمین کشور آسه آن است که از زمان ریاست جمهوری مین آنگ هلاینگ در آوریل، پس از انتخاباتی که احزاب اصلی مخالف از شرکت در آن منع شدند، از او میزبانی کرده است. او در ماه‌های اخیر از تایلند، ویتنام، کامبوج و لائوس نیز بازدید کرده است.
پس از بازگشت از مالزی، سخنگوی او گفت که اندونزی و برونئی نیز ممکن است در آینده میزبان او باشند.
بریجیت ولش، محقق افتخاری در موسسه تحقیقات آسیا دانشگاه ناتینگهام در کوالالامپور، گفت: «تغییر موضع مالزی در مورد مین آنگ هلاینگ، سدی را در برابر مخالفت با این جبهه شکسته است.» او گفت که رهبران منطقه‌ای که با وجود اتهام ارتکاب جنایات علیه بشریت، از مین آنگ هلاینگ استقبال کرده‌اند، عمل‌گرایی را بر حقوق بشر ترجیح داده‌اند.
او گفت: «این یک گام به عقب برای آسه آن به عنوان یک سازمان و برای میانمار است. این هیچ راه حل مشخصی برای بحران میانمار ارائه نمی‌دهد و در واقع، با دادن مشروعیت بین‌المللی به ارتش، که در خود میانمار ندارد، ممکن است آن را بدتر کند.»
«مصلحت ایجاب می‌کند»
بازسازی وجهه مین آنگ هلاینگ فراتر از جنوب شرق آسیا گسترش یافته است.
این ژنرال سابق از ماه آوریل، از هند، چین، روسیه و بلاروس نیز بازدید کرده است. در هر توقفی، او سعی کرده است دولت خود را به عنوان باثبات و «در مسیر دموکراسی» معرفی کند و در عین حال به دنبال معاملات تجاری و زیرساختی باشد.
حتی ایالات متحده نیز به نظر می‌رسد در را باز کرده است.
خبرگزاری رویترز هفته گذشته گزارش داد که واشنگتن وارد مذاکرات مستقیم با دولت مین آنگ هلاینگ شده است، با وجود تحریم‌هایی که به دلیل نقض حقوق بشر علیه او اعمال شده است. این تحریم‌ها شامل سرکوب سال ۲۰۱۷ روهینگیا است که منجر به فرار بیش از ۷۰۰۰۰۰ نفر به بنگلادش شد و ایالات متحده آن را یک نسل‌کشی خوانده است.
رویترز گزارش داد که آخرین مذاکرات بر روی بستن مراکز کلاهبرداری مستقر در میانمار که میلیاردها دلار از آمریکایی‌ها کلاهبرداری کرده‌اند، متمرکز شده است.
خین زا وین، مدیر موسسه تامپادیپا در یانگون، گفت که تلاش مین آنگ هلاینگ برای کسب مشروعیت بین‌المللی با حمایت هماهنگ چین، هند و تایلند، که همگی مرزهایی با میانمار دارند، تسهیل شده است. او گفت که این سه کشور «بیشترین سهیم در نتیجه میانمار هستند» و می‌خواهند دولت تحت کنترل ارتش به رسمیت شناخته شود. او گفت: «مصلحت برای همه آنها ایجاب می‌کند.»
با این حال، به رسمیت شناختن رو به رشد، به حل و فصل درگیری کمکی نکرده است.
در حالی که مین آنگ هلاینگ از تمام گروه‌های مسلح دعوت کرده است تا در مذاکرات صلح شرکت کنند، اما درگیری‌ها در سراسر کشور ادامه دارد. نیروهای او برای بازپس گیری قلمرو از دست رفته به شورشیان مسلح و گروه‌های مسلح قومی در ایالت‌های راخین، چین، کاچین و کارن و منطقه ساگاینگ، عملیات تهاجمی راه‌اندازی کرده‌اند. آنها با یک کمپین هوایی تشدید شده و یک کمپین استخدام که ده‌ها هزار نفر را به صفوف خود اضافه کرده است، تقویت شده‌اند. چین نیز با میانجیگری آتش‌بس بین ارتش و گروه‌های قدرتمند مسلح قومی در مرز خود به این امر کمک کرده است.
با این وجود، لاتیتیای ون دن آسوم، دیپلمات سابق هلندی، گفت که ارتش بعید است بتواند کنترل کل کشور را دوباره به دست آورد.
