همکاری اپل و متا در توسعه هوش مصنوعی: آشتی غول‌های فناوری

دو شرکت اپل و متا که مدیران‌شان سال‌ها بر سر حریم خصوصی و آینده رایانش با یکدیگر اختلاف داشتند، اکنون برای عرضه یکی از قدرتمندترین مدل‌های هوش مصنوعی متن‌باز آمریکا روی رایانه‌های مک با یکدیگر همکاری می‌کنند. به گزارش ایتنا، این همکاری نشانه‌ای از فروکش کردن رقابت دیرینه میان دو غول فناوری سیلیکون‌ولی است و نشان می‌دهد رقابت در حوزه هوش مصنوعی چگونه روابط میان شرکت‌های بزرگ فناوری را دگرگون کرده است. دو شرکت همچنان در زمینه دستگاه‌ها و نسل بعدی رایانش با یکدیگر رقیب هستند، اما هر دو در عرضه قابلیت‌های قدرتمند هوش مصنوعی به رایانه‌های شخصی فرصتی برای خود می‌بینند. الکساندر وانگ، مسئول هوش مصنوعی متا، در گفت‌وگو با اکسیوس با لحنی طنزآمیز از بهبود روابط دو شرکت سخن گفت و آن را به آشتی دوباره والدین تشبیه کرد. بر اساس این گزارش، متا مدل تازه‌ای به نام Muse Spark Open را عرضه می‌کند که به گفته این شرکت، قدرتمندترین مدل هوش مصنوعی متن‌باز توسعه‌یافته در آمریکا محسوب می‌شود. این مدل مشابه نسخه Muse Spark 1.3 است و متا با این اقدام به جمع شرکت‌های غربی هوش مصنوعی می‌پیوندد که با عرضه سامانه‌های متن‌باز قدرتمند، هزینه‌های هوش مصنوعی را کاهش داده و جایگزینی برای اکوسیستم هوش مصنوعی چین ارائه می‌دهند. در همین راستا، شرکت انویدیا روز سه‌شنبه نسخه‌های به‌روزشده خانواده مدل‌های Nemotron خود را منتشر کرد و شرکت آمریکایی Reflection AI و شرکت فرانسوی Mistral نیز هفته گذشته مدل‌های متن‌باز جدیدی را عرضه کردند. به‌عنوان نمونه‌ای از توانمندی Muse Spark Open، متا با همکاری اپل این مدل را به‌صورت محلی روی دو یا چهار دستگاه Mac Studio مجهز به تراشه M5 Ultra اپل و با استفاده از چارچوب MLX اپل اجرا کرده است. این مدل با ۸۱۶ میلیارد پارامتر، دورنمایی از امکان ساخت سامانه‌های هوش مصنوعی اختصاصی توسط شرکت‌ها ارائه می‌دهد که می‌تواند جایگزینی برای پردازنده‌های انویدیا و مدل‌های اختصاصی شرکت‌های پیشرو هوش مصنوعی باشد و معادلات اقتصادی این حوزه را تغییر دهد. مدل متا به‌صورت رایگان و با مجوزی قابل استفاده در کاربردهای تجاری در دسترس قرار می‌گیرد و از طریق ارائه‌دهندگان خدمات ابری و ابزارهای توسعه‌دهندگان نیز عرضه خواهد شد. به گفته وانگ، دو شرکت ماه‌هاست در حال همکاری هستند و دنیل گراس، مدیر پیشین اپل که اکنون در متا فعالیت می‌کند، نقش مهمی در نزدیک کردن دو طرف داشته است. نگاهی به گذشته تیم کوک، رئیس هیئت‌مدیره اپل، و مارک زاکربرگ، مدیرعامل متا، بارها بر سر حریم خصوصی و مدل‌های تجاری رقیب خود با یکدیگر درگیر شده‌اند. در سال ۲۰۱۸ و در جریان رسوایی کمبریج آنالیتیکا، کوک در پاسخ به این پرسش که اگر جای زاکربرگ بود چه می‌کرد، گفت در چنین موقعیتی قرار نمی‌گرفت؛ سخنی که زاکربرگ آن را سطحی خواند. این اختلاف در سال ۲۰۲۱ با معرفی حفاظت‌های جدید حریم خصوصی از سوی اپل که به کسب‌وکار تبلیغاتی فیسبوک ضربه زد، تشدید شد. تصویر کلی‌تر رقابت هوش مصنوعی باعث شکل‌گیری همکاری‌های غیرمنتظره‌ای میان رقبای دیرینه سیلیکون‌ولی و حتی رقبای سیاسی شده است. آنتروپیک ظرفیت محاسباتی قابل‌توجهی را از اسپیس‌ایکس ایلان ماسک اجاره کرده، در حالی که با شرکت هوش مصنوعی او رقابت می‌کند. مایکروسافت نیز که از دیرباز شریک اوپن‌ای‌آی بوده، میلیاردها دلار در رقیب آن، آنتروپیک، سرمایه‌گذاری کرده و مدل‌های کلود را در محصولات خود به‌کار می‌گیرد. همیت همکاری اپل و متا همکاری اپل و متا به معنای پایان کامل اختلافات دو شرکت نیست، اما نشان می‌دهد این اختلافات دیگر مانع همکاری در جایی که منافع مشترک دارند نمی‌شود. از آنجا که مدل به‌صورت محلی اجرا می‌شود، متا به درخواست‌ها یا اطلاعات کاربران دسترسی پیدا نمی‌کند؛ موضوعی که نگرانی‌های حریم خصوصی میان دو شرکت را تا حد زیادی برطرف می‌کند. با این حال، در دسترس قرار گرفتن آزادانه مدل‌های قدرتمند هوش مصنوعی این نگرانی را نیز به همراه دارد که افراد سودجو بتوانند تمهیدات ایمنی را دور بزنند و از این فناوری برای حملات سایبری یا تهدیدهای زیستی سوءاستفاده کنند. چشم‌انداز آینده هنوز مشخص نیست که آیا این همکاری سرآغاز رابطه گسترده‌تری میان اپل و متا خواهد بود یا نه. در حال حاضر، اپل تنها در حال نمایش قابلیت اجرای محلی مدل‌های متا روی رایانه‌های خود است؛ اما گام مهم‌تر می‌تواند ادغام مدل‌های متا در سامانه Apple Intelligence باشد که نقشی برای متا در تقویت ویژگی‌های هوشمند اپل ایجاد می‌کند. وانگ در پایان تأکید کرد که اپل و متا همچنان در برخی حوزه‌ها رقیب یکدیگر خواهند بود، اما این موضوع مانع همکاری دو شرکت در جایی که منطقی به نظر برسد، نخواهد شد.