آینده سیاسی نتانیاهو در صورت برد یا باخت با ابهام روبه‌رو است/ نگاه تل‌آویو به پرونده‌های منطقه‌ای پس از انتخابات

مجید صفاتاج، کارشناس مسائل اسرائیل با اشاره انتخابات پارلمانی رژیم صهیونسیتی و موانع موجود برای تشکیل دولت ائتلافی در گفت‌وگو با ایلنا عنوان کرد: از حدود دو دهه پیش تاکنون، تقریباً در تمامی انتخابات کنست (پارلمان اسرائیل)، هیچ‌یک از احزاب یا جریان‌های سیاسی نتوانسته‌اند به‌تنهایی اکثریت آرا و کرسی‌های پارلمان را به دست آورند و مستقلاً دولت تشکیل دهند. معمولاً دولت‌ها از طریق ائتلاف چندین حزب شکل گرفته‌اند و این ائتلاف‌ها با اختلافی نسبتاً اندک، اکثریت لازم را کسب کرده‌اند. چنین دولت‌هایی نیز یا نتوانسته‌اند دوره خود را به پایان برسانند و ناچار به برگزاری انتخابات زودهنگام شده‌اند، یا با چالش‌های متعدد و گسترده‌ای مواجه بوده‌اند.

وی ادامه داد: دوره کنونی انتخابات نیز، اگر نگوییم بدتر از دوره‌های گذشته است، قطعاً شرایط دشوارتری دارد. نتانیاهو با توسل به حمایت افراد و شخصیت‌های مختلف، از جمله چهره‌های بین‌المللی مانند رئیس‌جمهوری آمریکا، توانسته است ائتلافی بسیار شکننده تشکیل دهد. طبق نظرسنجی‌ها، این ائتلاف می‌تواند حدود ۵۱ درصد آرا و کرسی‌ها را به دست آورد، درحالی‌که سهم جریان رقیب حدود ۴۹ درصد برآورد می‌شود.

این تحلیلگر مسائل سیاسی تصریح کرد: این ائتلاف در مقایسه با ائتلاف‌های قبلی بسیار شکننده‌تر است. حتی اگر فرض کنیم که امکان تشکیل چنین دولتی فراهم شود، این دولت قطعاً نخواهد توانست چالش‌های بین‌المللی، منطقه‌ای و داخلی رژیم صهیونیستی را حل‌وفصل کند یا به‌طور مؤثر با آن‌ها مقابله کند؛ بلکه این چالش‌ها احتمالاً تشدید خواهند شد.

وی افزود: عدم مشروعیت رژیم صهیونیستی، به‌ویژه در ارتباط با شخص نتانیاهو به‌عنوان فردی که با اتهام جنایت جنگی مواجه است، اکنون حتی در خود آمریکا نیز مطرح است و در اروپا و دیگر کشورهای جهان هم مورد توجه قرار دارد. شکست نتانیاهو در برابر ایران، همچنین سرکوبگری و اقدامات نظامی او در غزه و جنوب لبنان، از جمله تخریب منازل و اماکن مسکونی و کشتار جمعی، در کارنامه او قرار دارد. این اقدامات، با توجه به کنوانسیون‌ها و معیارهای مختلف بین‌المللی، با اتهامات جدی درباره ارتکاب جنایات جنگی و نسل‌کشی همراه شده‌اند.

صفاتاج گفت: این مسائل و چالش‌ها با برگزاری انتخابات برطرف نخواهند شد. حتی اگر نتانیاهو در انتخابات پیروز شود، همچنان با مشکلات گسترده‌ای مواجه خواهد بود و به‌تنهایی قادر به مقابله با آن‌ها نیست. در عرصه داخلی اسرائیل نیز، نتانیاهو به‌شدت با کاهش محبوبیت مواجه شده و پرونده‌های قضایی و تحقیقات مربوط به او همچنان از مسائل مهم سیاسی این رژیم به شمار می‌روند.

وی اضافه کرد: در صورت شکست در انتخابات، موقعیت سیاسی او تضعیف خواهد شد و ممکن است ناچار شود برای ادامه رسیدگی به پرونده‌های قضایی خود با پیامدهای حقوقی جدی‌تری مواجه شود؛ از جمله احتمال بازگشت به زندان، در صورت تحقق شرایط قانونی مربوط. بنابراین، نتانیاهو تمام توان خود را به کار خواهد گرفت تا از این چالش‌ها رهایی یابد.

