مروری بر زندگی علی تجویدی، استاد موسیقی ایرانی

به گزارش اطلاعات آنلاین، داستان هنر علی تجویدی در ۱۵ آبان ۱۲۹۸ در کوچه‌های دل‌انگیز ظهیرالاسلام تهران آغاز شد. ریشه‌های خانوادگی او سرشار از ذوق و رنگ بود؛ پدری چون هادی‌خان تجویدی که هم از شاگردان کمال‌الملک در نقاشی بود و هم تار را زیر چنگ درویش‌خان نواخته بود. علی کوچک در چنین فضایی رشد کرد. از فلوت و نت‌خوانی آغاز کرد و در نوجوانی چنان با دستگاه‌های موسیقی آشنا شد که گویی زبان مادری‌اش را می‌فهمید.

در شانزده‌سالگی به محضر حسین یاحقی راه یافت و سپس سال‌ها در مکتب پربار ابوالحسن صبا نشست. صبا که هم دوست پدر بود و هم استادی بی‌بدیل، گنجینه‌های ویلن و سه‌تار را به جان این هنرمند جوان ریخت. تجویدی با پشتکاری رشک‌برانگیز، تکنیک‌های موسیقی غربی را نیز نزد استادانی چون ملیک آبراهیمیان آموخت و با مطالعه هارمونی و ارکستراسیون، توانست آهنگ‌های خود را با تنظیمی فاخر به گوش جان مشتاقان برساند.

دوران شکوفایی خلاقیت تجویدی با صدایی گرم و هم‌سفرانی چون بنان و چند بانوی هنرمند گره خورد. همکاری تجویدی، با رحیم معینی کرمانشاهی در سال‌های دهه‌های سی و چهل خورشیدی، قطعاتی را آفریدند که همچنان پس از دهه‌ها بر تارک موسیقی ایران می‌درخشد. ترانه‌های ماندگاری چون «سنگ خارا»، «آزاده ام»، «پشیمانم» و «صبرم عطا کن» محصول همین پیوند عمیق عاطفی و هنری بود.

خاطره‌ای ماندگار

یکی از زیباترین روایت‌های زندگی تجویدی، خاطره ساخت شاهکار «یاد کودکی» با صدای غلامحسین بنان است. روزی پس از پایان برنامه گل‌ها، تجویدی و بنان از میدان ارگ پیاده به سوی استودیوی رادیو در حرکت بودند. در میان راه، بحث بر سر این آغاز شد که چگونه می‌توان از دستگاه «سه‌گاه» به «بیات اصفهان» و سپس به «شور» مدگردی کرد، به‌طوری که این انتقال کاملاً لطیف و به‌دور از تکلف باشد.

آن‌ها غرق در این جستجوی هنرمندانه شدند و ساعت‌ها قدم زدند، چندان که زمان و مکان از دست رفت. وقتی به خود آمدند، دیدند که یک ساعت از نیمه‌شب گذشته و به پل رومی شمیران رسیده‌اند؛ خستگی و تشنگی کاملاً از یاد رفته بود و حاصل این پیاده‌روی عاشقانه و همدلی عمیق، خلق ترانه جاودانه «یاد کودکی» با شعر رحیم معینی کرمانشاهی شد.

تجویدی تنها یک آهنگساز و نوازنده نامدار نبود، بلکه معلمی دلسوز و پرورش‌دهنده نسل طلایی موسیقی ایران بود؛ استاد برجسته‌ای که هنرمندان بزرگی همچون هایده و حمیرا از سرچشمه دانش او سیراب شدند.

پس از انقلاب اسلامی، هرچند فعالیت‌های اجرایی او محدودتر ، اما چراغ هنر او خاموش نشد. او سال‌های پایانی عمر را صرف نگارش آثار مکتوب گران‌بها کرد تا تجربه‌ها و دانش خود را برای نسل‌های آینده به یادگار بگذارد. تجویدی در سال ۱۳۸۳ به عنوان یکی از چهره‌های ماندگار هنر ایران برگزیده شد.

هر چند سرانجام در ۲۴ اسفند ۱۳۸۴، این مرشد ساز و نوا پس از سال‌ها رنج بیماری، در ۸۶ سالگی دیده از جهان فروبست و در قطعه هنرمندان بهشت زهرا آرام گرفت، با این حال امروز هرگاه نوای ویلن او یا طنین قطعات دلنشین‌اش به گوش می‌رسد، گویی دوباره آن شور و شوق اصیل کودکی در جان‌ها زنده می‌شود و نام علی تجویدی را جاودانه می‌سازد.