هشدار پژوهشگران: رژیم گیاهی ناسالم نه تنها متابولیسم را تقویت نمی‌کند، بلکه ممکن است آن را کاهش دهد

به گزارش آفتاب نیوز،

پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی تهران بررسی کردند که چگونه انواع مختلف رژیم‌های غذایی گیاهی بر موتور پایه بدن - نرخ متابولیسم استراحت (RMR)، که تعداد کالری است که بدن شما در حالت استراحت کامل می‌سوزاند - تأثیر می‌گذارند. یافته‌های آنها نشان می‌دهد که گرچه رژیم‌های غذایی گیاهی سالم می‌توانند نرخ متابولیسم را افزایش دهند، رژیم‌های غذایی گیاهی ناسالم ممکن است در واقع برعکس عمل کنند.

نگاهی فراتر از گیاهخواری

این مطالعه مقطعی، ۲۸۵ زن ایرانی (۱۸ تا ۵۶ ساله) مبتلا به اضافه وزن یا چاقی را ارزیابی کرد. برای اندازه‌گیری دقیق متابولیسم استراحت آنها، محققان از کالری‌سنجی غیرمستقیم (آزمایشی برای اندازه‌گیری مصرف اکسیژن و مصرف انرژی) به جای تخمین استفاده کردند.

رژیم‌های غذایی شرکت‌کنندگان با استفاده از سه شاخص گیاهی متمایز طبقه‌بندی شدند:

-شاخص کلی رژیم غذایی گیاهی (PDI): خوردن هرگونه غذای گیاهی را در عین کاهش مصرف محصولات حیوانی تشویق می‌کند.

-شاخص رژیم غذایی گیاهی سالم (hPDI):بر غذا‌های مغذی مانند غلات کامل، میوه‌ها، سبزیجات، آجیل، حبوبات و روغن‌های گیاهی تأکید دارد.

-شاخص رژیم غذایی گیاهی ناسالم (uPDI):شامل غذا‌های گیاهی با ارزش غذایی کمتر، مانند غلات تصفیه شده، نوشیدنی‌های شیرین، آبمیوه‌ها و شیرینی‌ها است.

یافته‌های کلیدی: کیفیت بر کمیت ارجحیت دارد

این تحقیق تفاوت‌های چشمگیری را در نحوه تأثیر غذا‌های گیاهی مختلف بر متابولیسم نشان داد. حتی پس از تعدیل سن، سطح فعالیت بدنی و کل کالری دریافتی روزانه، تفاوت‌ها همچنان قوی بودند:

- زنانی که بیشترین پایبندی را به رژیم غذایی گیاهی سالم داشتند، در مقایسه با افرادی که پایبندی کمی داشتند، بیش از شش برابر بیشتر احتمال داشت که نرخ متابولیسم بالاتری به ازای هر کیلوگرم وزن بدن داشته باشند.

- برعکس، زنانی که رژیم‌های غذایی سرشار از غذا‌های گیاهی ناسالم داشتند، کاهش چشمگیری در کارایی متابولیسم خود مشاهده کردند.

چرا کیفیت رژیم غذایی سرعت متابولیسم را تغییر می‌دهد؟

پژوهشگران به چندین مکانیسم بیولوژیکی اشاره می‌کنند که توضیح می‌دهند چرا غذا‌های گیاهی سالم باعث افزایش متابولیسم می‌شوند:

یک- چربی‌ها و ترکیبات زیست‌فعال گیاهی: چربی‌های گیاهی سالم - مانند چربی‌های موجود در آجیل و دانه‌ها - همراه با پلی‌فنول‌ها (آنتی‌اکسیدان‌های گیاهی در چای سبز، انواع توت‌ها و سبزی‌ها) به تحریک ترموژنز (تولید گرما/انرژی) و افزایش خروجی انرژی سلولی کمک می‌کنند.

دو- سلامت روده و فیبر: غذا‌های گیاهی کامل سرشار از فیبر غذایی هستند که باکتری‌های مفید روده را تغذیه می‌کنند. این میکروب‌ها «اسید‌های چرب زنجیره کوتاه» (SCFA) تولید می‌کنند که به تنظیم سلامت متابولیک و اشتها کمک می‌کنند.

سه- تله تصفیه‌شده‌ها: غذا‌های گیاهی فوق فرآوری‌شده (مانند شیرینی، نوشابه و آرد سفید تصفیه‌شده) فاقد فیبر و مواد مغذی ضروری هستند. آنها به سرعت جذب می‌شوند که می‌تواند به کندی متابولیک و ترکیب بدنی ضعیف‌تر در طول زمان منجر شود.

نکته کلیدی برای کنترل وزن

برای کسانی که به دنبال مدیریت وزن یا بهبود سلامت متابولیک هستند، پیام این مطالعه ساده است: رژیم غذایی گیاهی فقط در صورتی مؤثر است که کیفیت غذا بالا باشد.

پر کردن بشقاب خود با غلات کامل، حبوبات، میوه‌ها، سبزیجات و آجیل‌های سالم می‌تواند به عملکرد مؤثر کوره کالری‌سوزی بدن شما کمک کند. از سوی دیگر، تکیه بر کربوهیدرات‌های تصفیه‌شده و میان وعده‌های شیرین - حتی اگر ۱۰۰ درصد گیاهی باشند - ممکن است با کاهش سرعت متابولیسم پایه، مانع از رسیدن به اهداف کاهش وزن شما شود.