خواب فقط چند ساعت خاموشی بدن نیست؛ مغز در این زمان وارد مرحلهای پیچیده از تنظیم، پاکسازی و بازسازی میشود. اکنون دانشمندان موفق شدهاند بخشی از این فرآیندهای ترمیمی را در مغز بیدار فعال کنند؛ یافتهای که میتواند نگاه ما به خواب را تغییر دهد.
به گزارش همشهری آنلاین، انسان میتواند چند روز بدون بسیاری از نیازهای روزمره دوام از جمله غذا بیاورد، اما کمبود خواب خیلی زود عملکرد مغز را مختل میکند. کاهش تمرکز، ضعف حافظه، کند شدن تصمیمگیری و تغییرات خلقی از نخستین پیامدهای کمخوابی هستند.
به گزارش National Institutes of Health (NIH)دلیل اهمیت خواب این است که مغز در این زمان صرفاً استراحت نمیکند؛ بلکه مجموعهای از فرآیندهای حیاتی را انجام میدهد. ارتباطهای عصبی دوباره تنظیم میشوند، اطلاعات مهم تثبیت میشوند و مغز خود را برای فعالیت روز بعد آماده میکند.
اکنون پژوهشگران به دنبال پاسخ یک سؤال بزرگ هستند: آیا میتوان بخشی از این توانایی ترمیمی خواب را بدون ورود کامل به حالت خواب فعال کرد؟
سالها تصور میشد خواب تنها دورهای برای استراحت بدن است، اماتحقیقات علوم اعصاب نشان دادهاند که خواب یکی از فعالترین حالتهای مغز محسوب میشود.
در طول خواب، فعالیت نورونها تغییر میکند و مغز وارد الگوهای مشخصی از فعالیت میشود.این تغییرات به حفظ حافظه، یادگیری و عملکرد طبیعی سلولهای عصبی کمک میکنند.وقتی خواب کافی نداریم، این فرآیندها ناقص انجام میشوند و مغز نمیتواند به طور کامل خود را بازیابی کند.
در مطالعهای جدید، پژوهشگران با بررسی فعالیت مغز موشها تلاش کردند الگوهایی را شناسایی کنند که در زمان خواب نقش مهمی دارند.
آنها توانستند با تحریک برخیفعالیتهای عصبی،حالتهایی مشابه بعضی از فرآیندهای خواب را در بخشهایی از مغز ایجاد کنند.
نتایج نشان داداین تحریکها میتوانند برخی آثار مرتبط با خواب را فعال کنند؛ یعنی مغز حتی در حالت بیداری میتواند بخشی از پیامهای ترمیمی خواب را دریافت کند.
البته این پژوهش هنوز در مرحله آزمایش روی حیوانات است و به معنای ساخت فناوری جایگزین خواب برای انسان نیست.
جدیدترین فعالیت جایگزین خواب
ایده «جایگزینکردن خواب» سالهاست توجه دانشمندان و حتی داستانهای علمیتخیلی را به خود جلب کرده است، اما خواب فرآیند بسیار پیچیدهای است.
در خواب فقط یک بخش از مغز فعال نمیشود؛ مجموعه بزرگی از تغییرات در سراسر بدن رخ میدهد؛ از تنظیم هورمونها گرفته تا عملکرد سیستم ایمنی.
بنابراین هدف این تحقیقات حذف خواب نیست، بلکه کمک به افرادی است که به دلایل پزشکی، شغلی یا شرایط خاص نمیتوانند خواب کافی داشته باشند.
اختلالات خواب یکی از مشکلات مهم سلامت در جهان امروز است. بیخوابی مزمن یا اختلال در ساعت زیستی بدن میتواند روی حافظه،سلامت روانو حتی خطر ابتلا به برخی بیماریها اثر بگذارد.
دانشمندان امیدوارند شناخت دقیقتر مدارهای عصبی مرتبط با خواب بتواند به تولید درمانهای جدید کمک کند؛ درمانهایی که شاید در آینده بتوانند عملکرد طبیعی مغز را در شرایط کمبود خواب تقویت کنند.
شمـا اولیـن نفـر هستـید کـه نظـر خـود را ثبـت مـی کنیـد.
🗩ثبـت نظر: