تغییر ترکیب بازیگران در نمایش «شاخ بی‌سر»

به گزارش خبرنگار ایلنا، نمایش «شاخ بی‌سر» به نویسندگی محمود خسروپرست و کارگردانی محمد برهمنی پس از دور نخست اجرا در آذر و دی ۱۴۰۴، در دور دوم با تغییراتی در ترکیب بازیگران و بازنگری در برخی عناصر اجرایی روی صحنه رفته است. این نمایش برداشتی آزاد از «هملت» و «ادیپ شهریار» است.

این نمایش پس از وقفه‌ای ۲۰ روزه به دلیل آسیب‌دیدگی بازیگر نقش اصلی زن در تصادف رانندگی، از ۳ آبان ۱۴۰۵ با حضور بازیگر جدید در نقش اول زن به صحنه بازگشته است.

در دور دوم اجرای این نمایش، محمد برهمنی علاوه بر کارگردانی، نقش همایون ادیب را برعهده دارد و سارا رسول‌زاده نیز جایگزین مهشید خدادی شده است.

سروش مکری، تهیه‌کننده نمایش «شاخ بی‌سر»، به بهانه شروع دوباره اجراهای این نمایش، در گفت‌وگوی پیش رو از تغییرات اجرا، فرآیند بازتولید اثر، دشواری‌های اقتصادی تولید تئاتر و تلاش برای گسترش جهان «شاخ بی‌سر» در قالب‌های دیگر می‌گوید.

سروش مکری در ابتدا درباره تغییر ۲ بازیگر نقش اول مرد و زن در دور دوم اجراهای «شاخ بی‌سر» توضیح داد: از نظر زمانی، امکان هماهنگی با برنامه کاری فرزین محدث فراهم نشد و همین موضوع باعث شد شکل اجرای دوم تغییر کند و محمد برهمنی خودش نقش همایون را برعهده بگیرد. در نهایت شرایط به شکلی پیش رفت که خودش تصمیم گرفت در این دوره وارد تمرین شود و نقش را برعهده بگیرد.

وی همچنین درباره تغییر بازیگر زن نیز با تشکر از زحمات مهشید خدادی، درباره جایگزین شدن سارا رسول زاده بازیگر نقش اول زن نیز تصریح کرد: در مورد نقش اصلی زن هم پس از آسیب‌دیدگی مهشید خدادی در تصادف رانندگی و با توجه به توصیه پزشک، تصمیم گرفته شد که او فعلا استراحت کند و روند درمان را کامل طی کند زیرا سلامت این دوست و همکار عزیز از هر چیزی برای ما مهمتر است.

به گفته وی، این تصمیم با همفکری خود مهشید خدادی گرفته شد و پس از توقف ۲۰ روزه اجراها و پیگیری روند درمان او، سارا رسول‌زاده برای ادامه اجرا انتخاب شد و تمرین‌ها با حضور او از سر گرفته شد. برای ما سلامت بازیگر در اولویت است و هیچ اجرایی نباید به بهای به خطر افتادن سلامت هنرمند ادامه پیدا کند.

سروش مکری با اشاره به اینکه برهمنی با بازی کردن در «شاخ بی‌سر» جهان این نمایش را نزدیک‌تر به آنچه در ذهنش داشته به نمایش کشیده است، عنوان کرد: در دوره حدود پنج تا شش ماه تمرین نمایش در نیمه اول ۱۴۰۵، محمد برهمنی با توجه به اینکه این بار خودش نقش همایون را بازی می‌کرد، در نمایشنامه، بازی و میزانسن بازنگری کرد.

من پس از فاصله‌ای به تمرین‌ها رفتم و وقتی برای نخستین بار اجرای گروه را دیدم، احساس کردم با یک اجرای دیگر مواجه هستم. تمرین‌ها ابتدا در پلاتو انجام می‌شد و هنوز وارد فضای صحنه نشده بودیم، اما برایم مشخص بود که اتفاق تازه‌ای در حال شکل گرفتن است و بازی محمد قرار است بسیار متفاوت باشد.

