مصرف روغن زیتون قبل از کربوهیدرات‌ها تاثیر شگفت‌انگیزی بر قند خون دارد

جلوگیری از افزایش بیش از حد قند خون پس از غذا خوردن، بخش مهمی از مدیریت دیابت است. مطالعات بالینی قبلی نشان داده‌اند که خوردن سبزیجات، پروتئین یا چربی قبل از کربوهیدرات‌ها می‌تواند به محدود کردن این افزایش‌ها کمک کند. این پیشنهاد می‌دهد که تغییر ترتیب غذاها در طول یک وعده غذایی می‌تواند راهی عملی و پایدار برای بهبود کنترل قند خون بدون حذف کل گروه‌های غذایی باشد.

دانشمندان به طور کلی این اثر را از طریق دو مکانیسم اصلی توضیح داده‌اند. اول، تخلیه معده کندتر است، به این معنی که غذا به تدریج از معده وارد روده کوچک می‌شود. دوم، افزایش ترشح هورمون‌هایی به نام اینکرتین‌ها، از جمله GLP-1، که به بدن کمک می‌کند قند خون را تنظیم کند.

با این حال، محققان به طور کامل درک نکرده‌اند که چگونه هورمون‌های تولید شده توسط روده و پانکراس با سیستم عصبی تعامل دارند تا این اثرات را ایجاد کنند. برای بررسی این موضوع، یک تیم تحقیقاتی بین‌المللی بررسی کرد که مصرف چربی قبل یا بعد از گلوکز چگونه بر قند خون، فعالیت هورمونی و سرعت تخلیه معده تأثیر می‌گذارد.

دایسوکه یابه، نویسنده مسئول، می‌گوید: "گروه ما مدت زیادی است که به رویکردهای غذایی عملی علاقه‌مند است که مردم بتوانند در زندگی روزمره خود به آن ادامه دهند. ترتیب وعده‌های غذایی جذاب است زیرا صرفاً نحوه خوردن یک وعده غذایی را تغییر می‌دهد تا اینکه از مردم بخواهد گروه‌های غذایی کاملی را حذف کنند."

آزمایش چگونگی تغییر روغن زیتون در سطح قند خون

محققان مجموعه‌ای از آزمایش‌ها را روی موش‌ها انجام دادند تا تعیین کنند که زمان مصرف چربی بر نحوه پردازش گلوکز توسط بدن تأثیر می‌گذارد.

پس از یک شب ناشتا ماندن، موش‌ها به سه گروه تقسیم شدند. یک گروه آب و سپس گلوکز دریافت کرد. گروه دوم روغن زیتون دریافت کرد و 15 دقیقه بعد گلوکز. گروه سوم ابتدا گلوکز و سپس روغن زیتون را 15 دقیقه بعد دریافت کرد.

سپس دانشمندان سطح گلوکز خون و چندین هورمون درگیر در تنظیم قند خون، از جمله انسولین، گلوکاگون، GIP و GLP-1 را اندازه‌گیری کردند. گلوکاگون به طور معمول با افزایش قند خون مرتبط است، در حالی که GIP و GLP-1 به تنظیم سطح گلوکز پس از غذا خوردن کمک می‌کنند.

برای تعیین سرعت خروج مواد از معده، محققان همچنین استامینوفن، یک مسکن رایج را تجویز کردند. با اندازه‌گیری میزان دارو در جریان خون پس از مصرف خوراکی، می‌توانند میزان تخلیه معده را تخمین بزنند.

تیم آزمایش‌ها را به گروه‌های اضافی از موش‌ها گسترش داد، از جمله حیواناتی که به دیابت نوع 2 و سایرین که گیرنده مورد نیاز برای پاسخ به GLP-1 را نداشتند، مبتلا بودند.

آنها همچنین آزمایش‌هایی انجام دادند که سیگنال‌دهی گلوکاگون یا GLP-1 را مسدود می‌کرد، به طور جراحی اعصاب واگ زیر دیافراگم را در هر دو طرف قطع می‌کرد و بررسی می‌کرد که آیا چربی‌های غذایی مختلف نتایج مشابهی ایجاد می‌کنند یا خیر. عصب واگ یک مسیر ارتباطی مهم بین مغز و دستگاه گوارش است که به هماهنگی عملکردهایی مانند هضم و ترشح هورمون کمک می‌کند.

