محمدرضا کارگر در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا، درباره درخواست گروهی از دارندگان اشیای تاریخی برای ثبت مجموعه‌های خود و راه‌اندازی موزه‌های خصوصی اعلام کرد: قانون برای افرادی که مدعی هستند اشیا به صورت موروثی یا از گذشته به آن‌ها رسیده، راه مشخصی در نظر گرفته است. این افراد باید اعلام کنند که آثار موجود در اختیارشان حاصل حفاری غیرمجاز یا خرید و فروش غیرقانونی نیست و مجموعه را برای بررسی و ثبت به میراث فرهنگی معرفی کنند.
او افزود: این افراد در وهله نخست دو انتخاب دارند. یا مجموعه و اشیای خود را به میراث فرهنگی اهدا کنند تا این وزارتخانه براساس صلاحیت و ضوابط خود درباره آن‌ها تصمیم بگیرد. یا اعلام کنند که چنین مجموعه‌ای در اختیار دارند و قصدشان حفظ و نگهداری آن به صورت خصوصی و در قالب موزه است.
مجموعه‌داران می‌توانند فهرست آثار را به میراث فرهنگی ارائه کنند
کارگر ادامه داد: در صورتی که فرد بخواهد مجموعه خود را حفظ کند، می‌تواند برای دریافت مجوز مجموعه‌داری اقدام کند و فهرست اشیای موجود را در اختیار میراث فرهنگی قرار دهد. در چنین شرایطی مجموعه باید در همان چارچوب اعلام‌شده باقی بماند. یعنی نه از تعداد و اقلام آن کاسته شود و نه اشیای جدیدی به آن افزوده شود.
مدیرکل سابق موزه‌ها و اموال منقول فرهنگی وزارت میراث فرهنگی تأکید کرد: مفهوم این کار آن است که آثار در بازار زیرزمینی خرید و فروش نمی شوند و اثبات شود فرد مجموعه را از گذشته در اختیار داشته و قصد خرید و فروش یا گسترش آن از طریق خرید اشیای جدید را ندارد.
به گفته او، اگر مجموعه‌دار همزمان با درخواست صدور مجوز مجموعه‌داری اعلام کند که هدفش ایجاد موزه و نمایش عمومی آثار است از نظر قانونی امکان بررسی این درخواست وجود دارد. اما تحقق آن نیازمند همکاری و موافقت وزارت میراث فرهنگی است.
کارگر گفت: اگر میراث فرهنگی بخواهد با چنین مجموعه‌ای همکاری کند، منع قانونی برای بررسی درخواست ایجاد موزه وجود ندارد و می‌توان موضوع را در چارچوب مقررات مربوط به موزه‌ها دنبال کرد.
اشیای حاصل از حفاری غیرمجاز قابل تبدیل به مجموعه قانونی نیستند
این کارشناس میراث فرهنگی در عین حال بر تفاوت میان مجموعه‌های موروثی و اشیایی که از طریق حفاری غیرمجاز یا خرید و فروش غیرقانونی به دست آمده‌اند تأکید کرد و گفت: نمی‌توان صرف اعلام مالکیت به هر مجموعه‌ای مجوز مجموعه‌داری یا موزه داد.
او افزود: اگر فردی بگوید اشیا را خریداری کرده و از طریق خرید مجموعه خود را توسعه داده است، موضوع متفاوت می‌شود. زیرا باید مشخص شود این اشیا از چه مسیری به دست آمده‌اند و آیا خرید آن‌ها ارتباطی با حفاری‌های غیرمجاز و قاچاق آثار تاریخی داشته یا خیر؟
کارگر تصریح کرد: اگر مجموعه‌ای واقعاً از گذشته و به صورت موروثی در اختیار خانواده‌ای قرار گرفته باشد و منشأ آن حفاری غیرمجاز، قاچاق یا خرید و فروش غیرقانونی نباشد، مالک می‌تواند موضوع را به میراث فرهنگی اعلام کند و برای تعیین تکلیف قانونی آثار اقدام کند.
او گفت: اگر همین فرد علاقه‌مند به ایجاد موزه باشد، می‌تواند درخواست خود را با موافقت میراث فرهنگی دنبال کند و در صورت تأیید مجموعه تحت نظارت این وزارتخانه با ثبت و اطلاع‌رسانی درباره اشیا به سمت ایجاد موزه هدایت شود.
راهی برای خروج مجموعه‌های خصوصی از پستوها
کارگر درباره انگیزه برخی مجموعه‌داران برای نمایش عمومی اشیای در اختیارشان نیز گفت: ممکن است فردی با اهداف فرهنگی و خانوادگی، مجموعه‌ای را از گذشته در اختیار داشته باشد و بخواهد برای جلوگیری از نابودی، پراکنده‌شدن یا افتادن آن در دست افراد نامناسب آثار را با کمک میراث فرهنگی به نمایش عمومی بگذارد.
او افزود: اگر چنین مجموعه‌ای منشأ قانونی داشته باشد می‌توان با همکاری میراث فرهنگی برای حفظ، ثبت و نمایش آن برنامه‌ریزی کرد.
مدیرکل سابق موزه‌ها و اموال منقول فرهنگی وزارت میراث فرهنگی تأکید کرد: اصل موضوع این است که ابتدا وضعیت و منشأ اشیا مشخص شود، سپس مجموعه در چارچوب قانون به میراث فرهنگی معرفی و ثبت شود و در صورتی که شرایط لازم وجود داشته باشد، موضوع مجموعه‌داری و ایجاد موزه نیز قابل پیگیری خواهد بود.
به گفته کارگر، بنابراین میان مجموعه‌ای که از گذشته و به شکل موروثی به فرد رسیده و مجموعه‌ای که با خرید اشیای حاصل از حفاری‌های غیرمجاز و قاچاق شکل گرفته تفاوت اساسی وجود دارد و نمی‌توان برای هر دو یک حکم واحد در نظر گرفت.
شمـا اولیـن نفـر هستـید کـه نظـر خـود را ثبـت مـی کنیـد.
🗩ثبـت نظر: