تأکید بر پایش سلامت زائران حج ۱۴۰۶

به گزارش ایلنا از مرکز پزشکی حج و زیارت جمعیت هلال احمر، در شانزدهمین جلسه کمیته سلامت حج تمتع ۱۴۰۶، موضوعات مرتبط با ارتقای سلامت زائران، اصلاح الگوی تغذیه، شناسایی و مراقبت از زائران پرخطر و تقویت آمادگی برای مدیریت بحران با حضور رئیس و معاونان مرکز پزشکی حج و زیارت، اعضای کمیته سلامت، نمایندگان سازمان حج و زیارت و معاونت فرهنگی بعثه مقام معظم رهبری بررسی شد.

تن‌ساز، عضو کمیته سلامت حج در شانزدهمین جلسه کمیته سلامت حج تمتع ۱۴۰۶، با اشاره به اهمیت تغذیه در ارتقای سلامت زائران، اصلاح منوی غذایی حج و آموزش اصول انتخاب غذا را از محورهای مهم برنامه‌ریزی سلامت زائران دانست.

وی با اشاره به توجه روزافزون به موضوع «پزشکی مبتنی بر سبک زندگی» (Lifestyle Medicine) در نظام‌های سلامت، اظهار کرد: تغذیه یکی از محورهای مهم سبک زندگی است و برای ارتقای سلامت زائران باید علاوه بر نوع غذاها، به شیوه غذا خوردن، ترکیب وعده‌های غذایی، میزان مصرف و آموزش‌های تغذیه‌ای نیز توجه شود.

تن‌ساز با بیان اینکه آموزش‌های تغذیه‌ای می‌تواند به زائران در انتخاب آگاهانه غذا کمک کند، گفت: لازم است آموزش‌های مرتبط با تغذیه پیش از سفر، در طول سفر و پس از آن ارائه شود تا زائران بتوانند با شناخت بهتر نیازهای خود، از میان غذاهای در دسترس، گزینه مناسب‌تری انتخاب کنند.

وی افزود: در کنار بررسی ارزش غذایی و میزان انرژی دریافتی، می‌توان دیدگاه‌های طب سنتی درباره مزاج غذاها و شیوه مصرف آن‌ها را نیز در برنامه‌ریزی آموزشی بررسی کرد. با این حال، ارزیابی غذاها باید با در نظر گرفتن ترکیبات واقعی، روش پخت و مواد اولیه انجام شود.

این عضو کمیته سلامت حج با اشاره به بررسی منوی غذایی زائران در دوره گذشته، اظهار کرد: در ارزیابی انجام‌شده بر اساس معیارهای طب سنتی، بخش قابل توجهی از غذاهای اصلی ناهار و به‌ویژه شام، در گروه غذاهای با مزاج سرد طبقه‌بندی شده‌اند.

به گفته وی، در این بررسی، حدود ۶۰ تا ۶۳ درصد غذاهای اصلی ناهار و نزدیک به ۹۸ درصد غذاهای شام، از منظر مزاج‌شناسی سرد ارزیابی شده‌اند. همچنین غذاهای رژیمی ارائه‌شده در منوی مورد بررسی از همین منظر در گروه غذاهای سرد قرار گرفته‌اند.

تن‌ساز با اشاره به محدودیت‌های این ارزیابی توضیح داد: تعیین مزاج یک وعده غذایی با توجه به تنوع مواد اولیه، نوع گوشت، ادویه‌ها و دورچین‌ها کار ساده‌ای نیست و نتایج به اطلاعات دقیق ترکیبات هر غذا بستگی دارد. بنابراین، برای دستیابی به نتیجه دقیق‌تر، لازم است مواد اولیه و شیوه آماده‌سازی غذاها به‌طور کامل بررسی شود.

وی همچنین از بررسی پیشنهادهای اصلاحی برای منوی غذایی خبر داد و گفت: تغییراتی در ترکیب غذاها و دورچین‌ها پیشنهاد شده است تا ضمن حفظ کیفیت تغذیه، امکان بهبود تنوع و تناسب وعده‌ها فراهم شود.

به گفته تن‌ساز، در این بازنگری، کاهش برخی دورچین‌ها، جابه‌جایی و تغییر تعدادی از غذاها و سبک‌تر کردن وعده‌های غذایی مورد توجه قرار گرفته است. در بررسی اولیه، کاهش حدود ۱۵ درصدی سنگینی غذاهای ناهار و حدود ۳۰ درصدی سنگینی غذاهای شام مطرح شده است؛ جزئیات و مبنای محاسبه این ارقام باید با گزارش کارشناسی تطبیق داده شود.