این تهیه کننده تئاتر و سینما در پاسخ به این پرسش که تغییر بازیگران در کدام بخش‌های اجرا تغییر اساسی ایجاد کرد، گفت: تقریبا در همه بخش‌ها. وقتی بازیگر نقش اصلی عوض می‌شود و خود کارگردان نیز وارد صحنه می‌شود، طبیعی است که رابطه او با متن، بدن، ریتم و میزانسن تغییر کند. این تغییر فقط به دیالوگ یا بازی محدود نمی‌شود، بلکه در میزانسن، نسبت بازیگر با فضای صحنه و ارتباط او با عناصر اجرایی هم خودش را نشان می‌دهد. از سوی دیگر، ورود سارا رسول‌زاده به نمایش در کنار تغییر بازیگر نقش همایون، گروه را با شرایط تازه‌ای در تمرین و اجرا روبه‌رو کرد برای همین من اجرای دوم را تکرار اجرای اول نمی‌دانم. همان نمایش است، اما تجربه اجرایی متفاوتی دارد.

مکری با اشاره به انتخاب سالن کاخ هنر و ظرفیت بازی با نور، صدا، حرکت و عناصر صحنه در این سالن برای جهان «شاخ بی‌سر» عنوان کرد: انتخاب سالن برای ما خیلی مهم بود. این سالن از نظر استانداردهای یک بلک‌باکس امکانات مناسبی دارد و بخش زیادی از نیازهای گروه برای اجرا را فراهم می‌کند. مدیریت سالن هم همکاری خوبی با ما داشته و دست گروه برای طراحی و اجرای میزانسن باز بوده است.

وی افزود: محمد برهمنی هم حساسیت زیادی روی کامل بودن اجرای صحنه‌ای دارد برای همین ترجیح می‌دهد اگر عنصری قرار است وارد اجرا شود، حضورش دراماتیک و درست باشد. من هم به عنوان تهیه‌کننده دوست دارم کاری که روی صحنه می‌رود، تا جایی که امکان دارد از تمام ظرفیت‌های خودش استفاده کند.

تهیه کننده «شاخ بی‌سر» با تاکید بر اینکه این نمایش جدای از کیفیت بازیگران، مخاطب را با میزانس و صحنه خودش وارد یک جهان خیالی می‌کند، عنوان کرد: به نظرم وقتی مخاطب وارد سالن می‌شود، پیش از اینکه بازیگر شروع به بازی کند، فضای نمایش باید بتواند چیزی به او منتقل کند. طراحی فضا، نور، صدا و حتی جزییات صحنه باید به مخاطب بگوید که با یک جهان نمایشی مواجه است. این همان چیزی است که دوست دارم در «شاخ بی‌سر» اتفاق بیفتد؛ اینکه تماشاگر فقط برای دیدن بازیگر وارد سالن نشود، بلکه از همان لحظه ورود، وارد فضای نمایش شود.

مکری در ادامه به نمایشگاه نقاشی و مجسمه «شاخ بی‌سر» در کاخ هنر اشاره کرد و گفت: ما از ابتدا دوست داشتیم پروژه فقط به اجرای نمایش محدود نشود و جهان «شاخ بی‌سر» در قالب‌های دیگر هم ادامه پیدا کند که یکی از این اتفاق‌ها نمایشگاه نقاشی و مجسمه است. در این نمایشگاه، شخصیت‌ها و موقعیت‌های نمایش و حتی بخشی از صحنه‌هایی که مخاطب روی صحنه می‌بیند، در قالب نقاشی و مجسمه بازتاب پیدا کرده‌اند و مخاطب می‌تواند علاوه بر دیدن نمایش، با بخش دیگری از جهان بصری آن هم مواجه شود.

تهیه کننده «شاخ بی‌سر» در پایان درباره یکی از نقاط قوت نمایش اظهار کرد: به نظرم یکی از نقاط قوت اصلی «شاخ بی‌سر» این است که اجزای مختلف آن از بازی، کارگردانی، طراحی صحنه تا نور، صدا و فضای کلی اجرا در کنار هم کار می‌کنند