این تحلیلگر مسائل فلسطین اظهار کرد: بااین‌حال، یک نکته همچنان باقی است؛ به این معنا که چه او بتواند دولت ائتلافی تشکیل دهد و چه در انتخابات شکست بخورد، آینده سیاسی نتانیاهو با ابهام و مخاطرات جدی همراه خواهد بود. اگر نتانیاهو در انتخابات شکست بخورد، احتمالاً ایفای نقش مؤثر در صحنه سیاسی اسرائیل برای او دشوارتر خواهد شد و ممکن است با پیامدهای قضایی پرونده‌های خود مواجه شود. اگر هم پیروز شود و بتواند ائتلاف موردنظرش را تشکیل دهد، این پیروزی لزوماً به معنای حل مشکلات او نخواهد بود.

وی گفت: با توجه به شکنندگی ائتلاف و احتمال فروپاشی آن در آینده نزدیک، حتی در صورت پیروزی نیز ممکن است بار دیگر با بحران سیاسی مواجه شود. در چنین شرایطی، ادامه فعالیت سیاسی او دشوارتر خواهد شد و احتمال دارد در نهایت ناچار به کناره‌گیری از سیاست شود و دوران محکومیت احتمالی خود را بگذراند.

صفاتاج تاکید کرد: نتانیاهو به دلیل پرونده‌های کیفری سنگینی که با آن‌ها مواجه بوده، ممکن است برای به حاشیه راندن این پرونده‌ها و به تعویق انداختن پیگیری آن‌ها، به اقداماتی در عرصه منطقه‌ای روی بیاورد که کل اسرائیل را درگیر کند. به عبارت دیگر، ممکن است تلاش کند با تشدید بحران‌های منطقه‌ای، توجه افکار عمومی را از مسائل شخصی و قضایی خود منحرف سازد.

وی گفت: نتانیاهو برای عملیاتی کردن چنین رویکردی، شخصاً تمایل دارد که غزه، کرانه باختری و جنوب لبنان را با حداکثر شدت نظامی هدف قرار دهد و از این طریق به پیروزی‌هایی دست یابد که بتواند آن‌ها را به نام خود ثبت کند. حتی ممکن است در صورت گسترش درگیری‌ها، کل اسرائیل را درگیر جنگ کند تا مسئله پرونده‌های شخصی او به موضوعی ثانویه تبدیل شود.

این کارشناس مسائل بین‌الملل تصریح کرد: در قبال ایران نیز وضعیت مشابهی قابل تصور است. احتمال اینکه نتانیاهو در صورت پیروزی، شخصاً به دنبال انجام اقداماتی علیه ایران باشد، بسیار زیاد است. با این‌حال، ائتلافی که او تشکیل داده و احزاب راست‌گرا و مذهبی نیز در آن حضور دارند، تا حدودی دست او را می‌بندد و تصمیم‌گیری را برایش دشوارتر می‌کند.

وی گفت: در حال حاضر، بحران‌ها و چالش‌های اقتصادی و اجتماعی در داخل اسرائیل به‌شدت افزایش یافته‌ است. همچنین، پدیده مهاجرت معکوس از سرزمین‌های اشغالی مطرح است و در صورت تداوم جنگ‌ها، قطعاً ممکن است این روند تشدید شود. بنابراین، از یک سو، نتانیاهو تمایل شخصی دارد که با دامن زدن به بحران‌های منطقه‌ای و تشدید درگیری‌های نظامی، از جمله درگیری مستقیم با ایران و جبهه مقاومت، موقعیت خود را تقویت کند؛ اما از سوی دیگر، متحدان ائتلافی او لزوماً در شرایط کنونی تمایلی به ورود به یک درگیری گسترده با جمهوری اسلامی ایران ندارند.

صفاتاج در پایان خاطرنشان کرد: البته ممکن است اقدامات اسرائیل در لبنان تشدید شود. در خصوص جمهوری اسلامی ایران نیز اسرائیل مانورهای لازم را انجام داده و آمادگی‌های موردنیاز را تا حدی فراهم کرده است. بااین‌حال، نگرانی اصلی اسرائیل، واکنش بسیار شدید جمهوری اسلامی ایران و غیرقابل‌پیش‌بینی بودن شدت این واکنش در برابر هرگونه حمله نظامی احتمالی به این کشور است.