خارش پوست: هشداری برای تشخیص زودهنگام سرطان؟

سلامت نیوز نوشت: هر از گاهی خارش پوست معمولاً جای نگرانی ندارد. خشکی پوست، حساسیت و آلرژی از جمله علت‌های شایع خارش هستند.

با این حال، در موارد نادر، خارش مداوم و برطرف‌نشدنی می‌تواند با برخی انواع سرطان ارتباط داشته باشد. گاهی خود سرطان باعث خارش می‌شود و در برخی موارد نیز درمان‌های سرطان، به‌ویژه ایمنی‌درمانی، می‌توانند باعث بروز یا تشدید آن شوند.

دکتر «جیمز آیزاکس»، متخصص سرطان‌شناسی پزشکی، می‌گوید: «خارش پوست شایع‌ترین علامت سرطان نیست، اما اگر برطرف نشود، مهم است علت آن مشخص شود.»

کدام سرطان‌ها می‌توانند باعث خارش پوست شوند؟

خارش مداوم پوست که در پزشکی «خارش» یا «پریوریتوس» نامیده می‌شود، می‌تواند با چند نوع سرطان مرتبط باشد. همچنین برخی درمان‌های سرطان، به‌خصوص ایمنی‌درمانی، ممکن است خارش قابل‌توجهی ایجاد کنند.

آیزاکس می‌گوید خارش احتمالاً یکی از شایع‌ترین علائمی است که در افراد تحت ایمنی‌درمانی مشاهده می‌کند. این خارش می‌تواند کیفیت زندگی فرد را تحت تأثیر قرار دهد و در برخی موارد به مشکلی جدی تبدیل شود.

البته در بیشتر موارد، خارش مداوم ارتباطی با سرطان ندارد. با این حال، اگر خارش شدید، گسترده یا طولانی‌مدت باشد، یا همراه با علائمی مانند خستگی و کاهش وزن بدون دلیل رخ دهد، باید از سوی پزشک بررسی شود.

سرطان‌های خون

برخی سلول‌های سرطانی خون می‌توانند موادی مانند هیستامین آزاد کنند که پایانه‌های عصبی پوست را تحریک کرده و باعث خارش شوند.

برخی سرطان‌های خون بیشتر با خارش مرتبط هستند، از جمله:

لنفوم هوچکین

پلی‌سیتمی ورا

لنفوم سلول T

لنفوم اولیه سلول B پوستی

لوسمی میلوئید حاد

سرطان‌های دستگاه گوارش

تومورهای موجود در دستگاه گوارش گاهی می‌توانند مجاری صفراوی را مسدود کنند. در نتیجه، بدن نمی‌تواند «بیلی‌روبین» را که یکی از مواد موجود در صفراست، به‌درستی دفع کند. افزایش سطح بیلی‌روبین می‌تواند باعث خارش پوست و همچنین زردی پوست و چشم‌ها شود.

به گفته آیزاک، هر سرطان دستگاه گوارش که باعث انسداد مجاری صفراوی شود، می‌تواند سطح بیلی‌روبین را افزایش دهد. این وضعیت ممکن است در سرطان‌های:

مجاری صفراوی

کیسه صفرا

کبد

پانکراس

سرطان پستان

عوامل مختلفی می‌توانند باعث خارش پستان شوند و در موارد نادر، سرطان نیز می‌تواند یکی از علت‌ها باشد.

دو نوع سرطان پستان به‌طور خاص ممکن است با خارش یا علائم شبیه بثورات پوستی همراه باشند:

سرطان التهابی پستان: نوع نادری از سرطان است که عروق لنفاوی پستان را درگیر می‌کند و باعث تغییراتی در پوست پستان می‌شود.

بیماری پاژه پستان: نوعی سرطان است که پوست نوک پستان را درگیر می‌کند.

یزاک توصیه می‌کند هرگونه ناحیه خارش‌دار، غیرطبیعی یا دردناک روی پوست پستان توسط پزشک بررسی شود.

سرطان پوست

برخی سرطان‌های پوست ممکن است باعث خارش شوند، هرچند خارش به‌تنهایی معمولاً تنها علامت سرطان پوست نیست.

آیزاک توضیح می‌دهد یک خال خوش‌خیم معمولاً نباید دردناک باشد، خونریزی کند یا دچار خارش شود و نباید اندازه یا شکل آن تغییر کند.

در مقابل، برخی خال‌های سرطانی ممکن است دچار خارش شوند و ویژگی‌هایی مانند موارد زیر داشته باشند:

شکل نامتقارن

حاشیه‌های نامنظم

رنگ‌های متفاوت یا ناهمگون

اندازه بزرگ

البته حتی اگر یک خال خارش نداشته باشد، در صورت مشاهده تغییرات غیرطبیعی، بهتر است درباره آن با پزشک مشورت شود. به گفته آیزاک، ملانوما که خطرناک‌ترین نوع سرطان پوست محسوب می‌شود، کمترین احتمال را برای ایجاد خارش دارد.

سرطان‌های متاستاتیک

سرطان‌های متاستاتیک، یعنی سرطان‌هایی که به بخش‌های دیگر بدن گسترش یافته‌اند، در صورتی که به کبد یا پوست سرایت کنند، ممکن است بیشتر باعث خارش شوند.

این وضعیت می‌تواند در سرطان‌های زیر دیده شود:

سرطان پستان

سرطان ریه

سرطان روده بزرگ و راست‌روده

ملانوما

سرطان‌های دستگاه گوارش

از کجا بفهمیم خارش به سرطان مربوط است؟

باز هم باید تأکید کرد که بیشتر موارد خارش پوست ناشی از سرطان نیست. با این حال، برخی ویژگی‌ها ممکن است پزشک را به بررسی دقیق‌تر علت زمینه‌ای خارش، از جمله احتمال سرطان، وادار کند.

خارش مرتبط با سرطان ممکن است:

هفته‌ها یا ماه‌ها ادامه داشته باشد.

با درمان‌های معمول پوستی بهتر نشود.

بدون وجود بثورات یا ضایعات قابل مشاهده روی پوست ایجاد شود.

بخش وسیعی از بدن را درگیر کند.

همراه با علائمی مانند خستگی، کاهش اشتها یا کاهش وزن باشد.

خارش ناشی از سرطان چه حسی دارد؟

خارش مرتبط با سرطان می‌تواند در افراد مختلف متفاوت باشد. برخی افراد آن را به شکل‌های زیر توصیف می‌کنند:

خارش عمیق یا شدید

احساس سوزش یا حس حرکت چیزی روی پوست

تشدید خارش پس از حمام یا تماس با آب

خارش مداوم و آزاردهنده

تشدید خارش در شب

خارش مداوم را جدی بگیرید

خارش مداوم می‌تواند آزاردهنده و مختل‌کننده زندگی روزمره باشد و گاهی نشانه مشکلی باشد که نیاز به بررسی پزشکی دارد.

البته سرطان تنها علت جدی خارش نیست. بیماری‌ها و شرایط دیگری مانند آلرژی، اگزما، بیماری‌های کبدی، بیماری‌های کلیوی، اختلالات تیروئید و واکنش به برخی داروها نیز می‌توانند باعث خارش شدید یا طولانی‌مدت شوند.

بنابرای اگر خارش پوست برطرف نمی‌شود، به‌ویژه اگر شدید، گسترده یا همراه با علائم دیگری مانند کاهش وزن، خستگی یا تغییرات پوستی باشد، بهتر است برای مشخص شدن علت آن به پزشک مراجعه کنید.