وی با اشاره به مهمترین چالشهای صنعت مکمل در شرایط تحریم و جنگ، افزود: در حال حاضر سه چالش اساسی در مسیر تولید وجود دارد که نخستین آن، تأمین مواد اولیه از منابع معتبر است. بسیاری از منابع معتبر بینالمللی به دلیل فشارهای تحریمی و گستردگی بازارهای خود، در مواردی از همکاری با ایران فاصله میگیرند و شرکتهای داخلی ناچار میشوند برخی منابع تأمین خود را با منابع دیگری جایگزین کنند.
ناصری ادامه داد: این منابع جایگزین ممکن است استانداردهای لازم را داشته باشند، اما در برخی موارد سطح استاندارد و کیفیت آنها نسبت به منابع قبلی پایینتر باشد و همین مسئله میتواند چالشهایی را برای تولیدکنندگان ایجاد کند.
دبیر سندیکای تولیدکنندگان مکملهای کشور، نقلوانتقال مالی و ارزی را دومین چالش صنعت عنوان کرد و گفت: شرکتها در شرایط فعلی برای دریافت و انتقال وجوه و ارز خود ناچار به استفاده از واسطهها هستند که این موضوع علاوه بر افزایش ریسک، هزینه تمامشده کالا را نیز افزایش میدهد؛ زیرا بخشی از منابع مالی باید به واسطههای این فرایند پرداخت شود.
وی سومین چالش را لجستیک و حملونقل مواد اولیه دانست و تصریح کرد: در حال حاضر موادی وجود دارند که خریداری شده و بهای آنها نیز پرداخت شده، اما انتقال آنها به داخل کشور با چالش مواجه است. شرکتها تلاش میکنند از مسیرهای جایگزین برای واردات استفاده کنند، اما این مسئله موجب افزایش زمان و هزینه تأمین میشود.
ناصری توضیح داد: در شرایط عادی ممکن است ورود یک کالا به کشور حدود یک ماه زمان ببرد، اما اکنون به دلیل استفاده از چند مسیر حملونقلی، این زمان ممکن است به چند ماه افزایش پیدا کند. طولانیشدن فرایند تأمین به این معناست که شرکتها باید ذخایر بیشتری از مواد اولیه در کشور داشته باشند و در نتیجه، نقدینگی بیشتری نیز در این بخش قفل میشود.
وی افزود: تعدد مسیرهای حملونقل نیز هزینهها را بهشدت افزایش داده است؛ بهگونهای که موادی که پیش از این با یک مسیر حمل به کشور میرسیدند، اکنون ممکن است از چند بندر و مسیر مختلف عبور کنند و بخشی از مسیر نیز به صورت هوایی یا زمینی طی شود. در برخی موارد، هزینه حمل مواد جانبی مورد استفاده در تولید دارو و مکمل حتی از قیمت خود ماده بیشتر شده است.
دبیر سندیکای تولیدکنندگان مکملهای کشور با اشاره به آثار این شرایط بر نقدینگی تولیدکنندگان، گفت: مجموعه این عوامل فشار زیادی بر تأمین نقدینگی شرکتها وارد کرده است؛ بهطوری که برای تولید همان میزان کالایی که سال گذشته تولید میشد، ممکن است اکنون شرکتها به نزدیک دو برابر نقدینگی نیاز داشته باشند تا همان مقدار کالا را وارد و تولید کنند. افزایش قیمت کالاها تحت تأثیر نرخ ارز نیز از دیگر پیامدهای این شرایط است.
صادرات مکمل؛ کیفیت مناسب، اما موانع غیرکیفی
ناصری درباره وضعیت کیفی مکملهای تولید داخل و جایگاه ایران در صادرات این محصولات، اظهار کرد: وضعیت کیفی مکملهای تولید داخل خوب است و در حال حاضر کل مکملهای مورد نیاز کشور از طریق تولید داخلی تأمین میشود. هرچند بخش قابل توجهی از مواد اولیه وارداتی است، اما دانش فنی فرمولاسیون، تولید، برندینگ و بازاریابی در داخل کشور انجام میشود.
وی با بیان اینکه صنعت مکمل ایران در حوزه صادرات توفیق چندانی نداشته است، گفت: بخشی از صادرات به کیفیت محصول مربوط میشود، اما بخش عمده فرایند صادرات تابع روابط دیپلماتیک کشورها و مسائل مربوط به انتقال کالا و پول است.
ناصری افزود: همانطور که واردات کالا به کشور با دشواری انجام میشود، صادرات نیز با مشکلاتی مواجه است. همچنین همانطور که انتقال پول به شرکتهای خارجی دشوار است، در صورت صادرات نیز دریافت وجه حاصل از صادرات برای شرکت ایرانی با دشواری انجام میشود.
وی تأکید کرد: تا زمانی که موانع غیرکیفی صادرات، از جمله مسائل مربوط به انتقال پول، حملونقل و روابط سیاسی و دیپلماتیک برطرف نشود، نمیتوان بهدرستی ارزیابی کرد که علت اصلی عدم توفیق صادرات مکمل، کیفیت محصولات است یا عوامل دیگر.
دبیر سندیکای تولیدکنندگان مکملهای کشور در پاسخ به این پرسش که مشکلات موجود چه میزان ناشی از تحریم و جنگ و چه میزان ناشی از مشکلات داخلی است، اظهار کرد: در حوزه صادرات، مشکل اصلی صنعت مکمل، فرایندهای داخلی نیست. فرایندهای وزارت بهداشت و وزارت صنعت ممکن است تا حدودی موجب طولانیشدن پروسه صادرات شوند، اما مشکل اصلی جای دیگری است.
وی ادامه داد: با افزایش شدید نرخ ارز، هزینههای ایجاد یک شرکت صادراتی، بازاریابی و فعالیت در بازارهای خارجی نیز بهشدت افزایش پیدا کرده است. بنابراین از دید من، در حوزه صادرات مشکل اصلی فرایندهای داخلی نیست.
ناصری با اشاره به تأثیر تحریمها بر فرایند تولید گفت: در حوزه تولید، بخشی از مشکلات منشأ تحریمی دارد. وقتی در نقلوانتقال کالا، ارتباط با کشورهای خارجی و انتقال پول دچار مشکل هستیم، منشأ بخش مهمی از این مشکلات به تحریمها بازمیگردد.
وی در عین حال بر ضرورت هماهنگی دستگاههای داخلی تأکید کرد و گفت: برای حل این مشکلات، انضباط و هماهنگی لازم در داخل کشور نیز وجود ندارد. دستگاههای حاکمیتی هماهنگی لازم را با یکدیگر ندارند و در فرایند حل یک مشکل، ممکن است وزارت بهداشت با یک راهکار موافق باشد اما وزارت راه یا وزارت صمت با آن همراه نباشد.
ناصری در پایان خاطرنشان کرد: اگرچه بخشی از مشکلات موجود منشأ خارجی دارد، اما شیوه مدیریت داخلی و میزان هماهنگی دستگاهها نیز در کمک به بخش صنعت و رفع مشکلات موجود، نیازمند اصلاح است.
شمـا اولیـن نفـر هستـید کـه نظـر خـود را ثبـت مـی کنیـد.
🗩ثبـت نظر: