دریاچه گهر لرستان در فهرست جهانی کنوانسیون رامسر ثبت شد

به گزارش ایلنا، کامران فرمانپور ۱۳ مهر در جمع خبرنگاران با اشاره به ثبت رسمی دریاچه گهر در فهرست جهانی کنوانسیون رامسر، اظهار کرد: ۲۸ سپتامبر، تالاب کوهستانی گهر به عنوان بیست‌وهشتمین سایت رسمی ایران و با شماره ثبت ۲۶۰۱ در فهرست تالاب‌های با اهمیت بین‌المللی کنوانسیون رامسر قرار گرفت. این اتفاق پس از یک فرآیند طولانی کارشناسی و پیگیری‌های متعدد انجام شده و به دلیل ویژگی‌های منحصر به‌فرد اکولوژیکی، تنوع زیستی، وجود زیستگاه‌های ارزشمند و اهمیت هیدرولوژیکی دریاچه گهر صورت گرفته است.

وی با بیان اینکه کنوانسیون رامسر پهنه‌هایی با ارزش اکولوژیکی و حفاظتی بالا را در فهرست جهانی خود ثبت می‌کند، گفت: ثبت یک منطقه در این فهرست صرفاً به معنای حفاظت از آن نیست، بلکه بر بهره‌برداری اصولی و پایدار از ظرفیت‌های منطقه نیز تأکید دارد.

وی ادامه داد: یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های دریاچه گهر، گردشگری است و بر اساس الزامات و معیارهای کنوانسیون رامسر باید گردشگری در این منطقه به شکل پایدار، سازمان‌یافته و با مدیریت اصولی انجام شود.

مدیرکل حفاظت محیط زیست لرستان، ثبت گهر را دومین ثبت جهانی مهم استان در عرصه‌های طبیعی و فرهنگی دانست و گفت: غارهای استان پیش از این در مجامع بین‌المللی و یونسکو به ثبت رسیده بودند و اکنون دریاچه گهر نیز در چارچوب کنوانسیون بین‌المللی رامسر ثبت شده است.

فرمانپور افزود: این ثبت می‌تواند جایگاه لرستان را در عرصه‌های ملی و بین‌المللی حفاظت از طبیعت ارتقا دهد و علاوه بر افزایش ظرفیت جذب اعتبارات و همکاری‌های بین‌المللی، زمینه تقویت حفاظت از اکوسیستم گهر، توسعه گردشگری مسئولانه و طبیعت‌محور و افزایش همکاری میان جوامع محلی، دانشگاهیان و نهادهای تخصصی را فراهم کند.

وی با اشاره به ظرفیت‌های اقتصادی و اجتماعی این منطقه، اظهار کرد: هدف این است که جامعه محلی نیز در حفاظت از منطقه مشارکت داشته باشد و گهر بتواند هم محلی برای فعالیت‌های پژوهشی و حفاظتی و هم ظرفیتی برای درآمد و معیشت مردم باشد.

مدیرکل حفاظت محیط زیست لرستان تأکید کرد: ثبت گهر تنها ثبت یک عنوان و یک شماره در فهرست جهانی نیست، بلکه نتیجه ارزیابی‌های بین‌المللی درباره ارزش طبیعت گهر و اکوسیستم آن است.

وی گفت: دریاچه گهر در منطقه حفاظت‌شده اشترانکوه قرار دارد و تنوع زیستی بالای این منطقه موجب شده است که گهر به‌عنوان نگین اشترانکوه مورد توجه قرار گیرد.

فرمانپور ادامه داد: از این پس نام دریاچه گهر و لرستان بیش از گذشته در عرصه جهانی حفاظت از طبیعت شنیده خواهد شد و این ثبت می‌تواند به یک برند برای استان در حوزه‌های گردشگری، علمی، پژوهشی و تحقیقاتی تبدیل شود.

وی با بیان اینکه این موفقیت باید به مردم لرستان و تمام دوستداران طبیعت ایران تبریک گفته شود، از تلاش کارشناسان و مدیران سازمان حفاظت محیط زیست و اداره‌کل حفاظت محیط زیست لرستان برای طی فرآیند ثبت گهر قدردانی کرد.

فرمانپور با تأکید بر اینکه ثبت جهانی گهر مسئولیت دستگاه‌های متولی را افزایش داده است، تصریح کرد: مناطق طبیعی مانند دریاچه گهر یک سازه نیستند که در صورت آسیب بتوان آنها را ترمیم کرد؛ اگر به این اکوسیستم آسیب جدی وارد شود، ممکن است خسارت‌ها در بسیاری از موارد قابل جبران نباشد.

وی افزود: مسائل زیست‌محیطی در بسیاری از موارد برگشت‌پذیر نیستند و به همین دلیل وظیفه محیط زیست، رسانه‌ها، دستگاه‌های اجرایی، تصمیم‌گیران استانی و ملی و همچنین مردم برای حفاظت از گهر سنگین‌تر شده است.

مدیرکل حفاظت محیط زیست لرستان گفت: باید دانش زیست‌محیطی مردم افزایش یابد و مدیریت گردشگری در این منطقه با حساسیت بیشتری دنبال شود تا ضمن حفاظت از اکوسیستم، امکان بهره‌برداری مسئولانه از ظرفیت‌های آن نیز فراهم شود.