او گفت: «این امر مستلزم یک ارتش اشغال‌گر بزرگ و نه – همانطور که در حال حاضر هست – یک ارتش گارد که یک مکان خاص را کنترل می‌کند، است. به همین دلیل است که مین آنگ هلاینگ… به آتش‌بس‌های موقت متعدد در برخی از مناطق کشور برای هدایت نیروها به مناطقی که می‌خواهد به جنگ ادامه دهد، شرط می‌بندد.»
ون دن آسوم گفت که او یافته است که «بسیار شگفت‌انگیز» است که کشورهای آسه آن به دنبال بازگرداندن روهینگیا از همان مردی هستند که به سازماندهی جنایات علیه آنها متهم شده است.
میانمار به طور تاریخی شهروندی روهینگیا را رد کرده است، بنابراین مشخص نیست که آیا آنها را به عنوان شهروند بپذیرد یا خیر. و با توجه به اینکه بخش زیادی از ایالت راخین – زادگاه آنها – اکنون در دست ارتش آراکان است، مشخص نیست که آنها به کجا خواهند رفت.
او گفت: «این کور با کور است.»
«هزینه کم، جلوه بالا»
مین آنگ هلاینگ حرکات دیگری نیز انجام داده است.
کمی قبل از سفرش به تایلند در ماه آگوست، به کمیته بین‌المللی صلیب سرخ (ICRC) اجازه داد تا با آنگ سان سوچی، رهبر غیرنظامی که در سال ۲۰۲۱ برکنار کرد، ملاقات کند. این دیدار اولین عکس از این نوبلیست ۸۱ ساله پس از کودتا بود.
سای کی زین سو، محقق دانشگاه سیدنی، این اقدام را یک «حرکت با هزینه کم و جلوه بالا» توصیف کرد و نه یک گشایش سیاسی واقعی. او گفت که این دیدار فقط تایید می‌کند که آنگ سان سوچی زنده است، «بیشتر از آن نه».
او خاطرنشان کرد که حملات هوایی ارتش حتی در حالی که رهبران آسه آن فرش قرمز پهن می‌کنند، ادامه دارد، از جمله حمله ۲۸ سپتامبر به بازاری در ایالت راخین که تخمین زده می‌شود ۵۰ نفر کشته شده باشند.
او گفت که حملات مداوم، «قوی‌ترین شواهدی است که دیپلماسی ملایم هیچ اثر بازدارنده‌ای نداشته است.»
سای کی زین سو همچنین هشدار داد که مشروعیتی که از سوی بازدیدهای خارجی به دست می‌آید، ارتش را بیشتر تشویق می‌کند.
او گفت: «با توجه به فقدان بازدارندگی، عدم اجرای تحریم‌های معنی‌دار، چرخش آسه آن به سمت تعامل مجدد و دسترسی مداوم به سلاح و سوخت از طریق چین و روسیه، ارتش هر مشوق ساختاری را برای تشدید، به ویژه در مناطق مورد مناقشه مانند ساگاینگ و راخین، که کنترل آن ضعیف‌تر است، دارد.»
اکنون همه چیز به فیلیپین و سنگاپور، روسای فعلی و آینده آسه آن بستگی دارد.
فیل رابرتسون، مدیر آسیا، حقوق بشر و کارگران، گفت که این دو کشور باید دستور کار تعیین کنند که به سختی با درخواست‌های دیگران در منطقه برای اجازه دادن به «میانمار برای بازگشت کامل به جمع» مقابله کند و به فشار دادن طرح صلح پنج ماده‌ای این بلوک ادامه دهد.
او همچنین از ایالات متحده، بریتانیا، کانادا، استرالیا و اتحادیه اروپا خواست تا تحریم‌های هدفمند، مانند ممنوعیت سوخت هوانوردی، را اعمال کنند تا به جای واگذاری «کل معضل میانمار» به بلوک منطقه‌ای.
او اضافه کرد: «حسابرسی بین‌المللی اکنون ضروری‌تر از هر زمان دیگری است، چه از طریق پرونده‌های صلاحیت جهانی بیشتر یا یک پیشرفت برای ارجاع ژنرال‌های میانمار به دادگاه کیفری بین‌المللی.»
زاهینا راشد گزارش داد و از کوالالامپور، مالزی نوشت.
نویسندگان: کیپ دایموند و زاهینا راشد
شمـا اولیـن نفـر هستـید کـه نظـر خـود را ثبـت مـی کنیـد.
🗩ثبـت نظر: