مغز کودکان پیش از بروز علائم، خطر افسردگی و اضطراب را نشان می‌دهد

بر اساس تازه‌ترین پژوهش، سرعت بلوغ مغز کودک می‌تواند تا چهار سال پیش از بروز علائم، پیش‌بینی کند که آیا او در دوران نوجوانی به افسردگی یا اضطراب مبتلا خواهد شد یا نه. این پژوهش با تحلیل اندکی کمتر از ۳۰ هزار اسکن مغزی آشکار کرد که اختلالات سلامت روان ممکن است از اختلال در زمان‌بندی رشد ناشی شوند. این یافته‌ها که در مجلهٔ «نیچر» (Nature) منتشر شدند، فرض‌های دیرینه دربارهٔ چگونگی شکل‌گیری اختلالات روانپزشکی را به چالش می‌کشند و حاکی از آن‌اند که برنامه‌ریزی ژنتیکی فعال پیش از تولد می‌تواند آغازگر آسیب‌پذیری در برابر مشکلات سلامت روان باشد. دکتر آورام هولمز، متخصص علوم اعصاب سامانه‌ای در دانشگاه راتگرز، گفت: «این امر باعث می‌شود هنگام بررسی علائم روانپزشکی، به زمان‌بندی رشد مغز فکر کنیم، نه فقط به محل آن.» در دوران کودکی و نوجوانی، لایه بیرونی مغز، یعنی قشر مخ، به‌طور طبیعی نازک می‌شود، زیرا اتصالات عصبی استفاده‌نشده حذف می‌شوند تا عملکرد مغز کارآمدتر شود. پژوهشگران دانشگاه آیووا و «مس جنرال بریگام» با پیگیری وضعیت کودکان از ۹سالگی، در فواصل دوساله، دریافتند که این نازک‌ شدن از الگوی موجی مشخصی پیروی می‌کند. نواحی حسی اولیه مانند قشر بینایی، حدود ۱۳سالگی شروع به بلوغ می‌کنند. به عبارتی پیش از نواحی پیشانی مسئول تمرکز، برنامه‌ریزی و تنظیم هیجان که بلوغ آن‌ها حدود ۱۶سالگی آغاز می‌شود. هنگامی که پژوهشگران این اسکن‌های مغزی را با داده‌های پیمایش‌های سلامت روان مرتبط کردند، الگوی پیش‌بینی‌کننده روشنی پدیدار شد: احتمال تجربهٔ اضطراب و افسردگی تا ۱۳ سالگی در کودکانی که در ۹ سالگی قشر مخ ضخیم‌تری در نواحی حسی داشتند، به‌طور معناداری بیشتر بود. دکتر جاشوا رافمن، روانپزشک در مس جنرال بریگام و از نویسندگان این مقاله، توضیح داد: «پرسش این نیست که 'این ناحیه چه کاری انجام می‌دهد؟' پرسش این است که 'این ناحیه چه زمانی بالغ می‌شود؟'» این گروه با تطبیق اسکن‌های خود با اطلس‌های مغز، دریافت مناطقی که ضخامت قشر مخ در آن‌ها علائم بروز اضطراب و افسردگی در آینده را پیش‌بینی می‌کرد، با شبکه‌های ژنی فعال در رحم همپوشانی داشتند. این موضوع نشان می‌دهد که فرایندهای ژنتیکی رشد در مراحل اولیه، حتی سال‌ها بعد، زمینه‌ساز خطرات مربوط به سلامت روان در دوران نوجوانی می‌شوند. متخصصان بر این باورند که ضخیم‌تر بودن قشر مخ در اواخر دوران کودکی ممکن است بازتاب تاخیر در انعطاف‌پذیری مغز باشد و سازگار شدن کودکان با محیط اطرافشان را دشوارتر کند. اما از آنجا که این پژوهش بر روندهای مشاهده‌شده در سطح جمعیت تکیه دارد، دانشمندان تأکید می‌کنند که هنوز نمی‌توان از این الگوهای ظریف در مراکز درمانی برای تشخیص اختلال در تک‌تک کودکان استفاده کرد. دکتر هولمز تاکید کرد هرچند این پژوهش «یکی از روشن‌ترین تصویرهایی را که تاکنون از چگونگی رشد قشر مخ از کودکی تا نوجوانی به دست آمده است، ارائه می‌دهد»، هنوز «به‌تنهایی برای پیش‌بینی پیامدهای بیماری» در هر کودک به طور جداگانه کافی نیست.