فرمانپور با اشاره به شرایط گردشگری دریاچه گهر اظهار کرد: این دریاچه با وجود دسترسی حدود ۱۲ کیلومتری از مسیر خاکی، در فصل گردشگری میزبان هزاران گردشگر از سراسر کشور است و همین موضوع ضرورت مدیریت صحیح و هماهنگ گردشگری را دوچندان می‌کند.

وی افزود: منطقه حفاظت‌شده اشترانکوه حدود ۸۰ هزار هکتار وسعت دارد و پنج پاسگاه محیط‌بانی ثابت در آن فعال است که در فصل گردشگری پنج پاسگاه سیار نیز به آنها اضافه می‌شود.

مدیرکل حفاظت محیط زیست لرستان وسعت دریاچه گهر را حدود ۸۵ هکتار اعلام کرد و گفت: این دریاچه حدود ۲۸ متر عمق دارد و در ارتفاع تقریبی ۲۵۰۰ متری از سطح دریا واقع شده است.

وی ادامه داد: در خود دریاچه نیز یک پاسگاه محیط‌بانی فعال است و نیروهای محیط زیست در طول سال، حتی در شرایط سخت زمستانی، به صورت شبانه‌روزی از منطقه حفاظت و حراست می‌کنند.

فرمانپور از اجرای برنامه‌های جدید آموزشی برای گردشگران خبر داد و گفت: در نظر داریم در پاسگاه «چشم‌خرم» که در انتهای مسیر و محل پارکینگ قرار دارد، یک سالن صحرایی آموزشی ایجاد کنیم تا گردشگران پیش از حرکت به سمت دریاچه، آموزش‌های لازم درباره مسئولیت خود در قبال محیط زیست را دریافت کنند.

وی افزود: در این طرح تلاش می‌کنیم از ظرفیت کارشناسان محیط زیست و فعالان و انجمن‌های زیست‌محیطی نیز استفاده کنیم و پس از آموزش، برای گردشگران گواهی صادر شود.

مدیرکل حفاظت محیط زیست لرستان همچنین از اجرای یک طرح آموزشی در مسیر دسترسی به دریاچه خبر داد و اظهار کرد: از پاسگاه چشم‌خرم تا دریاچه، تابلوهای آموزشی در فواصل مختلف نصب می‌شود تا گردشگر در طول مسیر نیز به صورت مستمر با ارزش‌های طبیعی منطقه و وظایف خود آشنا شود.

وی گفت: در این تابلوها اطلاعاتی درباره گونه‌های گیاهی و جانوری، ضرورت جلوگیری از تیراندازی، نحوه رفتار با محیط طبیعی و سایر موضوعات مرتبط ارائه می‌شود و برای آنها QR Code، موقعیت مکانی و اطلاعات مربوط به مسافت نیز در نظر گرفته شده است.

فرمانپور افزود: هدف این است که گردشگری که وارد گهر می‌شود، پس از طی مسیر چندساعته و دریافت آموزش‌های محیط‌زیستی، در نهایت به یک «همیار محیط زیست» تبدیل شود.

وی از آغاز اقدامات برای پایش و مانیتورینگ هوشمند دریاچه گهر نیز خبر داد و گفت: دوربین‌هایی در منطقه نصب شده و تلاش داریم پایش تصویری و برخط دریاچه را راه‌اندازی کنیم و از ظرفیت هوشمندسازی برای حفاظت بهتر از منطقه استفاده کنیم.

مدیرکل حفاظت محیط زیست لرستان یکی دیگر از اقدامات انجام شده را تثبیت رسوبات دریاچه گهر عنوان کرد و گفت: در فصل بارندگی، بخشی از رسوبات حاصل از فرسایش به صورت طبیعی وارد دریاچه می‌شود که در بلندمدت می‌تواند به اکوسیستم آن آسیب وارد کند.

فرمانپور ادامه داد: امسال با استفاده از اعتبارات معاونت محیط زیست دریایی و تالاب‌های سازمان حفاظت محیط زیست، عملیات تثبیت رسوبات دریاچه گهر آغاز شد تا سرعت ورود این رسوبات کاهش یابد.

وی تأکید کرد: این اقدامات به تنهایی از عهده محیط زیست برنمی‌آید و لازم است سازمان و اداره‌کل منابع طبیعی نیز برای تثبیت رسوبات و اجرای طرح‌های مرتبط در منطقه همکاری و اعتبار لازم را تأمین کنند.

مدیرکل حفاظت محیط زیست لرستان با اشاره به برگزاری نشست مدیران کل استان‌های زاگرس‌نشین در گهر، اظهار کرد: در این نشست و بازدید میدانی، تجربیات استان‌های دارای تالاب در زمینه حفاظت، گردشگری، بهره‌برداری و تأمین معیشت جوامع محلی مورد بررسی قرار گرفت و برای ارتقای وضعیت تالاب‌های استان نیز اعتبارات و برنامه‌هایی پیش‌بینی شد.

فرمانپور گفت: با ثبت جهانی گهر، مسئولیت همه دستگاه‌ها و مردم برای حفاظت از این منطقه افزایش یافته است و باید با ایجاد یک مدیریت منسجم و مشارکت همه دستگاه‌های متولی، ضمن حفظ ویژگی‌های طبیعی گهر، زمینه استفاده مسئولانه و پایدار از ظرفیت‌های این منطقه فراهم شود.