10 علت افزایش ضربان قلب؛ از استرس تا اختلالات قلبی

عصرایران- افزایش ضربان قلب همیشه به معنای وجود بیماری قلبی نیست. فعالیت بدنی، هیجان، اضطراب، تب و حتی کم خوابی می توانند باعث شوند قلب سریع تر از حالت معمول بتپد. با این حال، گاهی تند شدن ضربان قلب به مشکلاتی مانند کم خونی، پرکاری تیروئید یا اختلال در ریتم قلب مربوط می شود.

ضربان قلب در حالت استراحت برای بیشتر بزرگسالان بین 60 تا 100 بار در دقیقه است. ضربان بالاتر از 100 در دقیقه در حالت استراحت تاکی کاردی یا تندتپشی نامیده می شود. البته عدد ضربان به تنهایی برای تشخیص بیماری کافی نیست و باید شرایط فرد و علت افزایش آن نیز بررسی شود.

10 علت شایع افزایش ضربان قلب

1. استرس و هیجان

هنگام مواجهه با شرایط استرس زا، سیستم عصبی سمپاتیک فعال می شود و ترشح هورمون هایی مانند آدرنالین افزایش می یابد. این واکنش طبیعی بدن می تواند ضربان قلب را بالا ببرد. معمولا با برطرف شدن عامل استرس زا، ضربان نیز به تدریج کاهش پیدا می کند.

2. مصرف زیاد کافئین

قهوه، چای پررنگ، نوشابه های انرژی زا و برخی مکمل های محرک می توانند در بعضی افراد موجب تپش یا افزایش ضربان قلب شوند. حساسیت افراد به کافئین متفاوت است و حتی مقادیر نه چندان زیاد نیز ممکن است در برخی افراد محرک باشد.

3. تب و عفونت

هنگام ابتلا به عفونت یا تب، نیاز بدن به گردش خون افزایش می یابد و قلب برای تامین اکسیژن و مواد مورد نیاز با سرعت بیشتری فعالیت می کند. کم آبی ناشی از تب نیز می تواند این وضعیت را تشدید کند.

4. کمبود خواب

خواب ناکافی می تواند تعادل سیستم عصبی و پاسخ بدن به هورمون های استرس را مختل کند. در نتیجه، بعضی افراد پس از شب های بی خوابی افزایش ضربان قلب یا تپش قلب را تجربه می کنند.

5. مصرف برخی داروها

برخی داروهای سرماخوردگی و ضداحتقان، داروهای آسم، داروهای محرک و بعضی داروهای دیگر ممکن است ضربان قلب را افزایش دهند. اگر پس از شروع داروی جدید دچار تپش قلب شدید، موضوع را با پزشک یا داروساز در میان بگذارید و دارو را خودسرانه قطع نکنید.

6. بارداری

در دوران بارداری، حجم خون بدن افزایش می یابد و قلب برای گردش خون بیشتر و تامین نیازهای جنین باید فعالیت بیشتری داشته باشد. به همین دلیل، افزایش نسبی ضربان قلب در این دوران شایع است. با این حال، تپش قلب شدید یا مداوم باید بررسی شود.

7. اختلالات اضطرابی و حملات پانیک

اضطراب مزمن و حملات پانیک می توانند با افزایش ترشح آدرنالین، ضربان قلب را بالا ببرند. تپش قلب، تعریق، لرزش، احساس تنگی نفس و سرگیجه از علائم احتمالی این وضعیت هستند.

8. پرکاری تیروئید

غده تیروئید با تولید هورمون هایی مانند تیروکسین بر سرعت سوخت و ساز بدن تاثیر می گذارد. تولید بیش از اندازه این هورمون ها می تواند موجب تپش قلب، افزایش ضربان، کاهش وزن ناخواسته، تعریق و لرزش دست ها شود.

9. کم خونی

در کم خونی، ظرفیت خون برای انتقال اکسیژن کاهش می یابد. قلب برای جبران این وضعیت ممکن است سریع تر بتپد. خستگی، ضعف، رنگ پریدگی، سرگیجه و تنگی نفس هنگام فعالیت از دیگر علائم احتمالی کم خونی هستند.

10. اختلالات ریتم قلب

آریتمی به اختلال در نظم یا سرعت ضربان قلب گفته می شود. برخی انواع آن باعث تند شدن ضربان قلب می شوند و ممکن است به صورت تپش ناگهانی، ضربان نامنظم یا احساس کوبش در قفسه سینه بروز کنند. سرگیجه، ضعف، تنگی نفس و غش نیز از علائم احتمالی بعضی آریتمی ها هستند. تشخیص نوع اختلال معمولا به نوار قلب و گاهی بررسی های تکمیلی نیاز دارد.

چه زمانی افزایش ضربان قلب نگران کننده است؟

افزایش ضربان قلب پس از ورزش، هیجان یا استرس معمولا واکنشی طبیعی است. با این حال، اگر ضربان قلب در حالت استراحت به طور مکرر بالا باشد، بدون دلیل مشخص افزایش پیدا کند یا تپش قلب برای مدت طولانی ادامه یابد، بهتر است توسط پزشک بررسی شود.

اگر تپش قلب با درد یا فشار قفسه سینه، تنگی نفس شدید، سرگیجه شدید یا احساس غش همراه باشد، باید فورا به اورژانس مراجعه کرد. برای بررسی علت افزایش ضربان قلب ممکن است نوار قلب، آزمایش خون و بررسی عملکرد تیروئید لازم باشد.