عصرایران- خارش پوست یکی از علائم شایع است که می تواند از خشکی ساده پوست، حساسیت یا بیماری های پوستی ناشی شود. گاهی نیز مصرف بعضی داروها، تغییرات هورمونی یا اختلالات داخلی بدن در ایجاد آن نقش دارند. شناسایی علت خارش اهمیت زیادی دارد، زیرا درمان موثر به عامل ایجاد کننده آن بستگی دارد.
خارش ممکن است با قرمزی، دانه های پوستی و پوسته ریزی همراه باشد یا بدون هیچ تغییر قابل مشاهده ای روی پوست بروز کند. بیشتر موارد خارش ناشی از مشکلات شایع و قابل درمان هستند، اما خارش شدید، طولانی مدت یا بدون علت مشخص به بررسی پزشکی نیاز دارد.
خشکی پوست یکی از رایج ترین علت های خارش است. هوای سرد و خشک، حمام طولانی با آب داغ، استفاده از صابون های قوی و افزایش سن می توانند رطوبت طبیعی پوست را کاهش دهند و موجب خارش شوند.
استفاده منظم از مرطوب کننده بدون عطر، کوتاه کردن زمان حمام و پرهیز از آب بسیار داغ می تواند به بهبود این وضعیت کمک کند. خشکی پوست همیشه به معنای کم آبی بدن نیست و صرفا نوشیدن آب بیشتر، لزوما خارش ناشی از خشکی پوست را برطرف نمی کند.
اگزما و پسوریازیس از بیماری های پوستی هستند که ممکن است با خارش مداوم همراه باشند. اگزما معمولا با خشکی، قرمزی و التهاب پوست بروز می کند، در حالی که پسوریازیس می تواند به ایجاد لکه های ضخیم و پوسته دار منجر شود.
درمان به نوع بیماری و شدت علائم بستگی دارد و ممکن است شامل مرطوب کننده ها، داروهای موضعی یا درمان های تخصصی باشد. تشخیص دقیق برای انتخاب روش درمان مناسب ضروری است.
تماس پوست با موادی مانند عطرها، شوینده ها، برخی فلزات، محصولات آرایشی و مواد شیمیایی می تواند واکنش آلرژیک ایجاد کند. این واکنش اغلب با خارش، قرمزی، التهاب یا دانه های پوستی همراه است.
شناسایی و قطع تماس با عامل محرک اهمیت دارد. اگر واکنش شدید باشد یا با تورم لب و زبان، دشواری تنفس یا اختلال بلع همراه شود، باید فورا کمک پزشکی دریافت کرد.
برخی داروها می توانند باعث خارش شوند؛ گاهی بدون آنکه راش پوستی مشخصی ایجاد کنند. داروهای مسکن خاص، بعضی داروهای فشار خون و برخی داروهای دیگر ممکن است در بعضی افراد چنین عارضه ای داشته باشند.
اگر خارش پس از شروع مصرف داروی جدید یا تغییر مقدار آن آغاز شده است، موضوع را با پزشک یا داروساز در میان بگذارید. داروی تجویز شده را خودسرانه قطع نکنید و مقدار مصرف آن را بدون مشورت تغییر ندهید.
استرس می تواند احساس خارش را تشدید کند و در بعضی افراد، چرخه ای از خارش و خاراندن پوست به وجود آورد. این ارتباط به معنای آن نیست که هر خارش بدون راش، علت روانی دارد.
اگر خارش در دوره های اضطراب بیشتر می شود، کاهش تنش و مراقبت مناسب از پوست ممکن است کمک کننده باشد. با این حال، خارش مداوم یا شدید باید از نظر بیماری های پوستی و سایر علت های احتمالی نیز بررسی شود.
تغییرات هورمونی در دوره هایی مانند یائسگی می توانند با خشکی پوست و افزایش احساس خارش همراه باشند. در چنین شرایطی، استفاده از مرطوب کننده و پرهیز از شوینده های محرک ممکن است علائم را کاهش دهد.