خوردن چربی اول، افزایش قند خون را کند می‌کند

نتایج نشان داد که تفاوت واضحی وجود دارد که به زمان مصرف روغن زیتون توسط موش‌ها بستگی دارد.

هنگامی که روغن زیتون قبل از گلوکز داده شد، افزایش اولیه قند خون کمتر از زمانی بود که روغن بعداً داده شد. مصرف قبلی چربی همچنین تخلیه معده را کند کرد و تاخیر در حرکت گلوکز از معده به روده را به تاخیر انداخت.

در همان زمان، مصرف چربی قبل از گلوکز، افزایش اولیه چندین هورمون، از جمله گلوکاگون، GIP و GLP-1 را تحریک کرد.

به طور مهم، این اثرات در موش‌های مبتلا به دیابت نوع 2 و کمبود شدید انسولین نیز مشاهده شد. این نشان داد که پاسخ حتی زمانی که تنظیم طبیعی انسولین به طور قابل توجهی مختل شده است، می‌تواند عمل کند.

نقش شگفت‌انگیز یک هورمون قند خون

یکی از غیرمنتظره‌ترین یافته‌ها مربوط به گلوکاگون، هورمونی بود که به طور کلی به دلیل افزایش قند خون با تحریک کبد برای آزاد کردن گلوکز ذخیره شده شناخته می‌شود.

محققان دریافتند که مسدود کردن سیگنال‌دهی گلوکاگون به تنهایی اثر کاهنده قند خون مصرف روغن زیتون قبل از گلوکز را از بین نمی‌برد. مسدود کردن سیگنال‌دهی GLP-1 به تنهایی نیز از بین بردن مزیت شکست خورد.

با این حال، هنگامی که هر دو مسیر سیگنال‌دهی به طور همزمان مسدود شدند، اثر مفید کاهش یافت.

این یافته نشان می‌دهد که گلوکاگون و GLP-1 با هم به عنوان بخشی از یک سیستم پیچیده‌تر عمل می‌کنند که به تعدیل قند خون پس از مصرف چربی قبل از کربوهیدرات‌ها کمک می‌کند. همچنین نشان می‌دهد که گلوکاگون، علیرغم نقش آشنای آن در افزایش قند خون، می‌تواند در پاسخی که در نهایت افزایش گلوکز پس از غذا خوردن را محدود می‌کند، مشارکت داشته باشد.

آزمایش‌های عصب واگ سرنخ مهم دیگری ارائه داد. هنگامی که محققان این مسیرهای عصبی را قطع کردند، نتایج نشان داد که ارتباط از طریق عصب واگ نیز به پاسخ بدن به ترتیب مواد مغذی کمک می‌کند.

در مجموع، این یافته‌ها به یک تعامل هماهنگ بین هورمون‌های گوارشی، سیگنال‌های پانکراسی و سیستم عصبی اشاره دارد.

آیا تغییر ترتیب وعده‌های غذایی می‌تواند به مدیریت دیابت کمک کند؟

این یافته‌ها توضیح زیستی واضح‌تری از این ارائه می‌دهد که چرا خوردن چربی قبل از کربوهیدرات‌ها ممکن است به کاهش افزایش قند خون کمک کند. به نظر می‌رسد که این اثر به جای تکیه بر یک هورمون یا فرآیند گوارشی واحد، شامل چندین سیستم است که با هم کار می‌کنند تا کنترل کنند که گلوکز با چه سرعتی وارد روده می‌شود.

این می‌تواند پیامدهای عملی برای مدیریت دیابت داشته باشد. تنظیم ترتیب مصرف غذاها نسبتاً ساده است و ممکن است حفظ آن آسان‌تر از رژیم‌های غذایی باشد که نیاز به اجتناب از گروه‌های غذایی خاص دارند.

با این حال، این آزمایش‌ها روی موش‌ها انجام شده است و هنوز اثرات مشابه در انسان از طریق این تحقیق ایجاد نشده است. مطالعات بالینی بیشتری برای تعیین اینکه آیا مکانیسم‌های شناسایی شده در آزمایش‌ها می‌توانند برای بهبود تنظیم قند خون در افراد مبتلا به دیابت یا بدون آن استفاده شوند، مورد نیاز است.

یابه می‌گوید: "یافته‌های ما نشان می‌دهد که ترتیبی که مواد مغذی به روده می‌رسند، می‌تواند یک پاسخ هورمونی-عصبی هماهنگ را درگیر کند که نحوه تحویل گلوکز به روده توسط معده را تغییر می‌دهد."