وی همچنین بر اهمیت توجه به عادت‌های غذایی زائران، پرهیز از پرخوری، مدیریت میان‌وعده‌ها و رعایت تناسب در ترکیب غذاها تأکید کرد و آموزش زائران را مکمل اصلاح منوی غذایی دانست.

تن‌ساز در پایان تاکید کرد: اصلاح برنامه غذایی در کنار آموزش‌های کاربردی می‌تواند به زائران کمک کند تا با آگاهی بیشتر درباره انتخاب غذا و شیوه مصرف آن، در حفظ سلامت خود در طول سفر حج نقش فعال‌تری داشته باشند.

همچنین طباطبایی جبلی، عضو کمیته سلامت حج، با اشاره به تفاوت‌های جمعیتی و شرایط سلامت زائران حج تمتع و راهپیمایی اربعین، بر ضرورت توجه ویژه به وضعیت جسمانی زائران حج تأکید کرد.

وی با توجه به میانگین سنی بالاتر زائران حج و شیوع بیماری‌های مزمن در این گروه، بر اهمیت انجام معاینات پزشکی پیش از اعزام، شناسایی افراد پرخطر و پیگیری وضعیت سلامت آنان تأکید کرد.

بررسی و کنترل بیماری‌هایی نظیر دیابت و فشارخون، شناسایی مشکلات قلبی‌عروقی و تداوم مراقبت‌های پزشکی در طول عملیات حج، از جمله اقداماتی است که می‌تواند در کاهش خطرات سلامت و ارتقای کیفیت خدمات درمانی به زائران مؤثر باشد.

در بخش دیگری از این نشست، موضوع اصلاح الگوی تغذیه زائران و نقش آن در پیشگیری و کنترل بیماری‌های مزمن مورد بررسی قرار گرفت. در این بخش، بر کاهش مصرف قندهای ساده، نوشیدنی‌های شیرین، نمک و چربی‌های مصرفی و همچنین افزایش سهم سبزیجات و منابع فیبر غذایی در برنامه غذایی زائران تأکید شد.

همچنین اصلاح روش‌های پخت غذا و توجه به نیازهای تغذیه‌ای زائران مبتلا به بیماری‌هایی مانند دیابت و فشارخون، از محورهای مطرح‌شده در راستای بهبود کیفیت تغذیه و حفظ سلامت حجاج بود.

بنابر اعلام روابط عمومی مرکز پزشکی حج و زیارت جمعیت هلال احمر، باقری، مشاور رئیس سازمان حج و زیارت و مدیرکل مدیریت بحران این سازمان، نیز با تأکید بر ضرورت آمادگی در برابر مخاطرات احتمالی، پیشگیری و برنامه‌ریزی برای مدیریت بحران را از الزامات برگزاری ایمن عملیات حج دانست.

از جمله محورهای مورد توجه در این بخش، پیش‌بینی سناریوهای مواجهه با مخاطراتی مانند مسمومیت‌های غذایی، رعایت اصول بهداشت مواد غذایی و گرمازدگی، تقویت هماهنگی میان بخش‌های مرتبط و ایجاد سازوکار مناسب برای تبادل اطلاعات بود.

همچنین بر ضرورت همکاری منسجم میان کادر پزشکی، مدیران کاروان‌ها و عوامل فرهنگی و اجرایی تأکید شد تا در صورت بروز شرایط اضطراری، اقدامات لازم با سرعت و هماهنگی بیشتری انجام شود.

در پایان، بر اهمیت هم‌افزایی میان مجموعه‌های مسئول، استفاده از اطلاعات دقیق برای تصمیم‌گیری و تقویت اقدامات پیشگیرانه با هدف صیانت از سلامت زائران حج تمتع ۱۴۰۶ تأکید شد.

‌گفتنی است؛ شانزدهمین جلسه کمیته سلامت حج تمتع سال ۱۴۰۶، با حضور رئیس و معاونان مرکز پزشکی حج و زیارت، اعضای کمیته سلامت، نمایندگان سازمان حج و زیارت و معاونت فرهنگی بعثه مقام معظم رهبری، در مرکز پزشکی حج و زیارت جمعیت هلال احمر برگزار شد.