با این حال، نباید هر خارش در دوران تغییرات هورمونی را به همین عامل نسبت داد؛ به ویژه اگر خارش گسترده، شدید یا ماندگار باشد.
خارش شدید، به ویژه در کف دست ها و پاها و بدون راش پوستی مشخص، ممکن است در دوران بارداری نشانه کلستاز داخل کبدی بارداری باشد؛ اختلالی که با جریان صفرا و عملکرد کبد ارتباط دارد.
این وضعیت می تواند برای جنین خطرهایی به همراه داشته باشد. زنان بارداری که با خارش غیرمعمول، به ویژه در کف دست و پا، مواجه می شوند باید بدون تاخیر با پزشک یا ماما تماس بگیرند تا بررسی های لازم انجام شود.
گزش پشه، کک و ساس می تواند باعث خارش موضعی شود. برخی آلودگی های پوستی، مانند گال، نیز خارش شدیدی ایجاد می کنند که ممکن است شب ها بیشتر شود و افراد دیگری در خانه را هم درگیر کند.
محل خارش، شکل ضایعات و زمان شروع علائم به تشخیص کمک می کنند. اگر خارش ادامه پیدا کند یا احتمال گال و سایر آلودگی های پوستی وجود داشته باشد، معاینه پزشکی برای انتخاب درمان مناسب ضروری است.
گاهی خارش به دلیل اختلال در عملکرد اعصاب ایجاد می شود. این نوع خارش ممکن است در ناحیه مشخصی از بدن احساس شود و با درد، سوزن سوزن شدن، بی حسی یا احساس سوزش همراه باشد.
فشار بر عصب، زونا و برخی بیماری های عصبی از علت های احتمالی هستند. در این موارد، درمان باید بر اساس علت زمینه ای انتخاب شود و مرطوب کننده یا داروهای معمول ضد خارش ممکن است به تنهایی کافی نباشند.
در موارد کمتر شایع، خارش طولانی مدت می تواند با بیماری های داخلی مانند اختلالات کبدی، بیماری مزمن کلیه، دیابت، اختلالات تیروئید یا برخی بیماری های خونی ارتباط داشته باشد. این احتمال به ویژه زمانی مطرح می شود که خارش گسترده باشد، ضایعه پوستی مشخصی وجود نداشته باشد یا علائم دیگری نیز دیده شوند.
با این حال، خارش به تنهایی نشانه تشخیصی هیچ یک از این بیماری ها نیست و به معنای ابتلا به سرطان نیز محسوب نمی شود. پزشک با توجه به شرح حال، معاینه و در صورت نیاز آزمایش خون، علت های محتمل را بررسی می کند.
اگر خارش شدید است، خواب و فعالیت روزانه را مختل می کند، در سراسر بدن احساس می شود، چند هفته ادامه پیدا می کند یا با مراقبت های معمول بهبود نمی یابد، مراجعه به پزشک ضروری است. خارش همراه با زردی پوست یا چشم، کاهش وزن بی دلیل، تب یا تعریق شبانه نیز باید ارزیابی شود؛ این علائم لزوما به معنای بیماری خطرناک نیستند، اما بررسی علت آنها اهمیت دارد.
برای کاهش موقت خارش می توان از کمپرس خنک، مرطوب کننده بدون عطر، حمام ولرم و لباس های گشاد و نخی استفاده کرد. خاراندن مکرر ممکن است التهاب پوست را تشدید کند.
هشدار پزشکی: در صورت بروز خارش همراه با تورم ناگهانی زبان یا گلو، دشواری تنفس یا غش، فورا با اورژانس تماس بگیرید. برای خارش شدید یا ماندگار نیز به جای مصرف خودسرانه دارو، علت را با کمک پزشک مشخص کنید.
شمـا اولیـن نفـر هستـید کـه نظـر خـود را ثبـت مـی کنیـد.
🗩ثبـت نظر: