سناریوهای تشکیل دولت در اسرائیل؛ سرنوشت سیاسی نتانیاهو چه می‌شود؟

به گزارش ایلنا، با نزدیک شدن به اعلام نتایج نهایی انتخابات پارلمانی اسرائیل، رقابت اصلی به مذاکرات برای تشکیل دولت جدید کشیده شده است. برآوردهای اولیه از رقابت نزدیک میان بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر، و گادی آیزنکوت، رقیب اصلی او، حکایت دارد؛ به‌طوری که هیچ‌یک از دو اردوگاه نتوانسته‌اند اکثریت لازم برای تشکیل دولت را به دست آورند.

مجله آمریکایی «نیوزویک» گزارش داد که نتایج اولیه می‌تواند به مذاکراتی طولانی میان احزاب برای تشکیل ائتلاف دولت منجر شود؛ مذاکراتی که در صورت شکست، احتمال تداوم بی‌ثباتی سیاسی یا برگزاری انتخابات مجدد را افزایش می‌دهد.

بر اساس آخرین برآوردهای شبکه‌های تلویزیونی اسرائیل، حزب لیکود به رهبری نتانیاهو با حدود ۲۷ کرسی، بزرگ‌ترین حزب کنست خواهد بود. با این حال، پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد دو اردوگاه نتانیاهو و آیزنکوت هر کدام حدود ۵۱ کرسی به دست آورند. در این میان، احزاب عربی نیز ممکن است ۱۸ کرسی باقی‌مانده را کسب کنند.

از آنجا که تشکیل دولت به حمایت دست‌کم ۶۱ نماینده از مجموع ۱۲۰ عضو کنست نیاز دارد، هیچ‌یک از دو اردوگاه بدون جلب حمایت احزاب دیگر قادر به تشکیل دولت نخواهد بود. نتایج اولیه ابتدا از پیشتازی اندک مخالفان نتانیاهو حکایت داشت، اما برآوردهای بعدی از نزدیک‌تر شدن رقابت دو طرف خبر داد.

مذاکرات دشوار برای تشکیل دولت

آیزنکوت در واکنش به نتایج اولیه نظرسنجی‌های خروج از حوزه‌های رأی‌گیری، این نتایج را نشانه «از دست رفتن کامل اعتماد» به نتانیاهو و دولتش دانست و گفت در صورت تأیید آن‌ها، برای تغییر دولت اقدام خواهد کرد.

در مقابل، نتانیاهو بر شانس اردوگاه راست‌گرا برای تشکیل دولت تأکید کرد. گدعون ساعر، وزیر خارجه اسرائیل، نیز واکنش مخالفان را زودهنگام دانست و گفت لیکود ظاهرا بزرگ‌ترین حزب کشور خواهد بود. ایتامار بن‌گویر، وزیر امنیت داخلی و چهره راست افراطی، هم ابراز امیدواری کرد که اردوگاه نتانیاهو به تشکیل دولت نزدیک باشد.

در سوی دیگر، یائیر لاپید، رهبر حزب «آینده‌ای هست»، از شکست بزرگ اردوگاه نتانیاهو سخن گفت و یائیر گولان، رهبر حزب دموکرات‌ها، نتایج را پیروزی مخالفان دانست و از آمادگی برای همکاری با متحدانش خبر داد.

با این حال، پیشتازی در شمار کرسی‌ها به‌تنهایی برای تشکیل دولت کافی نیست و رهبران احزاب باید در مذاکراتی که ممکن است هفته‌ها یا ماه‌ها طول بکشد، حمایت لازم را جلب کنند. در صورت شکست مذاکرات، برگزاری انتخابات مجدد نیز محتمل خواهد بود.

مشارکت بالا و اهمیت آرای عرب‌ها

میزان مشارکت در این انتخابات به ۷۷.۷ درصد رسید؛ بالاترین رقم در زمان بسته شدن صندوق‌ها از سال ۱۹۹۹ تاکنون و حدود ۷ واحد درصد بیشتر از انتخابات سال ۲۰۲۲. مشارکت تا ظهر از ۳۱ درصد و تا ساعت ۲۰ از ۷۴ درصد فراتر رفته بود؛ ارقامی که در دهه‌های اخیر بی‌سابقه توصیف شده‌اند.

افزایش مشارکت در مناطق لیبرال، جوامع عرب و میان نیروهای نظامی نیز گزارش شد. این انتخابات در حالی برگزار شد که آینده سیاسی نتانیاهو پس از حمله حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و جنگ‌های متعاقب آن، به یکی از محورهای اصلی رقابت سیاسی تبدیل شده است.

در این میان، آرای شهروندان عرب اسرائیل نیز می‌تواند بر نتیجه نهایی اثر بگذارد. عرب‌ها بیش از یک‌پنجم جمعیت را در فلسطین اشغالی تشکیل می‌دهند و حدود ۱۸ درصد واجدان شرایط رأی دادن را شامل می‌شوند.

منصور عباس، رهبر فهرست متحد عربی موسوم به «رعم»، ابراز امیدواری کرده است که افزایش مشارکت عرب‌ها به تشکیل دولتی جدید و تغییر شرایط سیاسی کمک کند. با این حال، آیزنکوت تاکنون ائتلاف با این فهرست را رد کرده و در تلاش است با جلب حمایت جریان‌های میانه‌راست و بخشی از رأی‌دهندگان چپ‌گرا، اکثریت لازم را به دست آورد.

در مقابل، نتانیاهو در ساعات پایانی رأی‌گیری از حامیان خود خواست برای جلوگیری از شکست اردوگاه راست‌گرا پای صندوق‌ها حاضر شوند. کمیته مرکزی انتخابات نیز درخواست لیکود برای تمدید زمان رأی‌گیری را رد کرد، اما به افرادی که هنگام پایان مهلت در صف بودند، اجازه رأی دادن داد.

اعلام نتایج نهایی و سرنوشت دولت آینده

به نوشته نیوزویک، شمارش آرا ممکن است تا روز پنجشنبه ادامه یابد؛ زیرا برگه‌های رأی ابتدا به‌صورت دستی شمارش و سپس نتایج در مراکز منطقه‌ای ثبت و بررسی می‌شوند.

با این حال، اعلام نتایج نهایی لزوما به معنای مشخص شدن نخست‌وزیر آینده نیست. در شرایطی که هیچ‌یک از احزاب به‌تنهایی اکثریت ندارد، سرنوشت دولت به مذاکرات و توانایی دو اردوگاه برای جلب حمایت سایر احزاب بستگی خواهد داشت.

در نهایت، رقابت اصلی پس از انتخابات بر سر تشکیل ائتلافی با دست‌کم ۶۱ کرسی خواهد بود؛ روندی که می‌تواند آینده سیاسی نتانیاهو و موازنه قدرت در اسرائیل را تعیین کند.